૧૫. ચત્તાલીસનિપાતો

૧. ઇસિદાસીથેરીગાથા

૪૦૨. નગરમ્હિ કુસુમનામે, પાટલિપુત્તમ્હિ પથવિયા મણ્ડે;

સક્યકુલકુલીનાયો, દ્વે ભિક્ખુનિયો હિ ગુણવતિયો.

૪૦૩. ઇસિદાસી તત્થ એકા, દુતિયા બોધીતિ સીલસમ્પન્ના ચ;

ઝાનજ્ઝાયનરતાયો, બહુસ્સુતાયો ધુતકિલેસાયો.

૪૦૪. તા પિણ્ડાય ચરિત્વા, ભત્તત્થં [ભત્તત્તં (સી.)] કરિય ધોતપત્તાયો;

રહિતમ્હિ સુખનિસિન્ના, ઇમા ગિરા અબ્ભુદીરેસું.

૪૦૫. ‘‘પાસાદિકાસિ અય્યે, ઇસિદાસિ વયોપિ તે અપરિહીનો;

કિં દિસ્વાન બ્યાલિકં, અથાસિ નેક્ખમ્મમનુયુત્તા’’.

૪૦૬. એવમનુયુઞ્જિયમાના સા, રહિતે ધમ્મદેસનાકુસલા;

ઇસિદાસી વચનમબ્રવિ, ‘‘સુણ બોધિ યથામ્હિ પબ્બજિતા.

૪૦૭. ‘‘ઉજ્જેનિયા પુરવરે, મય્હં પિતા સીલસંવુતો સેટ્ઠિ;

તસ્સમ્હિ એકધીતા, પિયા મનાપા ચ દયિતા ચ.

૪૦૮. ‘‘અથ મે સાકેતતો વરકા, આગચ્છુમુત્તમકુલીના;

સેટ્ઠી પહૂતરતનો, તસ્સ મમં સુણ્હમદાસિ તાતો.

૪૦૯. ‘‘સસ્સુયા સસ્સુરસ્સ ચ, સાયં પાતં પણામમુપગમ્મ;

સિરસા કરોમિ પાદે, વન્દામિ યથામ્હિ અનુસિટ્ઠા.

૪૧૦. ‘‘યા મય્હં સામિકસ્સ, ભગિનિયો ભાતુનો પરિજનો વા;

તમેકવરકમ્પિ દિસ્વા, ઉબ્બિગ્ગા આસનં દેમિ.

૪૧૧. ‘‘અન્નેન ચ પાનેન ચ, ખજ્જેન ચ યઞ્ચ તત્થ સન્નિહિતં;

છાદેમિ ઉપનયામિ ચ, દેમિ ચ યં યસ્સ પતિરૂપં.

૪૧૨. ‘‘કાલેન ઉપટ્ઠહિત્વા [ઉટ્ઠહિત્વા (સ્યા. ક.), ઉપટ્ઠહિતું (?)], ઘરં સમુપગમામિ ઉમ્મારે;

ધોવન્તી હત્થપાદે, પઞ્જલિકા સામિકમુપેમિ.

૪૧૩. ‘‘કોચ્છં પસાદં અઞ્જનિઞ્ચ, આદાસકઞ્ચ ગણ્હિત્વા;

પરિકમ્મકારિકા વિય, સયમેવ પતિં વિભૂસેમિ.

૪૧૪. ‘‘સયમેવ ઓદનં સાધયામિ, સયમેવ ભાજનં ધોવન્તી;

માતાવ એકપુત્તકં, તથા [તદા (સી.)] ભત્તારં પરિચરામિ.

૪૧૫. ‘‘એવં મં ભત્તિકતં, અનુરત્તં કારિકં નિહતમાનં;

ઉટ્ઠાયિકં [ઉટ્ઠાહિકં (ક.)] અનલસં, સીલવતિં દુસ્સતે ભત્તા.

૪૧૬. ‘‘સો માતરઞ્ચ પિતરઞ્ચ, ભણતિ ‘આપુચ્છહં ગમિસ્સામિ;

ઇસિદાસિયા ન સહ વચ્છં, એકાગારેહં [એકઘરેપ’હં (?)] સહ વત્થું’.

૪૧૭. ‘‘‘મા એવં પુત્ત અવચ, ઇસિદાસી પણ્ડિતા પરિબ્યત્તા;

ઉટ્ઠાયિકા અનલસા, કિં તુય્હં ન રોચતે પુત્ત’.

૪૧૮. ‘‘‘ન ચ મે હિંસતિ કિઞ્ચિ, ન ચહં ઇસિદાસિયા સહ વચ્છં;

દેસ્સાવ મે અલં મે, અપુચ્છાહં [આપુચ્છાહં (સ્યા.), આપુચ્છહં-નાપુચ્છહં (?)] ગમિસ્સામિ’.

૪૧૯. ‘‘તસ્સ વચનં સુણિત્વા, સસ્સુ સસુરો ચ મં અપુચ્છિંસુ;

‘કિસ્સ [કિંસ (?)] તયા અપરદ્ધં, ભણ વિસ્સટ્ઠા યથાભૂતં’.

૪૨૦. ‘‘‘નપિહં અપરજ્ઝં કિઞ્ચિ, નપિ હિંસેમિ ન ભણામિ દુબ્બચનં;

કિં સક્કા કાતુય્યે, યં મં વિદ્દેસ્સતે ભત્તા’.

૪૨૧. ‘‘તે મં પિતુઘરં પટિનયિંસુ, વિમના દુખેન અધિભૂતા;

‘પુત્તમનુરક્ખમાના, જિતામ્હસે રૂપિનિં લક્ખિં’.

૪૨૨. ‘‘અથ મં અદાસિ તાતો, અડ્ઢસ્સ ઘરમ્હિ દુતિયકુલિકસ્સ;

તતો ઉપડ્ઢસુઙ્કેન, યેન મં વિન્દથ સેટ્ઠિ.

૪૨૩. ‘‘તસ્સપિ ઘરમ્હિ માસં, અવસિં અથ સોપિ મં પટિચ્છરયિ [પટિચ્છસિ (સી. ક.), પટિચ્છતિ (સ્યા.), પટિચ્છરતિ (ક.)];

દાસીવ ઉપટ્ઠહન્તિં, અદૂસિકં સીલસમ્પન્નં.

૪૨૪. ‘‘ભિક્ખાય ચ વિચરન્તં, દમકં દન્તં મે પિતા ભણતિ;

‘હોહિસિ [સોહિસિ (સબ્બત્થ)] મે જામાતા, નિક્ખિપ પોટ્ઠિઞ્ચ [પોન્તિં (સી. સ્યા.)] ઘટિકઞ્ચ’.

૪૨૫. ‘‘સોપિ વસિત્વા પક્ખં [પક્કમથ (સી.)], અથ તાતં ભણતિ ‘દેહિ મે પોટ્ઠિં;

ઘટિકઞ્ચ મલ્લકઞ્ચ, પુનપિ ભિક્ખં ચરિસ્સામિ’.

૪૨૬. ‘‘અથ નં ભણતી તાતો, અમ્મા સબ્બો ચ મે ઞાતિગણવગ્ગો;

‘કિં તે ન કીરતિ ઇધ, ભણ ખિપ્પં તં તે કરિહિ’તિ.

૪૨૭. ‘‘એવં ભણિતો ભણતિ, ‘યદિ મે અત્તા સક્કોતિ અલં મય્હં;

ઇસિદાસિયા ન સહ વચ્છં, એકઘરેહં સહ વત્થું’.

૪૨૮. ‘‘વિસ્સજ્જિતો ગતો સો, અહમ્પિ એકાકિની વિચિન્તેમિ;

‘આપુચ્છિતૂન ગચ્છં, મરિતુયે [મરિતાયે (સી.), મરિતું (સ્યા.)] વા પબ્બજિસ્સં વા’.

૪૨૯. ‘‘અથ અય્યા જિનદત્તા, આગચ્છી ગોચરાય ચરમાના;

તાતકુલં વિનયધરી, બહુસ્સુતા સીલસમ્પન્ના.

૪૩૦. ‘‘તં દિસ્વાન અમ્હાકં, ઉટ્ઠાયાસનં તસ્સા પઞ્ઞાપયિં;

નિસિન્નાય ચ પાદે, વન્દિત્વા ભોજનમદાસિં.

૪૩૧. ‘‘અન્નેન ચ પાનેન ચ, ખજ્જેન ચ યઞ્ચ તત્થ સન્નિહિતં;

સન્તપ્પયિત્વા અવચં, ‘અય્યે ઇચ્છામિ પબ્બજિતું’.

૪૩૨. ‘‘અથ મં ભણતી તાતો, ‘ઇધેવ પુત્તક [પુત્તિકે (સ્યા. ક.)] ચરાહિ ત્વં ધમ્મં;

અન્નેન ચ પાનેન ચ, તપ્પય સમણે દ્વિજાતી ચ’.

૪૩૩. ‘‘અથહં ભણામિ તાતં, રોદન્તી અઞ્જલિં પણામેત્વા;

‘પાપઞ્હિ મયા પકતં, કમ્મં તં નિજ્જરેસ્સામિ’.

૪૩૪. ‘‘અથ મં ભણતી તાતો, ‘પાપુણ બોધિઞ્ચ અગ્ગધમ્મઞ્ચ;

નિબ્બાનઞ્ચ લભસ્સુ, યં સચ્છિકરી દ્વિપદસેટ્ઠો’.

૪૩૫. ‘‘માતાપિતૂ અભિવાદયિત્વા, સબ્બઞ્ચ ઞાતિગણવગ્ગં;

સત્તાહં પબ્બજિતા, તિસ્સો વિજ્જા અફસ્સયિં.

૪૩૬. ‘‘જાનામિ અત્તનો સત્ત, જાતિયો યસ્સયં ફલવિપાકો;

તં તવ આચિક્ખિસ્સં, તં એકમના નિસામેહિ.

૪૩૭. ‘‘નગરમ્હિ એરકચ્છે [એરકકચ્છે (સ્યા. ક.)], સુવણ્ણકારો અહં પહૂતધનો;

યોબ્બનમદેન મત્તો સો, પરદારં અસેવિહં.

૪૩૮. ‘‘સોહં તતો ચવિત્વા, નિરયમ્હિ અપચ્ચિસં ચિરં;

પક્કો તતો ચ ઉટ્ઠહિત્વા, મક્કટિયા કુચ્છિમોક્કમિં.

૪૩૯. ‘‘સત્તાહજાતકં મં, મહાકપિ યૂથપો નિલ્લચ્છેસિ;

તસ્સેતં કમ્મફલં, યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારં.

૪૪૦. ‘‘સોહં તતો ચવિત્વા, કાલં કરિત્વા સિન્ધવારઞ્ઞે;

કાણાય ચ ખઞ્જાય ચ, એળકિયા કુચ્છિમોક્કમિં.

૪૪૧. ‘‘દ્વાદસ વસ્સાનિ અહં, નિલ્લચ્છિતો દારકે પરિવહિત્વા;

કિમિનાવટ્ટો અકલ્લો, યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારં.

૪૪૨. ‘‘સોહં તતો ચવિત્વા, ગોવાણિજકસ્સ ગાવિયા જાતો;

વચ્છો લાખાતમ્બો, નિલ્લચ્છિતો દ્વાદસે માસે.

૪૪૩. ‘‘વોઢૂન [તે પુન (સ્યા. ક.), વોધુન (ક. અટ્ઠ.)] નઙ્ગલમહં, સકટઞ્ચ ધારયામિ;

અન્ધોવટ્ટો અકલ્લો, યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારં.

૪૪૪. ‘‘સોહં તતો ચવિત્વા, વીથિયા દાસિયા ઘરે જાતો;

નેવ મહિલા ન પુરિસો, યથાપિ ગન્ત્વાન પરદારં.

૪૪૫. ‘‘તિંસતિવસ્સમ્હિ મતો, સાકટિકકુલમ્હિ દારિકા જાતા;

કપણમ્હિ અપ્પભોગે, ધનિક [અણિક (અટ્ઠ.), તંસંવણ્ણનાયમ્પિ અત્થયુત્તિ ગવેસિતબ્બા] પુરિસપાતબહુલમ્હિ.

૪૪૬. ‘‘તં મં તતો સત્થવાહો, ઉસ્સન્નાય વિપુલાય વડ્ઢિયા;

ઓકડ્ઢતિ વિલપન્તિં, અચ્છિન્દિત્વા કુલઘરસ્મા.

૪૪૭. ‘‘અથ સોળસમે વસ્સે, દિસ્વા મં પત્તયોબ્બનં કઞ્ઞં;

ઓરુન્ધતસ્સ પુત્તો, ગિરિદાસો નામ નામેન.

૪૪૮. ‘‘તસ્સપિ અઞ્ઞા ભરિયા, સીલવતી ગુણવતી યસવતી ચ;

અનુરત્તા [અનુવત્તા (ક.)] ભત્તારં, તસ્સાહં [તસ્સ તં (?)] વિદ્દેસનમકાસિં.

૪૪૯. ‘‘તસ્સેતં કમ્મફલં, યં મં અપકીરિતૂન ગચ્છન્તિ;

દાસીવ ઉપટ્ઠહન્તિં, તસ્સપિ અન્તો કતો મયા’’તિ.

… ઇસિદાસી થેરી….

ચત્તાલીસનિપાતો નિટ્ઠિતો.