૪. રથવિનીતસુત્તં

૨૫૨. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. અથ ખો સમ્બહુલા જાતિભૂમકા ભિક્ખૂ જાતિભૂમિયં વસ્સંવુટ્ઠા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્ને ખો તે ભિક્ખૂ ભગવા એતદવોચ –

‘‘કો નુ ખો, ભિક્ખવે, જાતિભૂમિયં જાતિભૂમકાનં ભિક્ખૂનં સબ્રહ્મચારીનં એવં સમ્ભાવિતો – ‘અત્તના ચ અપ્પિચ્છો અપ્પિચ્છકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ સન્તુટ્ઠો સન્તુટ્ઠિકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ પવિવિત્તો પવિવેકકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ અસંસટ્ઠો અસંસગ્ગકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ આરદ્ધવીરિયો વીરિયારમ્ભકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ સીલસમ્પન્નો સીલસમ્પદાકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ સમાધિસમ્પન્નો સમાધિસમ્પદાકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ પઞ્ઞાસમ્પન્નો પઞ્ઞાસમ્પદાકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ વિમુત્તિસમ્પન્નો વિમુત્તિસમ્પદાકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ વિમુત્તિઞાણદસ્સનસમ્પન્નો વિમુત્તિઞાણદસ્સનસમ્પદાકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, ઓવાદકો વિઞ્ઞાપકો સન્દસ્સકો સમાદપકો સમુત્તેજકો સમ્પહંસકો સબ્રહ્મચારીન’’’ન્તિ? ‘‘પુણ્ણો નામ, ભન્તે, આયસ્મા મન્તાણિપુત્તો જાતિભૂમિયં જાતિભૂમકાનં ભિક્ખૂનં સબ્રહ્મચારીનં એવં સમ્ભાવિતો – ‘અત્તના ચ અપ્પિચ્છો અપ્પિચ્છકથઞ્ચ ભિક્ખૂનં કત્તા, અત્તના ચ સન્તુટ્ઠો…પે… ઓવાદકો વિઞ્ઞાપકો સન્દસ્સકો સમાદપકો સમુત્તેજકો સમ્પહંસકો સબ્રહ્મચારીન’’’ન્તિ.

૨૫૩. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા સારિપુત્તો ભગવતો અવિદૂરે નિસિન્નો હોતિ. અથ ખો આયસ્મતો સારિપુત્તસ્સ એતદહોસિ – ‘‘લાભા આયસ્મતો પુણ્ણસ્સ મન્તાણિપુત્તસ્સ, સુલદ્ધલાભા આયસ્મતો પુણ્ણસ્સ મન્તાણિપુત્તસ્સ, યસ્સ વિઞ્ઞૂ સબ્રહ્મચારી સત્થુ સમ્મુખા અનુમસ્સ અનુમસ્સ વણ્ણં ભાસન્તિ, તઞ્ચ સત્થા અબ્ભનુમોદતિ. અપ્પેવ નામ મયમ્પિ કદાચિ કરહચિ આયસ્મતા પુણ્ણેન મન્તાણિપુત્તેન સદ્ધિં સમાગચ્છેય્યામ [સમાગમં ગચ્છેય્ય (ક.)], અપ્પેવ નામ સિયા કોચિદેવ કથાસલ્લાપો’’તિ.

૨૫૪. અથ ખો ભગવા રાજગહે યથાભિરન્તં વિહરિત્વા યેન સાવત્થિ તેન ચારિકં પક્કામિ. અનુપુબ્બેન ચારિકં ચરમાનો યેન સાવત્થિ તદવસરિ. તત્ર સુદં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અસ્સોસિ ખો આયસ્મા પુણ્ણો મન્તાણિપુત્તો – ‘‘ભગવા કિર સાવત્થિં અનુપ્પત્તો; સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે’’તિ.

૨૫૫. અથ ખો આયસ્મા પુણ્ણો મન્તાણિપુત્તો સેનાસનં સંસામેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેન સાવત્થિ તેન ચારિકં પક્કામિ. અનુપુબ્બેન ચારિકં ચરમાનો યેન સાવત્થિ જેતવનં અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો આયસ્મન્તં પુણ્ણં મન્તાણિપુત્તં ભગવા ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેસિ સમાદપેસિ સમુત્તેજેસિ સમ્પહંસેસિ. અથ ખો આયસ્મા પુણ્ણો મન્તાણિપુત્તો ભગવતા ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સિતો સમાદપિતો સમુત્તેજિતો સમ્પહંસિતો ભગવતો ભાસિતં અભિનન્દિત્વા અનુમોદિત્વા ઉટ્ઠાયાસના ભગવન્તં અભિવાદેત્વા પદક્ખિણં કત્વા યેન અન્ધવનં તેનુપસઙ્કમિ દિવાવિહારાય.

૨૫૬. અથ ખો અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ યેનાયસ્મા સારિપુત્તો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં સારિપુત્તં એતદવોચ – ‘‘યસ્સ ખો ત્વં, આવુસો સારિપુત્ત, પુણ્ણસ્સ નામ ભિક્ખુનો મન્તાણિપુત્તસ્સ અભિણ્હં કિત્તયમાનો અહોસિ, સો ભગવતા ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સિતો સમાદપિતો સમુત્તેજિતો સમ્પહંસિતો ભગવતો ભાસિતં અભિનન્દિત્વા અનુમોદિત્વા ઉટ્ઠાયાસના ભગવન્તં અભિવાદેત્વા પદક્ખિણં કત્વા યેન અન્ધવનં તેન પક્કન્તો દિવાવિહારાયા’’તિ.

અથ ખો આયસ્મા સારિપુત્તો તરમાનરૂપો નિસીદનં આદાય આયસ્મન્તં પુણ્ણં મન્તાણિપુત્તં પિટ્ઠિતો પિટ્ઠિતો અનુબન્ધિ સીસાનુલોકી. અથ ખો આયસ્મા પુણ્ણો મન્તાણિપુત્તો અન્ધવનં અજ્ઝોગાહેત્વા અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે દિવાવિહારં નિસીદિ. આયસ્માપિ ખો સારિપુત્તો અન્ધવનં અજ્ઝોગાહેત્વા અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે દિવાવિહારં નિસીદિ.

અથ ખો આયસ્મા સારિપુત્તો સાયન્હસમયં પટિસલ્લાના વુટ્ઠિતો યેનાયસ્મા પુણ્ણો મન્તાણિપુત્તો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મતા પુણ્ણેન મન્તાણિપુત્તેન સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા સારિપુત્તો આયસ્મન્તં પુણ્ણં મન્તાણિપુત્તં એતદવોચ –

૨૫૭. ‘‘ભગવતિ નો, આવુસો, બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ?

‘‘એવમાવુસો’’તિ.

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, સીલવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં પનાવુસો, ચિત્તવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, દિટ્ઠિવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં પનાવુસો, કઙ્ખાવિતરણવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં પનાવુસો, પટિપદાઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, સીલવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નો હિદં, આવુસો’તિ વદેસિ. ‘કિં પનાવુસો, ચિત્તવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નો હિદં, આવુસો’તિ વદેસિ. ‘કિં નુ ખો, આવુસો, દિટ્ઠિવિસુદ્ધત્થં…પે… કઙ્ખાવિતરણવિસુદ્ધત્થં…પે… મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થં…પે… પટિપદાઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થં…પે… કિં નુ ખો, આવુસો, ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થં ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નો હિદં આવુસો’તિ વદેસિ. કિમત્થં ચરહાવુસો, ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ? ‘‘અનુપાદાપરિનિબ્બાનત્થં ખો, આવુસો, ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ.

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, સીલવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’’ન્તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં પનાવુસો, ચિત્તવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’’ન્તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, દિટ્ઠિવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’’ન્તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં પનાવુસો કઙ્ખાવિતરણવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’’ન્તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’’ન્તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં પનાવુસો, પટિપદાઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’’ન્તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’’ન્તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘કિં પનાવુસો, અઞ્ઞત્ર ઇમેહિ ધમ્મેહિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’’ન્તિ?

‘‘નો હિદં, આવુસો’’.

‘‘‘કિં નુ ખો, આવુસો, સીલવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’ન્તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નો હિદં, આવુસો’તિ વદેસિ. ‘કિં પનાવુસો, ચિત્તવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’ન્તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નો હિદં, આવુસો’તિ વદેસિ. ‘કિં નુ ખો, આવુસો, દિટ્ઠિવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’ન્તિ…પે… કઙ્ખાવિતરણવિસુદ્ધિ… મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ… પટિપદાઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ… ‘કિં નુ ખો, આવુસો, ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’ન્તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નો હિદં, આવુસો’તિ વદેસિ. ‘કિં પનાવુસો, અઞ્ઞત્ર ઇમેહિ ધમ્મેહિ અનુપાદાપરિનિબ્બાન’ન્તિ ઇતિ પુટ્ઠો સમાનો ‘નો હિદં, આવુસો’તિ વદેસિ. યથાકથં પનાવુસો, ઇમસ્સ ભાસિતસ્સ અત્થો દટ્ઠબ્બો’’તિ?

૨૫૮. ‘‘સીલવિસુદ્ધિં ચે, આવુસો, ભગવા અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય, સઉપાદાનંયેવ સમાનં અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય [પઞ્ઞાપેસ્સ (સી. સ્યા.) એવમઞ્ઞત્થપિ]. ચિત્તવિસુદ્ધિં ચે, આવુસો, ભગવા અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય, સઉપાદાનંયેવ સમાનં અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય. દિટ્ઠિવિસુદ્ધિં ચે, આવુસો, ભગવા અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય, સઉપાદાનંયેવ સમાનં અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય. કઙ્ખાવિતરણવિસુદ્ધિં ચે, આવુસો, ભગવા અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય, સઉપાદાનંયેવ સમાનં અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય. મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિં ચે, આવુસો, ભગવા અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય, સઉપાદાનંયેવ સમાનં અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય. પટિપદાઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિં ચે, આવુસો, ભગવા અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય, સઉપાદાનંયેવ સમાનં અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય. ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિં ચે, આવુસો, ભગવા અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય, સઉપાદાનંયેવ સમાનં અનુપાદાપરિનિબ્બાનં પઞ્ઞપેય્ય. અઞ્ઞત્ર ચે, આવુસો, ઇમેહિ ધમ્મેહિ અનુપાદાપરિનિબ્બાનં અભવિસ્સ, પુથુજ્જનો પરિનિબ્બાયેય્ય. પુથુજ્જનો હિ, આવુસો, અઞ્ઞત્ર ઇમેહિ ધમ્મેહિ. તેન હાવુસો, ઉપમં તે કરિસ્સામિ; ઉપમાયપિધેકચ્ચે વિઞ્ઞૂ પુરિસા ભાસિતસ્સ અત્થં આજાનન્તિ.

૨૫૯. ‘‘સેય્યથાપિ, આવુસો, રઞ્ઞો પસેનદિસ્સ કોસલસ્સ સાવત્થિયં પટિવસન્તસ્સ સાકેતે કિઞ્ચિદેવ અચ્ચાયિકં કરણીયં ઉપ્પજ્જેય્ય. તસ્સ અન્તરા ચ સાવત્થિં અન્તરા ચ સાકેતં સત્ત રથવિનીતાનિ ઉપટ્ઠપેય્યું. અથ ખો, આવુસો, રાજા પસેનદિ કોસલો સાવત્થિયા નિક્ખમિત્વા અન્તેપુરદ્વારા પઠમં રથવિનીતં અભિરુહેય્ય, પઠમેન રથવિનીતેન દુતિયં રથવિનીતં પાપુણેય્ય, પઠમં રથવિનીતં વિસ્સજ્જેય્ય દુતિયં રથવિનીતં અભિરુહેય્ય. દુતિયેન રથવિનીતેન તતિયં રથવિનીતં પાપુણેય્ય, દુતિયં રથવિનીતં વિસ્સજ્જેય્ય, તતિયં રથવિનીતં અભિરુહેય્ય. તતિયેન રથવિનીતેન ચતુત્થં રથવિનીતં પાપુણેય્ય, તતિયં રથવિનીતં વિસ્સજ્જેય્ય, ચતુત્થં રથવિનીતં અભિરુહેય્ય. ચતુત્થેન રથવિનીતેન પઞ્ચમં રથવિનીતં પાપુણેય્ય, ચતુત્થં રથવિનીતં વિસ્સજ્જેય્ય, પઞ્ચમં રથવિનીતં અભિરુહેય્ય. પઞ્ચમેન રથવિનીતેન છટ્ઠં રથવિનીતં પાપુણેય્ય, પઞ્ચમં રથવિનીતં વિસ્સજ્જેય્ય, છટ્ઠં રથવિનીતં અભિરુહેય્ય. છટ્ઠેન રથવિનીતેન સત્તમં રથવિનીતં પાપુણેય્ય, છટ્ઠં રથવિનીતં વિસ્સજ્જેય્ય, સત્તમં રથવિનીતં અભિરુહેય્ય. સત્તમેન રથવિનીતેન સાકેતં અનુપાપુણેય્ય અન્તેપુરદ્વારં. તમેનં અન્તેપુરદ્વારગતં સમાનં મિત્તામચ્ચા ઞાતિસાલોહિતા એવં પુચ્છેય્યું – ‘ઇમિના ત્વં, મહારાજ, રથવિનીતેન સાવત્થિયા સાકેતં અનુપ્પત્તો અન્તેપુરદ્વાર’ન્તિ? કથં બ્યાકરમાનો નુ ખો, આવુસો, રાજા પસેનદિ કોસલો સમ્મા બ્યાકરમાનો બ્યાકરેય્યા’’તિ?

‘‘એવં બ્યાકરમાનો ખો, આવુસો, રાજા પસેનદિ કોસલો સમ્મા બ્યાકરમાનો બ્યાકરેય્ય – ‘ઇધ મે સાવત્થિયં પટિવસન્તસ્સ સાકેતે કિઞ્ચિદેવ અચ્ચાયિકં કરણીયં ઉપ્પજ્જિ [ઉપ્પજ્જતિ (ક.)]. તસ્સ મે અન્તરા ચ સાવત્થિં અન્તરા ચ સાકેતં સત્ત રથવિનીતાનિ ઉપટ્ઠપેસું. અથ ખ્વાહં સાવત્થિયા નિક્ખમિત્વા અન્તેપુરદ્વારા પઠમં રથવિનીતં અભિરુહિં. પઠમેન રથવિનીતેન દુતિયં રથવિનીતં પાપુણિં, પઠમં રથવિનીતં વિસ્સજ્જિં દુતિયં રથવિનીતં અભિરુહિં. દુતિયેન રથવિનીતેન તતિયં રથવિનીતં પાપુણિં, દુતિયં રથવિનીતં વિસ્સજ્જિં, તતિયં રથવિનીતં અભિરુહિં. તતિયેન રથવિનીતેન ચતુત્થં રથવિનીતં પાપુણિં, તતિયં રથવિનીતં વિસ્સજ્જિં, ચતુત્થં રથવિનીતં અભિરુહિં. ચતુત્થેન રથવિનીતેન પઞ્ચમં રથવિનીતં પાપુણિં, ચતુત્થં રથવિનીતં વિસ્સજ્જિં, પઞ્ચમં રથવિનીતં અભિરુહિં. પઞ્ચમેન રથવિનીતેન છટ્ઠં રથવિનીતં પાપુણિં, પઞ્ચમં રથવિનીતં વિસ્સજ્જિં, છટ્ઠં રથવિનીતં અભિરુહિં. છટ્ઠેન રથવિનીતેન સત્તમં રથવિનીતં પાપુણિં, છટ્ઠં રથવિનીતં વિસ્સજ્જિં, સત્તમં રથવિનીતં અભિરુહિં. સત્તમેન રથવિનીતેન સાકેતં અનુપ્પત્તો અન્તેપુરદ્વાર’ન્તિ. એવં બ્યાકરમાનો ખો, આવુસો, રાજા પસેનદિ કોસલો સમ્મા બ્યાકરમાનો બ્યાકરેય્યા’’તિ.

‘‘એવમેવ ખો, આવુસો, સીલવિસુદ્ધિ યાવદેવ ચિત્તવિસુદ્ધત્થા, ચિત્તવિસુદ્ધિ યાવદેવ દિટ્ઠિવિસુદ્ધત્થા, દિટ્ઠિવિસુદ્ધિ યાવદેવ કઙ્ખાવિતરણવિસુદ્ધત્થા, કઙ્ખાવિતરણવિસુદ્ધિ યાવદેવ મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થા, મગ્ગામગ્ગઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ યાવદેવ પટિપદાઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થા, પટિપદાઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ યાવદેવ ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધત્થા, ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિ યાવદેવ અનુપાદાપરિનિબ્બાનત્થા. અનુપાદાપરિનિબ્બાનત્થં ખો, આવુસો, ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતી’’તિ.

૨૬૦. એવં વુત્તે, આયસ્મા સારિપુત્તો આયસ્મન્તં પુણ્ણં મન્તાણિપુત્તં એતદવોચ – ‘‘કોનામો આયસ્મા, કથઞ્ચ પનાયસ્મન્તં સબ્રહ્મચારી જાનન્તી’’તિ? ‘‘પુણ્ણોતિ ખો મે, આવુસો, નામં; મન્તાણિપુત્તોતિ ચ પન મં સબ્રહ્મચારી જાનન્તી’’તિ. ‘‘અચ્છરિયં, આવુસો, અબ્ભુતં, આવુસો! યથા તં સુતવતા સાવકેન સમ્મદેવ સત્થુસાસનં આજાનન્તેન, એવમેવ આયસ્મતા પુણ્ણેન મન્તાણિપુત્તેન ગમ્ભીરા ગમ્ભીરપઞ્હા અનુમસ્સ અનુમસ્સ બ્યાકતા. લાભા સબ્રહ્મચારીનં, સુલદ્ધલાભા સબ્રહ્મચારીનં, યે આયસ્મન્તં પુણ્ણં મન્તાણિપુત્તં લભન્તિ દસ્સનાય, લભન્તિ પયિરૂપાસનાય. ચેલણ્ડુકેન [ચેલણ્ડકેન (ક.), ચેલણ્ડુપેકેન (?)] ચેપિ સબ્રહ્મચારી આયસ્મન્તં પુણ્ણં મન્તાણિપુત્તં મુદ્ધના પરિહરન્તા લભેય્યું દસ્સનાય, લભેય્યું પયિરૂપાસનાય, તેસમ્પિ લાભા તેસમ્પિ સુલદ્ધં, અમ્હાકમ્પિ લાભા અમ્હાકમ્પિ સુલદ્ધં, યે મયં આયસ્મન્તં પુણ્ણં મન્તાણિપુત્તં લભામ દસ્સનાય, લભામ પયિરૂપાસનાયા’’તિ.

એવં વુત્તે, આયસ્મા પુણ્ણો મન્તાણિપુત્તો આયસ્મન્તં સારિપુત્તં એતદવોચ – ‘‘કો નામો આયસ્મા, કથઞ્ચ પનાયસ્મન્તં સબ્રહ્મચારી જાનન્તી’’તિ? ‘‘ઉપતિસ્સોતિ ખો મે, આવુસો, નામં; સારિપુત્તોતિ ચ પન મં સબ્રહ્મચારી જાનન્તી’’તિ. ‘‘સત્થુકપ્પેન વત કિર, ભો [ખો (ક.)], સાવકેન સદ્ધિં મન્તયમાના ન જાનિમ્હ – ‘આયસ્મા સારિપુત્તો’તિ. સચે હિ મયં જાનેય્યામ ‘આયસ્મા સારિપુત્તો’તિ, એત્તકમ્પિ નો નપ્પટિભાસેય્ય [નપ્પટિભેય્ય (?)]. અચ્છરિયં, આવુસો, અબ્ભુતં, આવુસો! યથા તં સુતવતા સાવકેન સમ્મદેવ સત્થુસાસનં આજાનન્તેન, એવમેવ આયસ્મતા સારિપુત્તેન ગમ્ભીરા ગમ્ભીરપઞ્હા અનુમસ્સ અનુમસ્સ પુચ્છિતા. લાભા સબ્રહ્મચારીનં સુલદ્ધલાભા સબ્રહ્મચારીનં, યે આયસ્મન્તં સારિપુત્તં લભન્તિ દસ્સનાય, લભન્તિ પયિરૂપાસનાય. ચેલણ્ડુકેન ચેપિ સબ્રહ્મચારી આયસ્મન્તં સારિપુત્તં મુદ્ધના પરિહરન્તા લભેય્યું દસ્સનાય, લભેય્યું પયિરૂપાસનાય, તેસમ્પિ લાભા તેસમ્પિ સુલદ્ધં, અમ્હાકમ્પિ લાભા અમ્હાકમ્પિ સુલદ્ધં, યે મયં આયસ્મન્તં સારિપુત્તં લભામ દસ્સનાય, લભામ પયિરૂપાસનાયા’’તિ.

ઇતિહ તે ઉભોપિ મહાનાગા અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ સુભાસિતં સમનુમોદિંસૂતિ.

રથવિનીતસુત્તં નિટ્ઠિતં ચતુત્થં.