૬. ઉપવાણસુત્તં

૨૬. સાવત્થિયં વિહરતિ. અથ ખો આયસ્મા ઉપવાણો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા ઉપવાણો ભગવન્તં એતદવોચ –

‘‘સન્તિ, ભન્તે, એકે સમણબ્રાહ્મણા સયંકતં દુક્ખં પઞ્ઞપેન્તિ. સન્તિ પન, ભન્તે, એકે સમણબ્રાહ્મણા પરંકતં દુક્ખં પઞ્ઞપેન્તિ. સન્તિ પન, ભન્તે, એકે સમણબ્રાહ્મણા સયંકતઞ્ચ પરંકતઞ્ચ દુક્ખં પઞ્ઞપેન્તિ. સન્તિ પન, ભન્તે, એકે સમણબ્રાહ્મણા અસયંકારં અપરંકારં અધિચ્ચસમુપ્પન્નં દુક્ખં પઞ્ઞપેન્તિ. ઇધ નો, ભન્તે, ભગવા કિંવાદી કિમક્ખાયી કથં બ્યાકરમાના ચ મયં વુત્તવાદિનો ચેવ ભગવતો અસ્સામ, ન ચ ભગવન્તં અભૂતેન અબ્ભાચિક્ખેય્યામ, ધમ્મસ્સ ચાનુધમ્મં બ્યાકરેય્યામ, ન ચ કોચિ સહધમ્મિકો વાદાનુપાતો ગારય્હં ઠાનં આગચ્છેય્યા’’તિ?

‘‘પટિચ્ચસમુપ્પન્નં ખો, ઉપવાણ, દુક્ખં વુત્તં મયા. કિં પટિચ્ચ? ફસ્સં પટિચ્ચ. ઇતિ વદં વુત્તવાદી ચેવ મે અસ્સ, ન ચ મં અભૂતેન અબ્ભાચિક્ખેય્ય, ધમ્મસ્સ ચાનુધમ્મં બ્યાકરેય્ય, ન ચ કોચિ સહધમ્મિકો વાદાનુપાતો ગારય્હં ઠાનં આગચ્છેય્ય.

‘‘તત્ર, ઉપવાણ, યે તે સમણબ્રાહ્મણા સયંકતં દુક્ખં પઞ્ઞપેન્તિ, તદપિ ફસ્સપચ્ચયા. યેપિ તે…પે… યેપિ તે…પે… યેપિ તે સમણબ્રાહ્મણા અસયંકારં અપરંકારં અધિચ્ચસમુપ્પન્નં દુક્ખં પઞ્ઞપેન્તિ તદપિ ફસ્સપચ્ચયા.

‘‘તત્ર, ઉપવાણ, યે તે સમણબ્રાહ્મણા સયંકતં દુક્ખં પઞ્ઞપેન્તિ, તે વત અઞ્ઞ ફસ્સા પટિસંવેદિસ્સન્તીતિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ. યેપિ તે…પે… યેપિ તે…પે… યેપિ તે સમણબ્રાહ્મણા અસયંકારં અપરંકારં અધિચ્ચસમુપ્પન્નં દુક્ખં પઞ્ઞપેન્તિ, તે વત અઞ્ઞત્ર ફસ્સા પટિસંવેદિસ્સન્તીતિ નેતં ઠાનં વિજ્જતી’’તિ. છટ્ઠં.