૯. અરિયસાવકસુત્તં

૪૯. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘ન, ભિક્ખવે, સુતવતો અરિયસાવકસ્સ એવં હોતિ – ‘કિં નુ ખો કિસ્મિં સતિ કિં હોતિ, કિસ્સુપ્પાદા કિં ઉપ્પજ્જતિ? (કિસ્મિં સતિ સઙ્ખારા હોન્તિ, કિસ્મિં સતિ વિઞ્ઞાણં હોતિ,) [( ) એત્થન્તરે પાઠા કેસુચિ પોત્થકેસુ ન દિસ્સન્તીતિ સી. પી. પોત્થકેસુ દસ્સિતા. તથા સતિ અનન્તરસુત્તટીકાય સમેતિ] કિસ્મિં સતિ નામરૂપં હોતિ, કિસ્મિં સતિ સળાયતનં હોતિ, કિસ્મિં સતિ ફસ્સો હોતિ, કિસ્મિં સતિ વેદના હોતિ, કિસ્મિં સતિ તણ્હા હોતિ, કિસ્મિં સતિ ઉપાદાનં હોતિ, કિસ્મિં સતિ ભવો હોતિ, કિસ્મિં સતિ જાતિ હોતિ, કિસ્મિં સતિ જરામરણં હોતી’’’તિ?

‘‘અથ ખો, ભિક્ખવે, સુતવતો અરિયસાવકસ્સ અપરપ્પચ્ચયા ઞાણમેવેત્થ હોતિ – ‘ઇમસ્મિં સતિ ઇદં હોતિ, ઇમસ્સુપ્પાદા ઇદં ઉપ્પજ્જતિ. (અવિજ્જાય સતિ સઙ્ખારા હોન્તિ; સઙ્ખારેસુ સતિ વિઞ્ઞાણં હોતિ;) [( ) એત્થકેસુ પાઠા કેસુચિ પોત્થકેસુ ન દિસ્સન્તીતિ સી. પી. પોત્થકેસુ દસ્સિતા. તથા સતિ અનન્તરસુત્તટીકાય સમેતિ] વિઞ્ઞાણે સતિ નામરૂપં હોતિ; નામરૂપે સતિ સળાયતનં હોતિ; સળાયતને સતિ ફસ્સો હોતિ; ફસ્સે સતિ વેદના હોતિ; વેદનાય સતિ તણ્હા હોતિ; તણ્હાય સતિ ઉપાદાનં હોતિ; ઉપાદાને સતિ ભવો હોતિ; ભવે સતિ જાતિ હોતિ; જાતિયા સતિ જરામરણં હોતી’તિ. સો એવં પજાનાતિ – ‘એવમયં લોકો સમુદયતી’’’તિ.

‘‘ન, ભિક્ખવે, સુતવતો અરિયસાવકસ્સ એવં હોતિ – ‘કિં નુ ખો કિસ્મિં અસતિ કિં ન હોતિ, કિસ્સ નિરોધા કિં નિરુજ્ઝતિ? (કિસ્મિં અસતિ સઙ્ખારા ન હોન્તિ, કિસ્મિં અસતિ વિઞ્ઞાણં ન હોતિ,) [( ) એત્થન્તરે પાઠાપિ તત્થ તથેવ દસ્સિતા] કિસ્મિં અસતિ નામરૂપં ન હોતિ, કિસ્મિં અસતિ સળાયતનં ન હોતિ, કિસ્મિં અસતિ ફસ્સો ન હોતિ, કિસ્મિં અસતિ વેદના ન હોતિ, કિસ્મિં અસતિ તણ્હા ન હોતિ, કિસ્મિં અસતિ ઉપાદાનં ન હોતિ, કિસ્મિં અસતિ ભવો ન હોતિ, કિસ્મિં અસતિ જાતિ ન હોતિ, કિસ્મિં અસતિ જરામરણં ન હોતી’’’તિ?

‘‘અથ ખો, ભિક્ખવે, સુતવતો અરિયસાવકસ્સ અપરપ્પચ્ચયા ઞાણમેવેત્થ હોતિ – ‘ઇમસ્મિં અસતિ ઇદં ન હોતિ, ઇમસ્સ નિરોધા ઇદં નિરુજ્ઝતિ. (અવિજ્જાય અસતિ સઙ્ખારા ન હોન્તિ; સઙ્ખારેસુ અસતિ વિઞ્ઞાણં ન હોતિ;) [( ) એત્થન્તરે પાઠાપિ તત્થ તથેવ દસ્સિતા] વિઞ્ઞાણે અસતિ નામરૂપં ન હોતિ; નામરૂપે અસતિ સળાયતનં ન હોતિ…પે… ભવો ન હોતિ… જાતિ ન હોતિ… જાતિયા અસતિ જરામરણં ન હોતી’તિ. સો એવં પજાનાતિ – ‘એવમયં લોકો નિરુજ્ઝતી’’’તિ.

‘‘યતો ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો એવં લોકસ્સ સમુદયઞ્ચ અત્થઙ્ગમઞ્ચ યથાભૂતં પજાનાતિ, અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો દિટ્ઠિસમ્પન્નો ઇતિપિ…પે… અમતદ્વારં આહચ્ચ તિટ્ઠતિ ઇતિપી’’તિ. નવમં.