૮. પરોસહસ્સસુત્તં

૨૧૬. એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે મહતા ભિક્ખુસઙ્ઘેન સદ્ધિં અડ્ઢતેલસેહિ ભિક્ખુસતેહિ. તેન ખો પન સમયેન ભગવા ભિક્ખૂ નિબ્બાનપટિસંયુત્તાય ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેતિ સમાદપેતિ સમુત્તેજેતિ સમ્પહંસેતિ. તે ચ ભિક્ખૂ અટ્ઠિં કત્વા મનસિ કત્વા સબ્બચેતસા સમન્નાહરિત્વા ઓહિતસોતા ધમ્મં સુણન્તિ. અથ ખો આયસ્મતો વઙ્ગીસસ્સ એતદહોસિ – ‘‘અયં ખો ભગવા ભિક્ખૂ નિબ્બાનપટિસંયુત્તાય ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેતિ સમાદપેતિ સમુત્તેજેતિ સમ્પહંસેતિ. તે ચ ભિક્ખૂ અટ્ઠિં કત્વા મનસિ કત્વા સબ્બચેતસા સમન્નાહરિત્વા ઓહિતસોતા ધમ્મં સુણન્તિ. યંનૂનાહં ભગવન્તં સમ્મુખા સારુપ્પાહિ ગાથાહિ અભિત્થવેય્ય’’ન્તિ.

અથ ખો આયસ્મા વઙ્ગીસો ઉટ્ઠાયાસના એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા યેન ભગવા તેનઞ્જલિં પણામેત્વા ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘પટિભાતિ મં ભગવા, પટિભાતિ મં સુગતા’’તિ. ‘‘પટિભાતુ તં, વઙ્ગીસા’’તિ ભગવા અવોચ. અથ ખો આયસ્મા વઙ્ગીસો ભગવન્તં સમ્મુખા સારુપ્પાહિ ગાથાહિ અભિત્થવિ –

‘‘પરોસહસ્સં ભિક્ખૂનં, સુગતં પયિરુપાસતિ;

દેસેન્તં વિરજં ધમ્મં, નિબ્બાનં અકુતોભયં.

‘‘સુણન્તિ ધમ્મં વિમલં, સમ્માસમ્બુદ્ધદેસિતં;

સોભતિ વત સમ્બુદ્ધો, ભિક્ખુસઙ્ઘપુરક્ખતો.

‘‘નાગનામોસિ ભગવા, ઇસીનં ઇસિસત્તમો;

મહામેઘોવ હુત્વાન, સાવકે અભિવસ્સતિ.

‘‘દિવાવિહારા નિક્ખમ્મ, સત્થુદસ્સનકમ્યતા [સત્થુદસ્સનકામતા (સી. સ્યા. કં.)];

સાવકો તે મહાવીર, પાદે વન્દતિ વઙ્ગીસો’’તિ.

‘‘કિં નુ તે, વઙ્ગીસ, ઇમા ગાથાયો પુબ્બે પરિવિતક્કિતા, ઉદાહુ ઠાનસોવ તં પટિભન્તી’’તિ? ‘ન ખો મે, ભન્તે, ઇમા ગાથાયો પુબ્બે પરિવિતક્કિતા, અથ ખો ઠાનસોવ મં પટિભન્તી’તિ. ‘તેન હિ તં, વઙ્ગીસ, ભિય્યોસોમત્તાય પુબ્બે અપરિવિતક્કિતા ગાથાયો પટિભન્તૂ’તિ. ‘એવં, ભન્તે’તિ ખો આયસ્મા વઙ્ગીસો ભગવતો પટિસ્સુત્વા ભિય્યોસોમત્તાય ભગવન્તં પુબ્બે અપરિવિતક્કિતાહિ ગાથાહિ અભિત્થવિ –

‘‘ઉમ્મગ્ગપથં [ઉમ્મગ્ગસતં (સ્યા. કં. ક.)] મારસ્સ અભિભુય્ય, ચરતિ પભિજ્જ ખિલાનિ;

તં પસ્સથ બન્ધપમુઞ્ચકરં, અસિતં ભાગસો પવિભજં.

‘‘ઓઘસ્સ નિત્થરણત્થં, અનેકવિહિતં મગ્ગં અક્ખાસિ;

તસ્મિઞ્ચે અમતે અક્ખાતે, ધમ્મદ્દસા ઠિતા અસંહીરા.

‘‘પજ્જોતકરો અતિવિજ્ઝ [અતિવિજ્ઝ ધમ્મં (સી. સ્યા. કં.)], સબ્બટ્ઠિતીનં અતિક્કમમદ્દસ;

ઞત્વા ચ સચ્છિકત્વા ચ, અગ્ગં સો દેસયિ દસદ્ધાનં.

‘‘એવં સુદેસિતે ધમ્મે,

કો પમાદો વિજાનતં ધમ્મં [કો પમાદો વિજાનતં (સી. સ્યા. કં.)];

તસ્મા હિ તસ્સ ભગવતો સાસને;

અપ્પમત્તો સદા નમસ્સમનુસિક્ખે’’તિ.