૬. દુતિયઅવિજ્જાપચ્ચયસુત્તં

૩૬. સાવત્થિયં વિહરતિ…પે… ‘‘અવિજ્જાપચ્ચયા, ભિક્ખવે, સઙ્ખારા; સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં…પે… એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

‘‘‘કતમં જરામરણં, કસ્સ ચ પનિદં જરામરણ’ન્તિ ઇતિ વા, ભિક્ખવે, યો વદેય્ય, ‘અઞ્ઞં જરામરણં, અઞ્ઞસ્સ ચ પનિદં જરામરણ’ન્તિ ઇતિ વા, ભિક્ખવે, યો વદેય્ય, ઉભયમેતં એકત્થં બ્યઞ્જનમેવ નાનં. ‘તં જીવં તં સરીરં’ ઇતિ વા, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિયા સતિ બ્રહ્મચરિયવાસો ન હોતિ. ‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીરં’ ઇતિ વા, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિયા સતિ બ્રહ્મચરિયવાસો ન હોતિ. એતે તે, ભિક્ખવે, ઉભો અન્તે અનુપગમ્મ મજ્ઝેન તથાગતો ધમ્મં દેસેતિ – ‘જાતિપચ્ચયા જરામરણ’’’ન્તિ.

‘‘કતમા જાતિ…પે… કતમો ભવો… કતમં ઉપાદાનં… કતમા તણ્હા… કતમા વેદના… કતમો ફસ્સો… કતમં સળાયતનં… કતમં નામરૂપં… કતમં વિઞ્ઞાણં… કતમે સઙ્ખારા, કસ્સ ચ પનિમે સઙ્ખારાતિ ઇતિ વા, ભિક્ખવે, યો વદેય્ય, ‘અઞ્ઞે સઙ્ખારા અઞ્ઞસ્સ ચ પનિમે સઙ્ખારા’તિ ઇતિ વા, ભિક્ખવે, યો વદેય્ય, ઉભયમેતં એકત્થં બ્યઞ્જનમેવ નાનં. ‘તં જીવં તં સરીરં’ ઇતિ વા, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિયા સતિ બ્રહ્મચરિયવાસો ન હોતિ. ‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીરં’ ઇતિ વા, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિયા સતિ બ્રહ્મચરિયવાસો ન હોતિ. એતે તે, ભિક્ખવે, ઉભો અન્તે અનુપગમ્મ મજ્ઝેન તથાગતો ધમ્મં દેસેતિ – ‘અવિજ્જાપચ્ચયા સઙ્ખારા’’’તિ.

‘‘અવિજ્જાય ત્વેવ, ભિક્ખવે, અસેસવિરાગનિરોધા યાનિસ્સ તાનિ વિસૂકાયિકાનિ વિસેવિતાનિ વિપ્ફન્દિતાનિ કાનિચિ કાનિચિ. ‘કતમં જરામરણં, કસ્સ ચ પનિદં જરામરણં’ ઇતિ વા, ‘અઞ્ઞં જરામરણં, અઞ્ઞસ્સ ચ પનિદં જરામરણં’ ઇતિ વા, ‘તં જીવં તં સરીરં’ ઇતિ વા, ‘અઞ્ઞં જીવં, અઞ્ઞં સરીરં’ ઇતિ વા. સબ્બાનિસ્સ તાનિ પહીનાનિ ભવન્તિ ઉચ્છિન્નમૂલાનિ તાલાવત્થુકતાનિ અનભાવઙ્કતાનિ આયતિં અનુપ્પાદધમ્માનિ.

‘‘અવિજ્જાય ત્વેવ, ભિક્ખવે, અસેસવિરાગનિરોધા યાનિસ્સ તાનિ વિસૂકાયિકાનિ વિસેવિતાનિ વિપ્ફન્દિતાનિ કાનિચિ કાનિચિ. કતમા જાતિ…પે… કતમો ભવો… કતમં ઉપાદાનં… કતમા તણ્હા… કતમા વેદના… કતમો ફસ્સો… કતમં સળાયતનં… કતમં નામરૂપં… કતમં વિઞ્ઞાણં… ‘કતમે સઙ્ખારા, કસ્સ ચ પનિમે સઙ્ખારા’ ઇતિ વા, ‘અઞ્ઞે સઙ્ખારા, અઞ્ઞસ્સ ચ પનિમે સઙ્ખારા’ ઇતિ વા; ‘તં જીવં તં સરીરં’ ઇતિ વા, ‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીરં’ ઇતિ વા. સબ્બાનિસ્સ તાનિ પહીનાનિ ભવન્તિ ઉચ્છિન્નમૂલાનિ તાલાવત્થુકતાનિ અનભાવઙ્કતાનિ આયતિં અનુપ્પાદધમ્માની’’તિ. છટ્ઠં.