૪. સામગામસુત્તં

૪૧. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સક્કેસુ વિહરતિ સામગામે. તેન ખો પન સમયેન નિગણ્ઠો નાટપુત્તો [નાથપુત્તો (સી. પી.)] પાવાયં અધુનાકાલઙ્કતો [કાલકતો (સી. સ્યા. કં. પી.)] હોતિ. તસ્સ કાલઙ્કિરિયાય ભિન્ના નિગણ્ઠા દ્વેધિકજાતા [દ્વેળ્હકજાતા (સ્યા. કં. ક.)] ભણ્ડનજાતા કલહજાતા વિવાદાપન્ના અઞ્ઞમઞ્ઞં મુખસત્તીહિ વિતુદન્તા વિહરન્તિ – ‘‘ન ત્વં ઇમં ધમ્મવિનયં આજાનાસિ, અહં ઇમં ધમ્મવિનયં આજાનામિ. કિં ત્વં ઇમં ધમ્મવિનયં આજાનિસ્સસિ! મિચ્છાપટિપન્નો ત્વમસિ, અહમસ્મિ સમ્માપટિપન્નો. સહિતં મે, અસહિતં તે. પુરેવચનીયં પચ્છા અવચ, પચ્છાવચનીયં પુરે અવચ. અધિચિણ્ણં [અવિચિણ્ણં (સી. પી.)] તે વિપરાવત્તં. આરોપિતો તે વાદો. નિગ્ગહિતોસિ, ચર વાદપ્પમોક્ખાય; નિબ્બેઠેહિ વા સચે પહોસી’’તિ. વધોયેવ ખો [વધોયેવેકો (સ્યા. કં. ક.)] મઞ્ઞે નિગણ્ઠેસુ નાટપુત્તિયેસુ વત્તતિ. યેપિ નિગણ્ઠસ્સ નાટપુત્તસ્સ સાવકા ગિહી ઓદાતવસના તેપિ નિગણ્ઠેસુ નાટપુત્તિયેસુ નિબ્બિન્નરૂપા [નિબ્બિન્દરૂપા (સ્યા. કં. ક.)] વિરત્તરૂપા પટિવાનરૂપા યથા તં દુરક્ખાતે ધમ્મવિનયે દુપ્પવેદિતે અનિય્યાનિકે અનુપસમસંવત્તનિકે અસમ્માસમ્બુદ્ધપ્પવેદિતે ભિન્નથૂપે અપ્પટિસરણે.

૪૨. અથ ખો ચુન્દો સમણુદ્દેસો પાવાયં વસ્સંવુટ્ઠો [વસ્સંવુત્થો (સી. સ્યા. કં. પી.)] યેન સામગામો યેનાયસ્મા આનન્દો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં આનન્દં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો ચુન્દો સમણુદ્દેસો આયસ્મન્તં આનન્દં એતદવોચ – ‘‘નિગણ્ઠો, ભન્તે, નાટપુત્તો પાવાયં અધુનાકાલઙ્કતો. તસ્સ કાલઙ્કિરિયાય ભિન્ના નિગણ્ઠા દ્વેધિકજાતા…પે… ભિન્નથૂપે અપ્પટિસરણે’’તિ. એવં વુત્તે, આયસ્મા આનન્દો ચુન્દં સમણુદ્દેસં એતદવોચ – ‘‘અત્થિ ખો ઇદં, આવુસો ચુન્દ, કથાપાભતં ભગવન્તં દસ્સનાય. આયામ, આવુસો ચુન્દ, યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિસ્સામ; ઉપસઙ્કમિત્વા એતમત્થં ભગવતો આરોચેસ્સામા’’તિ. ‘‘એવં, ભન્તે’’તિ ખો ચુન્દો સમણુદ્દેસો આયસ્મતો આનન્દસ્સ પચ્ચસ્સોસિ.

અથ ખો આયસ્મા ચ આનન્દો ચુન્દો ચ સમણુદ્દેસો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા આનન્દો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અયં, ભન્તે, ચુન્દો સમણુદ્દેસો એવમાહ – ‘નિગણ્ઠો, ભન્તે, નાટપુત્તો પાવાયં અધુનાકાલઙ્કતો. તસ્સ કાલઙ્કિરિયાય ભિન્ના નિગણ્ઠા દ્વેધિકજાતા…પે… ભિન્નથૂપે અપ્પટિસરણે’તિ. તસ્સ મય્હં, ભન્તે, એવં હોતિ – ‘માહેવ ભગવતો અચ્ચયેન સઙ્ઘે વિવાદો ઉપ્પજ્જિ; સ્વાસ્સ [સો (સી. પી.), સ્વાયં (ક.)] વિવાદો બહુજનાહિતાય બહુજનાસુખાય બહુનો જનસ્સ અનત્થાય અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાન’’’ન્તિ.

૪૩. ‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, આનન્દ, યે વો મયા ધમ્મા અભિઞ્ઞા દેસિતા, સેય્યથિદં – ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ચત્તારો સમ્મપ્પધાના ચત્તારો ઇદ્ધિપાદા પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ પઞ્ચ બલાનિ સત્ત બોજ્ઝઙ્ગા અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો, પસ્સસિ નો ત્વં, આનન્દ, ઇમેસુ ધમ્મેસુ દ્વેપિ ભિક્ખૂ નાનાવાદે’’તિ? ‘‘યે મે, ભન્તે, ધમ્મા ભગવતા અભિઞ્ઞા દેસિતા, સેય્યથિદં – ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ચત્તારો સમ્મપ્પધાના ચત્તારો ઇદ્ધિપાદા પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ પઞ્ચ બલાનિ સત્ત બોજ્ઝઙ્ગા અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો, નાહં પસ્સામિ ઇમેસુ ધમ્મેસુ દ્વેપિ ભિક્ખૂ નાનાવાદે. યે ચ ખો [સન્તિ ચ ખો (સ્યા. કં.), સન્તિ ચ (ક.)], ભન્તે, પુગ્ગલા ભગવન્તં પતિસ્સયમાનરૂપા વિહરન્તિ તેપિ ભગવતો અચ્ચયેન સઙ્ઘે વિવાદં જનેય્યું અજ્ઝાજીવે વા અધિપાતિમોક્ખે વા. સ્વાસ્સ [સોસ્સ (સી. પી.), સ્વાયં (ક.)] વિવાદો બહુજનાહિતાય બહુજનાસુખાય બહુનો જનસ્સ અનત્થાય અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાન’’ન્તિ. અપ્પમત્તકો સો, આનન્દ, વિવાદો યદિદં – અજ્ઝાજીવે વા અધિપાતિમોક્ખે વા. મગ્ગે વા હિ, આનન્દ, પટિપદાય વા સઙ્ઘે વિવાદો ઉપ્પજ્જમાનો ઉપ્પજ્જેય્ય; સ્વાસ્સ વિવાદો બહુજનાહિતાય બહુજનાસુખાય બહુનો જનસ્સ અનત્થાય અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાનં.

૪૪. ‘‘છયિમાનિ, આનન્દ, વિવાદમૂલાનિ. કતમાનિ છ? ઇધાનન્દ, ભિક્ખુ કોધનો હોતિ ઉપનાહી. યો સો, આનન્દ, ભિક્ખુ કોધનો હોતિ ઉપનાહી સો સત્થરિપિ અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, ધમ્મેપિ અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, સઙ્ઘેપિ અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, સિક્ખાયપિ ન પરિપૂરકારી હોતિ. યો સો, આનન્દ, ભિક્ખુ સત્થરિ અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, ધમ્મે… સઙ્ઘે અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, સિક્ખાય ન પરિપૂરકારી હોતિ, સો સઙ્ઘે વિવાદં જનેતિ; યો હોતિ વિવાદો બહુજનાહિતાય બહુજનાસુખાય, બહુનો જનસ્સ અનત્થાય અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાનં. એવરૂપઞ્ચે તુમ્હે, આનન્દ, વિવાદમૂલં અજ્ઝત્તં વા બહિદ્ધા વા સમનુપસ્સેય્યાથ, તત્ર તુમ્હે, આનન્દ, તસ્સેવ પાપકસ્સ વિવાદમૂલસ્સ પહાનાય વાયમેય્યાથ. એવરૂપઞ્ચે તુમ્હે, આનન્દ, વિવાદમૂલં અજ્ઝત્તં વા બહિદ્ધા વા ન સમનુપસ્સેય્યાથ. તત્ર તુમ્હે, આનન્દ, તસ્સેવ પાપકસ્સ વિવાદમૂલસ્સ આયતિં અનવસ્સવાય પટિપજ્જેય્યાથ. એવમેતસ્સ પાપકસ્સ વિવાદમૂલસ્સ પહાનં હોતિ, એવમેતસ્સ પાપકસ્સ વિવાદમૂલસ્સ આયતિં અનવસ્સવો હોતિ.

૪૫. ‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, ભિક્ખુ મક્ખી હોતિ પળાસી…પે… ઇસ્સુકી હોતિ મચ્છરી…પે… સઠો હોતિ માયાવી…પે… પાપિચ્છો હોતિ મિચ્છાદિટ્ઠિ [મિચ્છાદિટ્ઠી (સ્યા. કં. પી. ક.)] …પે… સન્દિટ્ઠિપરામાસી હોતિ આધાનગ્ગાહી દુપ્પટિનિસ્સગ્ગી. યો સો, આનન્દ, ભિક્ખુ સન્દિટ્ઠિપરામાસી હોતિ આધાનગ્ગાહી દુપ્પટિનિસ્સગ્ગી સો સત્થરિપિ અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, ધમ્મેપિ અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, સઙ્ઘેપિ અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, સિક્ખાયપિ ન પરિપૂરકારી હોતિ. યો સો, આનન્દ, ભિક્ખુ સત્થરિ અગારવો વિહરતિ અપ્પતિસ્સો, ધમ્મે… સઙ્ઘે… સિક્ખાય ન પરિપૂરકારી હોતિ સો સઙ્ઘે વિવાદં જનેતિ; યો હોતિ વિવાદો બહુજનાહિતાય બહુજનાસુખાય, બહુનો જનસ્સ અનત્થાય અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાનં. એવરૂપઞ્ચે તુમ્હે, આનન્દ, વિવાદમૂલં અજ્ઝત્તં વા બહિદ્ધા વા સમનુપસ્સેય્યાથ. તત્ર તુમ્હે, આનન્દ, તસ્સેવ પાપકસ્સ વિવાદમૂલસ્સ પહાનાય વાયમેય્યાથ. એવરૂપઞ્ચે તુમ્હે, આનન્દ, વિવાદમૂલં અજ્ઝત્તં વા બહિદ્ધા વા ન સમનુપસ્સેય્યાથ, તત્ર તુમ્હે, આનન્દ, તસ્સેવ પાપકસ્સ વિવાદમૂલસ્સ આયતિં અનવસ્સવાય પટિપજ્જેય્યાથ. એવમેતસ્સ પાપકસ્સ વિવાદમૂલસ્સ પહાનં હોતિ, એવમેતસ્સ પાપકસ્સ વિવાદમૂલસ્સ આયતિં અનવસ્સવો હોતિ. ઇમાનિ ખો, આનન્દ, છ વિવાદમૂલાનિ.

૪૬. ‘‘ચત્તારિમાનિ, આનન્દ, અધિકરણાનિ. કતમાનિ ચત્તારિ? વિવાદાધિકરણં, અનુવાદાધિકરણં, આપત્તાધિકરણં, કિચ્ચાધિકરણં – ઇમાનિ ખો, આનન્દ, ચત્તારિ અધિકરણાનિ. સત્ત ખો પનિમે, આનન્દ, અધિકરણસમથા – ઉપ્પન્નુપ્પન્નાનં અધિકરણાનં સમથાય વૂપસમાય સમ્મુખાવિનયો દાતબ્બો, સતિવિનયો દાતબ્બો, અમૂળ્હવિનયો દાતબ્બો, પટિઞ્ઞાય કારેતબ્બં, યેભુય્યસિકા, તસ્સપાપિયસિકા, તિણવત્થારકો.

૪૭. ‘‘કથઞ્ચાનન્દ, સમ્મુખાવિનયો હોતિ? ઇધાનન્દ, ભિક્ખૂ વિવદન્તિ ધમ્મોતિ વા અધમ્મોતિ વા વિનયોતિ વા અવિનયોતિ વા. તેહાનન્દ, ભિક્ખૂહિ સબ્બેહેવ સમગ્ગેહિ સન્નિપતિતબ્બં. સન્નિપતિત્વા ધમ્મનેત્તિ સમનુમજ્જિતબ્બા. ધમ્મનેત્તિં સમનુમજ્જિત્વા યથા તત્થ સમેતિ તથા તં અધિકરણં વૂપસમેતબ્બં. એવં ખો, આનન્દ, સમ્મુખાવિનયો હોતિ; એવઞ્ચ પનિધેકચ્ચાનં અધિકરણાનં વૂપસમો હોતિ યદિદં – સમ્મુખાવિનયેન.

૪૮. ‘‘કથઞ્ચાનન્દ, યેભુય્યસિકા હોતિ? તે ચે, આનન્દ, ભિક્ખૂ ન સક્કોન્તિ તં અધિકરણં તસ્મિં આવાસે વૂપસમેતું. તેહાનન્દ, ભિક્ખૂહિ યસ્મિં આવાસે બહુતરા ભિક્ખૂ સો આવાસો ગન્તબ્બો. તત્થ સબ્બેહેવ સમગ્ગેહિ સન્નિપતિતબ્બં. સન્નિપતિત્વા ધમ્મનેત્તિ સમનુમજ્જિતબ્બા. ધમ્મનેત્તિં સમનુમજ્જિત્વા યથા તત્થ સમેતિ તથા તં અધિકરણં વૂપસમેતબ્બં. એવં ખો, આનન્દ, યેભુય્યસિકા હોતિ, એવઞ્ચ પનિધેકચ્ચાનં અધિકરણાનં વૂપસમો હોતિ યદિદં – યેભુય્યસિકાય.

૪૯. ‘‘કથઞ્ચાનન્દ, સતિવિનયો હોતિ? ઇધાનન્દ, ભિક્ખૂ ભિક્ખું એવરૂપાય ગરુકાય આપત્તિયા ચોદેન્તિ પારાજિકેન વા પારાજિકસામન્તેન વા – ‘સરતાયસ્મા એવરૂપિં [એવરૂપં (સી. સ્યા. કં. પી.) એવરૂપાય-ઇતિ વુચ્ચમાનવચનેન સમેતિ. વિનયેનપિ સંસન્દેતબ્બં] ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ? સો એવમાહ – ‘ન ખો અહં, આવુસો, સરામિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ. તસ્સ ખો [તસ્સ ખો એવં (સબ્બત્થ)], આનન્દ, ભિક્ખુનો સતિવિનયો દાતબ્બો. એવં ખો, આનન્દ, સતિવિનયો હોતિ, એવઞ્ચ પનિધેકચ્ચાનં અધિકરણાનં વૂપસમો હોતિ યદિદં – સતિવિનયેન.

૫૦. ‘‘કથઞ્ચાનન્દ, અમૂળ્હવિનયો હોતિ? ઇધાનન્દ, ભિક્ખૂ ભિક્ખું એવરૂપાય ગરુકાય આપત્તિયા ચોદેન્તિ પારાજિકેન વા પારાજિકસામન્તેન વા – ‘સરતાયસ્મા એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ? (સો એવમાહ – ‘ન ખો અહં, આવુસો, સરામિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ. તમેનં સો નિબ્બેઠેન્તં અતિવેઠેતિ – ‘ઇઙ્ઘાયસ્મા સાધુકમેવ જાનાહિ યદિ સરસિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ.) [( ) એત્થન્તરે પાઠો ચૂળવ. ૨૩૭ નત્થિ તસ્સપાપિયસિકાવારેએવેતેન ભવિતબ્બં] સો એવમાહ – ‘અહં ખો, આવુસો, ઉમ્માદં પાપુણિં ચેતસો વિપરિયાસં. તેન મે ઉમ્મત્તકેન બહું અસ્સામણકં અજ્ઝાચિણ્ણં ભાસિતપરિક્કન્તં [ભાસિતપરિકન્તં (સી. સ્યા. કં. પી.)]. નાહં તં સરામિ. મૂળ્હેન મે એતં કત’ન્તિ. તસ્સ ખો [તસ્સ ખો એવં (સ્યા. કં. ક.)], આનન્દ, ભિક્ખુનો અમૂળ્હવિનયો દાતબ્બો. એવં ખો, આનન્દ, અમૂળ્હવિનયો હોતિ, એવઞ્ચ પનિધેકચ્ચાનં અધિકરણાનં વૂપસમો હોતિ યદિદં – અમૂળ્હવિનયેન.

૫૧. ‘‘કથઞ્ચાનન્દ, પટિઞ્ઞાતકરણં હોતિ? ઇધાનન્દ, ભિક્ખુ ચોદિતો વા અચોદિતો વા આપત્તિં સરતિ, વિવરતિ ઉત્તાનીકરોતિ [ઉત્તાનિં કરોતિ (ક.)]. તેન, આનન્દ, ભિક્ખુના વુડ્ઢતરં ભિક્ખું [વુડ્ઢતરો ભિક્ખુ (સી. સ્યા. કં. પી.)] ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ચીવરં કત્વા પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘અહં, ભન્તે, ઇત્થન્નામં આપત્તિં આપન્નો, તં પટિદેસેમી’તિ. સો એવમાહ – ‘પસ્સસી’તિ? ‘આમ પસ્સામી’તિ. ‘આયતિં સંવરેય્યાસી’તિ. (‘સંવરિસ્સામી’તિ.) [( ) વિનયે નત્થિ] એવં ખો, આનન્દ, પટિઞ્ઞાતકરણં હોતિ, એવઞ્ચ પનિધેકચ્ચાનં અધિકરણાનં વૂપસમો હોતિ યદિદં – પટિઞ્ઞાતકરણેન.

૫૨. ‘‘કથઞ્ચાનન્દ, તસ્સપાપિયસિકા હોતિ? ઇધાનન્દ, ભિક્ખુ ભિક્ખું એવરૂપાય ગરુકાય આપત્તિયા ચોદેતિ પારાજિકેન વા પારાજિકસામન્તેન વા – ‘સરતાયસ્મા એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ? સો એવમાહ – ‘ન ખો અહં, આવુસો, સરામિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ. તમેનં સો નિબ્બેઠેન્તં અતિવેઠેતિ – ‘ઇઙ્ઘાયસ્મા સાધુકમેવ જાનાહિ યદિ સરસિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ. સો એવમાહ – ‘ન ખો અહં, આવુસો, સરામિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા; સરામિ ચ ખો અહં, આવુસો, એવરૂપિં અપ્પમત્તિકં આપત્તિં આપજ્જિતા’તિ. તમેનં સો નિબ્બેઠેન્તં અતિવેઠેતિ – ‘ઇઙ્ઘાયસ્મા સાધુકમેવ જાનાહિ યદિ સરસિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ? સો એવમાહ – ‘ઇમઞ્હિ નામાહં, આવુસો, અપ્પમત્તિકં આપત્તિં આપજ્જિત્વા અપુટ્ઠો પટિજાનિસ્સામિ. કિં પનાહં એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિત્વા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા પુટ્ઠો નપટિજાનિસ્સામી’તિ? સો એવમાહ – ‘ઇમઞ્હિ નામ ત્વં, આવુસો, અપ્પમત્તિકં આપત્તિં આપજ્જિત્વા અપુટ્ઠો નપટિજાનિસ્સસિ, કિં પન ત્વં એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિત્વા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા પુટ્ઠો [અપુટ્ઠો (સ્યા. કં. ક.)] પટિજાનિસ્સસિ? ઇઙ્ઘાયસ્મા સાધુકમેવ જાનાહિ યદિ સરસિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ. સો એવમાહ – ‘સરામિ ખો અહં, આવુસો, એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા. દવા મે એતં વુત્તં, રવા મે એતં વુત્તં – નાહં તં સરામિ એવરૂપિં ગરુકં આપત્તિં આપજ્જિતા પારાજિકં વા પારાજિકસામન્તં વા’તિ. એવં ખો, આનન્દ, તસ્સપાપિયસિકા હોતિ, એવઞ્ચ પનિધેકચ્ચાનં અધિકરણાનં વૂપસમો હોતિ યદિદં – તસ્સપાપિયસિકાય.

૫૩. ‘‘કથઞ્ચાનન્દ, તિણવત્થારકો હોતિ? ઇધાનન્દ, ભિક્ખૂનં ભણ્ડનજાતાનં કલહજાતાનં વિવાદાપન્નાનં વિહરતં બહું અસ્સામણકં અજ્ઝાચિણ્ણં હોતિ ભાસિતપરિક્કન્તં. તેહાનન્દ, ભિક્ખૂહિ સબ્બેહેવ સમગ્ગેહિ સન્નિપતિતબ્બં. સન્નિપતિત્વા એકતોપક્ખિકાનં ભિક્ખૂનં બ્યત્તેન [બ્યત્તતરેન (સી. પી. ક.)] ભિક્ખુના ઉટ્ઠાયાસના એકંસં ચીવરં કત્વા અઞ્જલિં પણામેત્વા સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. ઇદં અમ્હાકં ભણ્ડનજાતાનં કલહજાતાનં વિવાદાપન્નાનં વિહરતં બહું અસ્સામણકં અજ્ઝાચિણ્ણં ભાસિતપરિક્કન્તં. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, અહં યા ચેવ ઇમેસં આયસ્મન્તાનં આપત્તિ યા ચ અત્તનો આપત્તિ, ઇમેસઞ્ચેવ આયસ્મન્તાનં અત્થાય અત્તનો ચ અત્થાય, સઙ્ઘમજ્ઝે તિણવત્થારકેન દેસેય્યં, ઠપેત્વા થુલ્લવજ્જં ઠપેત્વા ગિહિપટિસંયુત્ત’’’ન્તિ.

‘‘અથાપરેસં એકતોપક્ખિકાનં ભિક્ખૂનં બ્યત્તેન ભિક્ખુના ઉટ્ઠાયાસના એકંસં ચીવરં કત્વા અઞ્જલિં પણામેત્વા સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘એવં ખો, આનન્દ, તિણવત્થારકો હોતિ, એવઞ્ચ પનિધેકચ્ચાનં અધિકરણાનં વૂપસમો હોતિ યદિદં – તિણવત્થારકેન.

૫૪. ‘‘છયિમે, આનન્દ, ધમ્મા સારણીયા પિયકરણા ગરુકરણા સઙ્ગહાય અવિવાદાય સામગ્ગિયા એકીભાવાય સંવત્તન્તિ. કતમે છ? ઇધાનન્દ, ભિક્ખુનો મેત્તં કાયકમ્મં પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ સબ્રહ્મચારીસુ આવિ ચેવ રહો ચ. અયમ્પિ ધમ્મો સારણીયો પિયકરણો ગરુકરણો સઙ્ગહાય અવિવાદાય સામગ્ગિયા એકીભાવાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, ભિક્ખુનો મેત્તં વચીકમ્મં પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ સબ્રહ્મચારીસુ આવિ ચેવ રહો ચ. અયમ્પિ ધમ્મો સારણીયો પિયકરણો ગરુકરણો સઙ્ગહાય અવિવાદાય સામગ્ગિયા એકીભાવાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, ભિક્ખુનો મેત્તં મનોકમ્મં પચ્ચુપટ્ઠિતં હોતિ સબ્રહ્મચારીસુ આવિ ચેવ રહો ચ. અયમ્પિ ધમ્મો સારણીયો પિયકરણો ગરુકરણો સઙ્ગહાય અવિવાદાય સામગ્ગિયા એકીભાવાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, ભિક્ખુ – યે તે લાભા ધમ્મિકા ધમ્મલદ્ધા અન્તમસો પત્તપરિયાપન્નમત્તમ્પિ તથારૂપેહિ લાભેહિ – અપટિવિભત્તભોગી હોતિ, સીલવન્તેહિ સબ્રહ્મચારીહિ સાધારણભોગી. અયમ્પિ ધમ્મો સારણીયો પિયકરણો ગરુકરણો સઙ્ગહાય અવિવાદાય સામગ્ગિયા એકીભાવાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, ભિક્ખુ – યાનિ તાનિ સીલાનિ અખણ્ડાનિ અચ્છિદ્દાનિ અસબલાનિ અકમ્માસાનિ ભુજિસ્સાનિ વિઞ્ઞુપ્પસત્થાનિ અપરામટ્ઠાનિ સમાધિસંવત્તનિકાનિ તથારૂપેસુ સીલેસુ – સીલસામઞ્ઞગતો વિહરતિ સબ્રહ્મચારીહિ આવિ ચેવ રહો ચ. અયમ્પિ ધમ્મો સારણીયો પિયકરણો ગરુકરણો સઙ્ગહાય અવિવાદાય સામગ્ગિયા એકીભાવાય સંવત્તતિ.

‘‘પુન ચપરં, આનન્દ, ભિક્ખુ – યાયં દિટ્ઠિ અરિયા નિય્યાનિકા નિય્યાતિ તક્કરસ્સ સમ્મા દુક્ખક્ખયા તથારૂપાય દિટ્ઠિયા – દિટ્ઠિસામઞ્ઞગતો વિહરતિ સબ્રહ્મચારીહિ આવિ ચેવ રહો ચ. અયમ્પિ ધમ્મો સારણીયો પિયકરણો ગરુકરણો સઙ્ગહાય અવિવાદાય સામગ્ગિયા એકીભાવાય સંવત્તતિ. ઇમે ખો, આનન્દ, છ સારણીયા ધમ્મા પિયકરણા ગરુકરણા સઙ્ગહાય અવિવાદાય સામગ્ગિયા એકીભાવાય સંવત્તન્તિ.

‘‘ઇમે ચે તુમ્હે, આનન્દ, છ સારણીયે ધમ્મે સમાદાય વત્તેય્યાથ, પસ્સથ નો તુમ્હે, આનન્દ, તં વચનપથં અણું વા થૂલં વા યં તુમ્હે નાધિવાસેય્યાથા’’તિ? ‘‘નો હેતં, ભન્તે’’. ‘‘તસ્માતિહાનન્દ, ઇમે છ સારણીયે ધમ્મે સમાદાય વત્તથ. તં વો ભવિસ્સતિ દીઘરત્તં હિતાય સુખાયા’’તિ.

ઇદમવોચ ભગવા. અત્તમનો આયસ્મા આનન્દો ભગવતો ભાસિતં અભિનન્દીતિ.

સામગામસુત્તં નિટ્ઠિતં ચતુત્થં.