૩. ધજગ્ગસુત્તં

૨૪૯. સાવત્થિયં. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ભિક્ખવો’’તિ. ‘‘ભદન્તે’’તિ તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ –

‘‘ભૂતપુબ્બં, ભિક્ખવે, દેવાસુરસઙ્ગામો સમુપબ્યૂળ્હો અહોસિ. અથ ખો, ભિક્ખવે, સક્કો દેવાનમિન્દો દેવે તાવતિંસે આમન્તેસિ –

‘સચે, મારિસા, દેવાનં સઙ્ગામગતાનં ઉપ્પજ્જેય્ય ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, મમેવ તસ્મિં સમયે ધજગ્ગં ઉલ્લોકેય્યાથ. મમઞ્હિ વો ધજગ્ગં ઉલ્લોકયતં યં ભવિસ્સતિ ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, સો પહીયિસ્સતિ’.

‘નો ચે મે ધજગ્ગં ઉલ્લોકેય્યાથ, અથ પજાપતિસ્સ દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકેય્યાથ. પજાપતિસ્સ હિ વો દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકયતં યં ભવિસ્સતિ ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, સો પહીયિસ્સતિ’.

‘નો ચે પજાપતિસ્સ દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકેય્યાથ, અથ વરુણસ્સ દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકેય્યાથ. વરુણસ્સ હિ વો દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકયતં યં ભવિસ્સતિ ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, સો પહીયિસ્સતિ’.

‘નો ચે વરુણસ્સ દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકેય્યાથ, અથ ઈસાનસ્સ દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકેય્યાથ. ઈસાનસ્સ હિ વો દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકયતં યં ભવિસ્સતિ ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, સો પહીયિસ્સતી’’’તિ.

‘‘તં ખો પન, ભિક્ખવે, સક્કસ્સ વા દેવાનમિન્દસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકયતં, પજાપતિસ્સ વા દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકયતં, વરુણસ્સ વા દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકયતં, ઈસાનસ્સ વા દેવરાજસ્સ ધજગ્ગં ઉલ્લોકયતં યં ભવિસ્સતિ ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, સો પહીયેથાપિ નોપિ પહીયેથ [નો પહીયેથ (ક.)].

‘‘તં કિસ્સ હેતુ? સક્કો હિ, ભિક્ખવે, દેવાનમિન્દો અવીતરાગો અવીતદોસો અવીતમોહો ભીરુ છમ્ભી ઉત્રાસી પલાયીતિ.

‘‘અહઞ્ચ ખો, ભિક્ખવે, એવં વદામિ – ‘સચે તુમ્હાકં, ભિક્ખવે, અરઞ્ઞગતાનં વા રુક્ખમૂલગતાનં વા સુઞ્ઞાગારગતાનં વા ઉપ્પજ્જેય્ય ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, મમેવ તસ્મિં સમયે અનુસ્સરેય્યાથ – ઇતિપિ સો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો વિજ્જાચરણસમ્પન્નો સુગતો લોકવિદૂ અનુત્તરો પુરિસદમ્મસારથિ સત્થા દેવમનુસ્સાનં બુદ્ધો ભગવા’તિ. મમઞ્હિ વો, ભિક્ખવે, અનુસ્સરતં યં ભવિસ્સતિ ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, સો પહીયિસ્સતિ.

‘‘નો ચે મં અનુસ્સરેય્યાથ, અથ ધમ્મં અનુસ્સરેય્યાથ – ‘સ્વાક્ખાતો ભગવતા ધમ્મો સન્દિટ્ઠિકો અકાલિકો એહિપસ્સિકો ઓપનેય્યિકો પચ્ચત્તં વેદિતબ્બો વિઞ્ઞૂહી’તિ. ધમ્મઞ્હિ વો, ભિક્ખવે, અનુસ્સરતં યં ભવિસ્સતિ ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, સો પહીયિસ્સતિ.

‘‘નો ચે ધમ્મં અનુસ્સરેય્યાથ, અથ સઙ્ઘં અનુસ્સરેય્યાથ – ‘સુપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો ઉજુપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો ઞાયપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો સામીચિપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો, યદિદં ચત્તારિ પુરિસયુગાનિ અટ્ઠ પુરિસપુગ્ગલા એસ ભગવતો સાવકસઙ્ઘો, આહુનેય્યો પાહુનેય્યો દક્ખિણેય્યો અઞ્જલિકરણીયો અનુત્તરં પુઞ્ઞક્ખેત્તં લોકસ્સા’તિ. સઙ્ઘઞ્હિ વો, ભિક્ખવે, અનુસ્સરતં યં ભવિસ્સતિ ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા લોમહંસો વા, સો પહીયિસ્સતિ.

‘‘તં કિસ્સ હેતુ? તથાગતો હિ, ભિક્ખવે, અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો અભીરુ અચ્છમ્ભી અનુત્રાસી અપલાયી’’તિ. ઇદમવોચ ભગવા. ઇદં વત્વાન સુગતો અથાપરં એતદવોચ સત્થા –

‘‘અરઞ્ઞે રુક્ખમૂલે વા, સુઞ્ઞાગારેવ ભિક્ખવો;

અનુસ્સરેથ [અનુસ્સરેય્યાથ (ક.) પદસિદ્ધિ પન ચિન્તેતબ્બા] સમ્બુદ્ધં, ભયં તુમ્હાક નો સિયા.

‘‘નો ચે બુદ્ધં સરેય્યાથ, લોકજેટ્ઠં નરાસભં;

અથ ધમ્મં સરેય્યાથ, નિય્યાનિકં સુદેસિતં.

‘‘નો ચે ધમ્મં સરેય્યાથ, નિય્યાનિકં સુદેસિતં;

અથ સઙ્ઘં સરેય્યાથ, પુઞ્ઞક્ખેત્તં અનુત્તરં.

‘‘એવં બુદ્ધં સરન્તાનં, ધમ્મં સઙ્ઘઞ્ચ ભિક્ખવો;

ભયં વા છમ્ભિતત્તં વા, લોમહંસો ન હેસ્સતી’’તિ.