૩. સૂચિલોમસુત્તં

૨૩૭. એકં સમયં ભગવા ગયાયં વિહરતિ ટઙ્કિતમઞ્ચે સૂચિલોમસ્સ યક્ખસ્સ ભવને. તેન ખો પન સમયેન ખરો ચ યક્ખો સૂચિલોમો ચ યક્ખો ભગવતો અવિદૂરે અતિક્કમન્તિ. અથ ખો ખરો યક્ખો સૂચિલોમં યક્ખં એતદવોચ – ‘‘એસો સમણો’’તિ! ‘‘નેસો સમણો, સમણકો એસો’’. ‘‘યાવ જાનામિ યદિ વા સો સમણો યદિ વા પન સો સમણકો’’તિ.

અથ ખો સૂચિલોમો યક્ખો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતો કાયં ઉપનામેસિ. અથ ખો ભગવા કાયં અપનામેસિ. અથ ખો સૂચિલોમો યક્ખો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ભાયસિ મં સમણા’’તિ? ‘‘ન ખ્વાહં તં, આવુસો, ભાયામિ; અપિ ચ તે સમ્ફસ્સો પાપકો’’તિ. ‘‘પઞ્હં તં, સમણ પુચ્છિસ્સામિ. સચે મે ન બ્યાકરિસ્સસિ, ચિત્તં વા તે ખિપિસ્સામિ, હદયં વા તે ફાલેસ્સામિ, પાદેસુ વા ગહેત્વા પારગઙ્ગાય [પારં ગઙ્ગાય (ક.)] ખિપિસ્સામી’’તિ. ‘‘ન ખ્વાહં તં, આવુસો, પસ્સામિ સદેવકે લોકે સમારકે સબ્રહ્મકે સસ્સમણબ્રાહ્મણિયા પજાય સદેવમનુસ્સાય, યો મે ચિત્તં વા ખિપેય્ય હદયં વા ફાલેય્ય પાદેસુ વા ગહેત્વા પારગઙ્ગાય ખિપેય્ય; અપિ ચ ત્વં, આવુસો, પુચ્છ યદા કઙ્ખસી’’તિ. અથ ખો સૂચિલોમો યક્ખો ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ – ( ) [(અથ ખો સૂચિલોમો યક્ખો ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ.) (સી.)]

‘‘રાગો ચ દોસો ચ કુતોનિદાના,

અરતી રતી લોમહંસો કુતોજા;

કુતો સમુટ્ઠાય મનોવિતક્કા,

કુમારકા ધઙ્કમિવોસ્સજન્તી’’તિ.

‘‘રાગો ચ દોસો ચ ઇતોનિદાના,

અરતી રતી લોમહંસો ઇતોજા;

ઇતો સમુટ્ઠાય મનોવિતક્કા,

કુમારકા ધઙ્કમિવોસ્સજન્તિ.

‘‘સ્નેહજા અત્તસમ્ભૂતા, નિગ્રોધસ્સેવ ખન્ધજા;

પુથૂ વિસત્તા કામેસુ, માલુવાવ વિતતા [વિત્થતા (સ્યા. કં.)] વને.

‘‘યે નં પજાનન્તિ યતોનિદાનં,

તે નં વિનોદેન્તિ સુણોહિ યક્ખ;

તે દુત્તરં ઓઘમિમં તરન્તિ,

અતિણ્ણપુબ્બં અપુનબ્ભવાયા’’તિ.