૪. સેવિતબ્બાસેવિતબ્બસુત્તં

૧૦૯. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ભિક્ખવો’’તિ. ‘‘ભદન્તે’’તિ તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ – ‘‘સેવિતબ્બાસેવિતબ્બં વો, ભિક્ખવે, ધમ્મપરિયાયં દેસેસ્સામિ. તં સુણાથ, સાધુકં મનસિ કરોથ; ભાસિસ્સામી’’તિ. ‘‘એવં, ભન્તે’’તિ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ –

‘‘કાયસમાચારંપાહં [પહં (સબ્બત્થ)], ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં કાયસમાચારં. વચીસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં વચીસમાચારં. મનોસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં મનોસમાચારં. ચિત્તુપ્પાદંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં ચિત્તુપ્પાદં. સઞ્ઞાપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં સઞ્ઞાપટિલાભં. દિટ્ઠિપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં દિટ્ઠિપટિલાભં. અત્તભાવપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં અત્તભાવપટિલાભ’’ન્તિ.

એવં વુત્તે આયસ્મા સારિપુત્તો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇમસ્સ ખો અહં, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ, એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામિ.

૧૧૦. ‘‘‘કાયસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં કાયસમાચાર’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, એવરૂપો કાયસમાચારો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, એવરૂપો કાયસમાચારો સેવિતબ્બો.

૧૧૧. ‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો પાણાતિપાતી હોતિ લુદ્દો લોહિતપાણિ હતપ્પહતે નિવિટ્ઠો અદયાપન્નો પાણભૂતેસુ; અદિન્નાદાયી ખો પન હોતિ, યં તં પરસ્સ પરવિત્તૂપકરણં ગામગતં વા અરઞ્ઞગતં વા તં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદાતા હોતિ; કામેસુમિચ્છાચારી ખો પન હોતિ, યા તા માતુરક્ખિતા પિતુરક્ખિતા માતાપિતુરક્ખિતા ભાતુરક્ખિતા ભગિનિરક્ખિતા ઞાતિરક્ખિતા ગોત્તરક્ખિતા ધમ્મરક્ખિતા સસ્સામિકા સપરિદણ્ડા અન્તમસો માલાગુળપરિક્ખિત્તાપિ તથારૂપાસુ ચારિત્તં આપજ્જિતા હોતિ – એવરૂપં, ભન્તે, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો પાણાતિપાતં પહાય પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ નિહિતદણ્ડો નિહિતસત્થો, લજ્જી દયાપન્નો સબ્બપાણભૂતહિતાનુકમ્પી વિહરતિ; અદિન્નાદાનં પહાય અદિન્નાદાના પટિવિરતો હોતિ, યં તં પરસ્સ પરવિત્તૂપકરણં ગામગતં વા અરઞ્ઞગતં વા તં નાદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદાતા હોતિ; કામેસુમિચ્છાચારં પહાય કામેસુમિચ્છાચારા પટિવિરતો હોતિ, યા તા માતુરક્ખિતા પિતુરક્ખિતા માતાપિતુરક્ખિતા ભાતુરક્ખિતા ભગિનિરક્ખિતા ઞાતિરક્ખિતા ગોત્તરક્ખિતા ધમ્મરક્ખિતા સસ્સામિકા સપરિદણ્ડા અન્તમસો માલાગુળપરિક્ખિત્તાપિ તથારૂપાસુ ન ચારિત્તં આપજ્જિતા હોતિ – એવરૂપં, ભન્તે, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘કાયસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં કાયસમાચાર’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘‘વચીસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં વચીસમાચાર’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, વચીસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, એવરૂપો વચીસમાચારો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, વચીસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપો વચીસમાચારો સેવિતબ્બો.

૧૧૨. ‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, વચીસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો મુસાવાદી હોતિ, સભાગતો [સભગ્ગતો (બહૂસુ)] વા પરિસાગતો [પરિસગ્ગતો (બહૂસુ)] વા ઞાતિમજ્ઝગતો વા પૂગમજ્ઝગતો વા રાજકુલમજ્ઝગતો વા અભિનીતો સક્ખિપુટ્ઠો – ‘એહમ્ભો પુરિસ, યં જાનાસિ તં વદેહી’તિ સો અજાનં વા આહ – ‘જાનામી’તિ, જાનં વા આહ – ‘ન જાનામી’તિ; અપસ્સં વા આહ – ‘પસ્સામી’તિ, પસ્સં વા આહ – ‘ન પસ્સામી’તિ – ઇતિ [પસ્સ મ. નિ. ૧.૪૪૦ સાલેય્યકસુત્તે] અત્તહેતુ વા પરહેતુ વા આમિસકિઞ્ચિક્ખહેતુ [કિઞ્ચક્ખહેતુ (સી.)] વા સમ્પજાનમુસા ભાસિતા હોતિ; પિસુણવાચો ખો પન હોતિ, ઇતો સુત્વા અમુત્ર અક્ખાતા ઇમેસં ભેદાય, અમુત્ર વા સુત્વા ઇમેસં અક્ખાતા અમૂસં ભેદાય – ઇતિ સમગ્ગાનં વા ભેત્તા, ભિન્નાનં વા અનુપ્પદાતા, વગ્ગારામો, વગ્ગરતો, વગ્ગનન્દી, વગ્ગકરણિં વાચં ભાસિતા હોતિ; ફરુસવાચો ખો પન હોતિ, યા સા વાચા કણ્ડકા કક્કસા ફરુસા પરકટુકા પરાભિસજ્જની કોધસામન્તા અસમાધિસંવત્તનિકા, તથારૂપિં વાચં ભાસિતા હોતિ; સમ્ફપ્પલાપી ખો પન હોતિ અકાલવાદી અભૂતવાદી અનત્થવાદી અધમ્મવાદી અવિનયવાદી, અનિધાનવતિં વાચં ભાસિતા હોતિ અકાલેન અનપદેસં અપરિયન્તવતિં અનત્થસંહિતં – એવરૂપં, ભન્તે, વચીસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, વચીસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો મુસાવાદં પહાય મુસાવાદા પટિવિરતો હોતિ સભાગતો વા પરિસાગતો વા ઞાતિમજ્ઝગતો વા પૂગમજ્ઝગતો વા રાજકુલમજ્ઝગતો વા અભિનીતો સક્ખિપુટ્ઠો – ‘એહમ્ભો પુરિસ, યં જાનાસિ તં વદેહી’તિ સો અજાનં વા આહ – ‘ન જાનામી’તિ, જાનં વા આહ – ‘જાનામી’તિ, અપસ્સં વા આહ – ‘ન પસ્સામી’તિ, પસ્સં વા આહ – ‘પસ્સામી’તિ – ઇતિ અત્તહેતુ વા પરહેતુ વા આમિસકિઞ્ચિક્ખહેતુ વા ન સમ્પજાનમુસા ભાસિતા હોતિ; પિસુણં વાચં પહાય પિસુણાય વાચાય પટિવિરતો હોતિ, ઇતો સુત્વા ન અમુત્ર અક્ખાતા ઇમેસં ભેદાય, અમુત્ર વા સુત્વા ન ઇમેસં અક્ખાતા અમૂસં ભેદાય – ઇતિ ભિન્નાનં વા સન્ધાતા સહિતાનં વા અનુપ્પદાતા સમગ્ગારામો સમગ્ગરતો સમગ્ગનન્દી સમગ્ગકરણિં વાચં ભાસિતા હોતિ; ફરુસં વાચં પહાય ફરુસાય વાચાય પટિવિરતો હોતિ, યા સા વાચા નેલા કણ્ણસુખા પેમનીયા હદયઙ્ગમા પોરી બહુજનકન્તા બહુજનમનાપા તથારૂપિં વાચં ભાસિતા હોતિ; સમ્ફપ્પલાપં પહાય સમ્ફપ્પલાપા પટિવિરતો હોતિ કાલવાદી ભૂતવાદી અત્થવાદી ધમ્મવાદી વિનયવાદી, નિધાનવતિં વાચં ભાસિતા હોતિ કાલેન સાપદેસં પરિયન્તવતિં અત્થસંહિતં – એવરૂપં, ભન્તે, વચીસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘વચીસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં વચીસમાચાર’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘‘મનોસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં મનોસમાચાર’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, મનોસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો મનોસમાચારો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, મનોસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપો મનોસમાચારો સેવિતબ્બો.

૧૧૩. ‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, મનોસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો અભિજ્ઝાલુ હોતિ, યં તં પરસ્સ પરવિત્તૂપકરણં તં અભિજ્ઝાતા હોતિ – ‘અહો વત યં પરસ્સ તં મમસ્સા’તિ; બ્યાપન્નચિત્તો ખો પન હોતિ પદુટ્ઠમનસઙ્કપ્પો – ‘ઇમે સત્તા હઞ્ઞન્તુ વા વજ્ઝન્તુ વા ઉચ્છિજ્જન્તુ વા વિનસ્સન્તુ વા મા વા અહેસુ’ન્તિ – એવરૂપં, ભન્તે, મનોસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, મનોસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો અનભિજ્ઝાલુ હોતિ, યં તં પરસ્સ પરવિત્તૂપકરણં તં નાભિજ્ઝાતા હોતિ – ‘અહો વત યં પરસ્સ તં મમસ્સા’તિ; અબ્યાપન્નચિત્તો ખો પન હોતિ અપ્પદુટ્ઠમનસઙ્કપ્પો – ‘ઇમે સત્તા અવેરા અબ્યાબજ્ઝા [અબ્યાપજ્ઝા (સી. સ્યા. કં. પી. ક.)] અનીઘા સુખી અત્તાનં પરિહરન્તૂ’તિ – એવરૂપં, ભન્તે, મનોસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘મનોસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં મનોસમાચાર’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

૧૧૪. ‘‘‘ચિત્તુપ્પાદંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં ચિત્તુપ્પાદ’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, ચિત્તુપ્પાદં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો ચિત્તુપ્પાદો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, ચિત્તુપ્પાદં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપો ચિત્તુપ્પાદો સેવિતબ્બો.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, ચિત્તુપ્પાદં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો અભિજ્ઝાલુ હોતિ, અભિજ્ઝાસહગતેન ચેતસા વિહરતિ; બ્યાપાદવા હોતિ, બ્યાપાદસહગતેન ચેતસા વિહરતિ; વિહેસવા હોતિ, વિહેસાસહગતેન ચેતસા વિહરતિ – એવરૂપં, ભન્તે, ચિત્તુપ્પાદં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, ચિત્તુપ્પાદં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો અનભિજ્ઝાલુ હોતિ, અનભિજ્ઝાસહગતેન ચેતસા વિહરતિ; અબ્યાપાદવા હોતિ, અબ્યાપાદસહગતેન ચેતસા વિહરતિ; અવિહેસવા હોતિ, અવિહેસાસહગતેન ચેતસા વિહરતિ – એવરૂપં, ભન્તે, ચિત્તુપ્પાદં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘ચિત્તુપ્પાદંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં ચિત્તુપ્પાદ’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

૧૧૫. ‘‘‘સઞ્ઞાપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં સઞ્ઞાપટિલાભ’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, સઞ્ઞાપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો સઞ્ઞાપટિલાભો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, સઞ્ઞાપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપો સઞ્ઞાપટિલાભો સેવિતબ્બો.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, સઞ્ઞાપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો અભિજ્ઝાલુ હોતિ, અભિજ્ઝાસહગતાય સઞ્ઞાય વિહરતિ; બ્યાપાદવા હોતિ, બ્યાપાદસહગતાય સઞ્ઞાય વિહરતિ; વિહેસવા હોતિ, વિહેસાસહગતાય સઞ્ઞાય વિહરતિ – એવરૂપં, ભન્તે, સઞ્ઞાપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, સઞ્ઞાપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો અનભિજ્ઝાલુ હોતિ, અનભિજ્ઝાસહગતાય સઞ્ઞાય વિહરતિ; અબ્યાપાદવા હોતિ, અબ્યાપાદસહગતાય સઞ્ઞાય વિહરતિ; અવિહેસવા હોતિ, અવિહેસાસહગતાય સઞ્ઞાય વિહરતિ – એવરૂપં, ભન્તે, સઞ્ઞાપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘સઞ્ઞાપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં સઞ્ઞાપટિલાભ’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

૧૧૬. ‘‘‘દિટ્ઠિપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં દિટ્ઠિપટિલાભ’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, દિટ્ઠિપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો દિટ્ઠિપટિલાભો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, દિટ્ઠિપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ – એવરૂપો દિટ્ઠિપટિલાભો સેવિતબ્બો.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, દિટ્ઠિપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો એવંદિટ્ઠિકો હોતિ – ‘નત્થિ દિન્નં, નત્થિ યિટ્ઠં, નત્થિ હુતં, નત્થિ સુકતદુક્કટાનં કમ્માનં ફલં વિપાકો, નત્થિ અયં લોકો, નત્થિ પરો લોકો, નત્થિ માતા, નત્થિ પિતા, નત્થિ સત્તા ઓપપાતિકા, નત્થિ લોકે સમણબ્રાહ્મણા સમ્મગ્ગતા સમ્માપટિપન્ના યે ઇમઞ્ચ લોકં પરઞ્ચ લોકં સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા પવેદેન્તી’તિ – એવરૂપં, ભન્તે, દિટ્ઠિપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, દિટ્ઠિપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ? ઇધ, ભન્તે, એકચ્ચો એવંદિટ્ઠિકો હોતિ – ‘અત્થિ દિન્નં, અત્થિ યિટ્ઠં, અત્થિ હુતં, અત્થિ સુકતદુક્કટાનં કમ્માનં ફલં વિપાકો, અત્થિ અયં લોકો, અત્થિ પરો લોકો, અત્થિ માતા, અત્થિ પિતા, અત્થિ સત્તા ઓપપાતિકા, અત્થિ લોકે સમણબ્રાહ્મણા સમ્મગ્ગતા સમ્માપટિપન્ના યે ઇમઞ્ચ લોકં પરઞ્ચ લોકં સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા પવેદેન્તી’તિ – એવરૂપં, ભન્તે, દિટ્ઠિપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘દિટ્ઠિપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં દિટ્ઠિપટિલાભ’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

૧૧૭. ‘‘‘અત્તભાવપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં અત્તભાવપટિલાભ’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, અત્તભાવપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ – એવરૂપો અત્તભાવપટિલાભો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, અત્તભાવપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ – એવરૂપો અત્તભાવપટિલાભો સેવિતબ્બો.

‘‘કથંરૂપં, ભન્તે, અત્તભાવપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? સબ્યાબજ્ઝં [સબ્યાપજ્ઝં (સી. સ્યા. કં. પી. ક.)], ભન્તે, અત્તભાવપટિલાભં અભિનિબ્બત્તયતો અપરિનિટ્ઠિતભાવાય અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ; અબ્યાબજ્ઝં, ભન્તે, અત્તભાવપટિલાભં અભિનિબ્બત્તયતો પરિનિટ્ઠિતભાવાય અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘અત્તભાવપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં અત્તભાવપટિલાભ’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘ઇમસ્સ ખો અહં, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ, એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામી’’તિ.

૧૧૮. ‘‘સાધુ સાધુ, સારિપુત્ત! સાધુ ખો ત્વં, સારિપુત્ત, ઇમસ્સ મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ, એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનાસિ.

‘‘‘કાયસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં કાયસમાચાર’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં મયા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, સારિપુત્ત, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો કાયસમાચારો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, સારિપુત્ત, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ – એવરૂપો કાયસમાચારો સેવિતબ્બો.

‘‘કથંરૂપં, સારિપુત્ત, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? ઇધ, સારિપુત્ત, એકચ્ચો પાણાતિપાતી હોતિ લુદ્દો લોહિતપાણિ હતપ્પહતે નિવિટ્ઠો અદયાપન્નો પાણભૂતેસુ; અદિન્નાદાયી ખો પન હોતિ, યં તં પરસ્સ પરવિત્તૂપકરણં ગામગતં વા અરઞ્ઞગતં વા તં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદાતા હોતિ; કામેસુમિચ્છાચારી ખો પન હોતિ, યા તા માતુરક્ખિતા પિતુરક્ખિતા માતાપિતુરક્ખિતા ભાતુરક્ખિતા ભગિનિરક્ખિતા ઞાતિરક્ખિતા ગોત્તરક્ખિતા ધમ્મરક્ખિતા સસ્સામિકા સપરિદણ્ડા અન્તમસો માલાગુળપરિક્ખિત્તાપિ તથારૂપાસુ ચારિત્તં આપજ્જિતા હોતિ – એવરૂપં, સારિપુત્ત, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ.

‘‘કથંરૂપં, સારિપુત્ત, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ? ઇધ, સારિપુત્ત, એકચ્ચો પાણાતિપાતં પહાય પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ નિહિતદણ્ડો નિહિતસત્થો, લજ્જી દયાપન્નો સબ્બપાણભૂતહિતાનુકમ્પી વિહરતિ; અદિન્નાદાનં પહાય અદિન્નાદાના પટિવિરતો હોતિ, યં તં પરસ્સ પરવિત્તૂપકરણં ગામગતં વા અરઞ્ઞગતં વા તં નાદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદાતા હોતિ; કામેસુમિચ્છાચારં પહાય કામેસુમિચ્છાચારા પટિવિરતો હોતિ, યા તા માતુરક્ખિતા પિતુરક્ખિતા માતાપિતુરક્ખિતા ભાતુરક્ખિતા ભગિનિરક્ખિતા ઞાતિરક્ખિતા ગોત્તરક્ખિતા ધમ્મરક્ખિતા સસ્સામિકા સપરિદણ્ડા અન્તમસો માલાગુળપરિક્ખિત્તાપિ તથારૂપાસુ ન ચારિત્તં આપજ્જિતા હોતિ – એવરૂપં, સારિપુત્ત, કાયસમાચારં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘કાયસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં કાયસમાચાર’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં મયા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘વચીસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ …પે… મનોસમાચારંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ…પે… ચિત્તુપ્પાદંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ…પે… સઞ્ઞાપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ…પે… દિટ્ઠિપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ…પે….

‘‘‘અત્તભાવપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં અત્તભાવપટિલાભ’ન્તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં મયા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, સારિપુત્ત, અત્તભાવપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો અત્તભાવપટિલાભો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, સારિપુત્ત, અત્તભાવપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ – એવરૂપો અત્તભાવપટિલાભો સેવિતબ્બો.

‘‘કથંરૂપં, સારિપુત્ત, અત્તભાવપટિલાભં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ? સબ્યાબજ્ઝં, સારિપુત્ત, અત્તભાવપટિલાભં અભિનિબ્બત્તયતો અપરિનિટ્ઠિતભાવાય અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ; અબ્યાબજ્ઝં, સારિપુત્ત, અત્તભાવપટિલાભં અભિનિબ્બત્તયતો પરિનિટ્ઠિતભાવાય અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ. ‘અત્તભાવપટિલાભંપાહં, ભિક્ખવે, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં અત્તભાવપટિલાભ’ન્તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં મયા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં. ઇમસ્સ ખો, સારિપુત્ત, મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો.

૧૧૯. ‘‘ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; સોતવિઞ્ઞેય્યં સદ્દંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ અસેવિતબ્બમ્પિ; ઘાનવિઞ્ઞેય્યં ગન્ધંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યં રસંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; કાયવિઞ્ઞેય્યં ફોટ્ઠબ્બંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ; મનોવિઞ્ઞેય્યં ધમ્મંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’’તિ.

એવં વુત્તે, આયસ્મા સારિપુત્તો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇમસ્સ ખો અહં, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ, એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામિ. ‘ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપં ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપં ન સેવિતબ્બં; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપં ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપં સેવિતબ્બં. ‘ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘સોતવિઞ્ઞેય્યં સદ્દંપાહં, સારિપુત્ત…પે… એવરૂપો સોતવિઞ્ઞેય્યો સદ્દો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો સોતવિઞ્ઞેય્યો સદ્દો સેવિતબ્બો… એવરૂપો ઘાનવિઞ્ઞેય્યો ગન્ધો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો ઘાનવિઞ્ઞેય્યો ગન્ધો સેવિતબ્બો… એવરૂપો જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યો રસો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યો રસો સેવિતબ્બો… કાયવિઞ્ઞેય્યં ફોટ્ઠબ્બંપાહં, સારિપુત્ત … એવરૂપો કાયવિઞ્ઞેય્યો ફોટ્ઠબ્બો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો કાયવિઞ્ઞેય્યો ફોટ્ઠબ્બો સેવિતબ્બો.

‘‘‘મનોવિઞ્ઞેય્યં ધમ્મંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, મનોવિઞ્ઞેય્યં ધમ્મં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો મનોવિઞ્ઞેય્યો ધમ્મો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, મનોવિઞ્ઞેય્યં ધમ્મં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપો મનોવિઞ્ઞેય્યો ધમ્મો સેવિતબ્બો. ‘મનોવિઞ્ઞેય્યં ધમ્મંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં. ઇમસ્સ ખો અહં, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ, એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામી’’તિ.

૧૨૦. ‘‘સાધુ સાધુ, સારિપુત્ત! સાધુ ખો ત્વં, સારિપુત્ત, ઇમસ્સ મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ, એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનાસિ. ‘ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં મયા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, સારિપુત્ત, ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપં ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપં ન સેવિતબ્બં; યથારૂપઞ્ચ ખો, સારિપુત્ત, ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપં ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપં સેવિતબ્બં. ‘ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યં રૂપંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં મયા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘સોતવિઞ્ઞેય્યં સદ્દંપાહં, સારિપુત્ત…પે… એવરૂપો સોતવિઞ્ઞેય્યો સદ્દો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો સોતવિઞ્ઞેય્યો સદ્દો સેવિતબ્બો… એવરૂપો ઘાનવિઞ્ઞેય્યો ગન્ધો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો ઘાનવિઞ્ઞેય્યો ગન્ધો સેવિતબ્બો… એવરૂપો જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યો રસો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યો રસો સેવિતબ્બો… એવરૂપો કાયવિઞ્ઞેય્યો ફોટ્ઠબ્બો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો કાયવિઞ્ઞેય્યો ફોટ્ઠબ્બો સેવિતબ્બો.

‘‘મનોવિઞ્ઞેય્યં ધમ્મંપાહં, સારિપુત્ત…પે… એવરૂપો મનોવિઞ્ઞેય્યો ધમ્મો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો મનોવિઞ્ઞેય્યો ધમ્મો સેવિતબ્બો. ‘મનોવિઞ્ઞેય્યં ધમ્મંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં મયા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં. ઇમસ્સ ખો, સારિપુત્ત, મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો.

૧૨૧. ‘‘ચીવરંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પિ…પે… પિણ્ડપાતંપાહં, સારિપુત્ત… સેનાસનંપાહં, સારિપુત્ત… ગામંપાહં, સારિપુત્ત… નિગમંપાહં, સારિપુત્ત… નગરંપાહં, સારિપુત્ત… જનપદંપાહં, સારિપુત્ત… પુગ્ગલંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’’તિ.

એવં વુત્તે, આયસ્મા સારિપુત્તો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇમસ્સ ખો અહં, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ, એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામિ. ‘ચીવરંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, ચીવરં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપં ચીવરં ન સેવિતબ્બં; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, ચીવરં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપં ચીવરં સેવિતબ્બં. ‘ચીવરંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘પિણ્ડપાતંપાહં, સારિપુત્ત…પે… એવરૂપો પિણ્ડપાતો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો પિણ્ડપાતો સેવિતબ્બો… સેનાસનંપાહં, સારિપુત્ત…પે… એવરૂપં સેનાસનં ન સેવિતબ્બં… એવરૂપં સેનાસનં સેવિતબ્બં… ગામંપાહં, સારિપુત્ત …પે… એવરૂપો ગામો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો ગામો સેવિતબ્બો… એવરૂપો નિગમો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો નિગમો સેવિતબ્બો… એવરૂપં નગરં ન સેવિતબ્બં… એવરૂપં નગરં સેવિતબ્બં… એવરૂપો જનપદો ન સેવિતબ્બો… એવરૂપો જનપદો સેવિતબ્બો.

‘‘‘પુગ્ગલંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં ભગવતા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, ભન્તે, પુગ્ગલં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો પુગ્ગલો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, ભન્તે, પુગ્ગલં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપો પુગ્ગલો સેવિતબ્બો. ‘પુગ્ગલંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં ભગવતા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તન્તિ. ઇમસ્સ ખો અહં, ભન્તે, ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનામી’’તિ.

૧૨૨. ‘‘સાધુ સાધુ, સારિપુત્ત! સાધુ ખો ત્વં, સારિપુત્ત, ઇમસ્સ મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ, વિત્થારેન અત્થં અવિભત્તસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનાસિ. ‘ચીવરંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં મયા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, સારિપુત્ત, ચીવરં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપં ચીવરં ન સેવિતબ્બં; યથારૂપઞ્ચ ખો, સારિપુત્ત, ચીવરં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપં ચીવરં સેવિતબ્બં. ‘ચીવરંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં મયા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં. (યથા પઠમં તથા વિત્થારેતબ્બં) એવરૂપો પિણ્ડપાતો… એવરૂપં સેનાસનં… એવરૂપો ગામો… એવરૂપો નિગમો… એવરૂપં નગરં… એવરૂપો જનપદો.

‘‘‘પુગ્ગલંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં મયા. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? યથારૂપં, સારિપુત્ત, પુગ્ગલં સેવતો અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ એવરૂપો પુગ્ગલો ન સેવિતબ્બો; યથારૂપઞ્ચ ખો, સારિપુત્ત, પુગ્ગલં સેવતો અકુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તિ, કુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ એવરૂપો પુગ્ગલો સેવિતબ્બો. ‘પુગ્ગલંપાહં, સારિપુત્ત, દુવિધેન વદામિ – સેવિતબ્બમ્પિ, અસેવિતબ્બમ્પી’તિ – ઇતિ યં તં વુત્તં મયા ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં. ઇમસ્સ ખો, સારિપુત્ત, મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થો દટ્ઠબ્બો.

૧૨૩. ‘‘સબ્બેપિ ચે, સારિપુત્ત, ખત્તિયા ઇમસ્સ મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનેય્યું, સબ્બેસાનમ્પિસ્સ ખત્તિયાનં દીઘરત્તં હિતાય સુખાય. સબ્બેપિ ચે, સારિપુત્ત, બ્રાહ્મણા…પે… સબ્બેપિ ચે, સારિપુત્ત, વેસ્સા… સબ્બેપિ ચે, સારિપુત્ત, સુદ્દા ઇમસ્સ મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનેય્યું, સબ્બેસાનમ્પિસ્સ સુદ્દાનં દીઘરત્તં હિતાય સુખાય. સદેવકોપિ ચે, સારિપુત્ત, લોકો સમારકો સબ્રહ્મકો સસ્સમણબ્રાહ્મણી પજા સદેવમનુસ્સા ઇમસ્સ મયા સંખિત્તેન ભાસિતસ્સ એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનેય્ય, સદેવકસ્સપિસ્સ લોકસ્સ સમારકસ્સ સબ્રહ્મકસ્સ સસ્સમણબ્રાહ્મણિયા પજાય સદેવમનુસ્સાય દીઘરત્તં હિતાય સુખાયા’’તિ.

ઇદમવોચ ભગવા. અત્તમનો આયસ્મા સારિપુત્તો ભગવતો ભાસિતં અભિનન્દીતિ.

સેવિતબ્બાસેવિતબ્બસુત્તં નિટ્ઠિતં ચતુત્થં.