૮. કટ્ઠહારસુત્તં

૨૦૪. એકં સમયં ભગવા કોસલેસુ વિહરતિ અઞ્ઞતરસ્મિં વનસણ્ડે. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરસ્સ ભારદ્વાજગોત્તસ્સ બ્રાહ્મણસ્સ સમ્બહુલા અન્તેવાસિકા કટ્ઠહારકા માણવકા યેન વનસણ્ડો તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા અદ્દસંસુ ભગવન્તં તસ્મિં વનસણ્ડે નિસિન્નં પલ્લઙ્કં આભુજિત્વા ઉજું કાયં પણિધાય પરિમુખં સતિં ઉપટ્ઠપેત્વા. દિસ્વાન યેન ભારદ્વાજગોત્તો બ્રાહ્મણો તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભારદ્વાજગોત્તં બ્રાહ્મણં એતદવોચું – ‘‘યગ્ઘે, ભવં જાનેય્યાસિ! અસુકસ્મિં વનસણ્ડે સમણો નિસિન્નો પલ્લઙ્કં આભુજિત્વા ઉજું કાયં પણિધાય પરિમુખં સતિં ઉપટ્ઠપેત્વા’’. અથ ખો ભારદ્વાજગોત્તો બ્રાહ્મણો તેહિ માણવકેહિ સદ્ધિં યેન સો વનસણ્ડો તેનુપસઙ્કમિ. અદ્દસા ખો ભગવન્તં તસ્મિં વનસણ્ડે નિસિન્નં પલ્લઙ્કં આભુજિત્વા ઉજું કાયં પણિધાય પરિમુખં સતિં ઉપટ્ઠપેત્વા. દિસ્વાન યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ –

‘‘ગમ્ભીરરૂપે બહુભેરવે વને,

સુઞ્ઞં અરઞ્ઞં વિજનં વિગાહિય;

અનિઞ્જમાનેન ઠિતેન વગ્ગુના,

સુચારુરૂપં વત ભિક્ખુ ઝાયસિ.

‘‘ન યત્થ ગીતં નપિ યત્થ વાદિતં,

એકો અરઞ્ઞે વનવસ્સિતો મુનિ;

અચ્છેરરૂપં પટિભાતિ મં ઇદં,

યદેકકો પીતિમનો વને વસે.

‘‘મઞ્ઞામહં લોકાધિપતિસહબ્યતં,

આકઙ્ખમાનો તિદિવં અનુત્તરં;

કસ્મા ભવં વિજનમરઞ્ઞમસ્સિતો,

તપો ઇધ કુબ્બસિ બ્રહ્મપત્તિયા’’તિ.

‘‘યા કાચિ કઙ્ખા અભિનન્દના વા,

અનેકધાતૂસુ પુથૂ સદાસિતા;

અઞ્ઞાણમૂલપ્પભવા પજપ્પિતા,

સબ્બા મયા બ્યન્તિકતા સમૂલિકા.

‘‘સ્વાહં અકઙ્ખો અસિતો અનૂપયો,

સબ્બેસુ ધમ્મેસુ વિસુદ્ધદસ્સનો;

પપ્પુય્ય સમ્બોધિમનુત્તરં સિવં,

ઝાયામહં બ્રહ્મ રહો વિસારદો’’તિ.

એવં વુત્તે, ભારદ્વાજગોત્તો બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ…પે… અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ.