૭. પવારણાસુત્તં

૨૧૫. એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ પુબ્બારામે મિગારમાતુપાસાદે મહતા ભિક્ખુસઙ્ઘેન સદ્ધિં પઞ્ચમત્તેહિ ભિક્ખુસતેહિ સબ્બેહેવ અરહન્તેહિ. તેન ખો પન સમયેન ભગવા તદહુપોસથે પન્નરસે પવારણાય ભિક્ખુસઙ્ઘપરિવુતો અબ્ભોકાસે નિસિન્નો હોતિ. અથ ખો ભગવા તુણ્હીભૂતં ભિક્ખુસઙ્ઘં અનુવિલોકેત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘હન્દ દાનિ, ભિક્ખવે, પવારેમિ વો. ન ચ મે કિઞ્ચિ ગરહથ કાયિકં વા વાચસિકં વા’’તિ.

એવં વુત્તે, આયસ્મા સારિપુત્તો ઉટ્ઠાયાસના એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા યેન ભગવા તેનઞ્જલિં પણામેત્વા ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ન ખો મયં, ભન્તે, ભગવતો કિઞ્ચિ ગરહામ કાયિકં વા વાચસિકં વા. ભગવા હિ, ભન્તે, અનુપ્પન્નસ્સ મગ્ગસ્સ ઉપ્પાદેતા, અસઞ્જાતસ્સ મગ્ગસ્સ સઞ્જનેતા, અનક્ખાતસ્સ મગ્ગસ્સ અક્ખાતા, મગ્ગઞ્ઞૂ મગ્ગવિદૂ મગ્ગકોવિદો. મગ્ગાનુગા ચ, ભન્તે, એતરહિ સાવકા વિહરન્તિ પચ્છા સમન્નાગતા; અહઞ્ચ ખો, ભન્તે, ભગવન્તં પવારેમિ. ન ચ મે ભગવા કિઞ્ચિ ગરહતિ કાયિકં વા વાચસિકં વા’’તિ.

‘‘ન ખ્વાહં તે, સારિપુત્ત, કિઞ્ચિ ગરહામિ કાયિકં વા વાચસિકં વા. પણ્ડિતો ત્વં, સારિપુત્ત, મહાપઞ્ઞો ત્વં, સારિપુત્ત, પુથુપઞ્ઞો ત્વં, સારિપુત્ત, હાસપઞ્ઞો ત્વં, સારિપુત્ત, જવનપઞ્ઞો ત્વં, સારિપુત્ત, તિક્ખપઞ્ઞો ત્વં, સારિપુત્ત, નિબ્બેધિકપઞ્ઞો ત્વં, સારિપુત્ત. સેય્યથાપિ, સારિપુત્ત, રઞ્ઞો ચક્કવત્તિસ્સ જેટ્ઠપુત્તો પિતરા પવત્તિતં ચક્કં સમ્મદેવ અનુપ્પવત્તેતિ; એવમેવ ખો ત્વં, સારિપુત્ત, મયા અનુત્તરં ધમ્મચક્કં પવત્તિતં સમ્મદેવ અનુપ્પવત્તેસી’’તિ.

‘‘નો ચે કિર મે, ભન્તે, ભગવા કિઞ્ચિ ગરહતિ કાયિકં વા વાચસિકં વા. ઇમેસં પન, ભન્તે, ભગવા પઞ્ચન્નં ભિક્ખુસતાનં ન કિઞ્ચિ ગરહતિ કાયિકં વા વાચસિકં વા’’તિ. ‘‘ઇમેસમ્પિ ખ્વાહં, સારિપુત્ત, પઞ્ચન્નં ભિક્ખુસતાનં ન કિઞ્ચિ ગરહામિ કાયિકં વા વાચસિકં વા. ઇમેસઞ્હિ, સારિપુત્ત, પઞ્ચન્નં ભિક્ખુસતાનં સટ્ઠિ ભિક્ખૂ તેવિજ્જા, સટ્ઠિ ભિક્ખૂ છળભિઞ્ઞા, સટ્ઠિ ભિક્ખૂ ઉભતોભાગવિમુત્તા, અથ ઇતરે પઞ્ઞાવિમુત્તા’’તિ.

અથ ખો આયસ્મા વઙ્ગીસો ઉટ્ઠાયાસના એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા યેન ભગવા તેનઞ્જલિં પણામેત્વા ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘પટિભાતિ મં ભગવા, પટિભાતિ મં સુગતા’’તિ. ‘‘પટિભાતુ તં, વઙ્ગીસા’’તિ ભગવા અવોચ. અથ ખો આયસ્મા વઙ્ગીસો ભગવન્તં સમ્મુખા સારુપ્પાહિ ગાથાહિ અભિત્થવિ –

‘‘અજ્જ પન્નરસે વિસુદ્ધિયા, ભિક્ખૂ પઞ્ચસતા સમાગતા;

સંયોજનબન્ધનચ્છિદા, અનીઘા ખીણપુનબ્ભવા ઇસી.

‘‘ચક્કવત્તી યથા રાજા, અમચ્ચપરિવારિતો;

સમન્તા અનુપરિયેતિ, સાગરન્તં મહિં ઇમં.

‘‘એવં વિજિતસઙ્ગામં, સત્થવાહં અનુત્તરં;

સાવકા પયિરુપાસન્તિ, તેવિજ્જા મચ્ચુહાયિનો.

‘‘સબ્બે ભગવતો પુત્તા, પલાપેત્થ ન વિજ્જતિ;

તણ્હાસલ્લસ્સ હન્તારં, વન્દે આદિચ્ચબન્ધુન’’ન્તિ.