૪. ચતુકનિપાતો

૧. નાગસમાલત્થેરગાથા

૨૬૭. ‘‘અલઙ્કતા સુવસના, માલિની ચન્દનુસ્સદા;

મજ્ઝે મહાપથે નારી, તુરિયે નચ્ચતિ નટ્ટકી.

૨૬૮. ‘‘પિણ્ડિકાય પવિટ્ઠોહં, ગચ્છન્તો નં ઉદિક્ખિસં;

અલઙ્કતં સુવસનં, મચ્ચુપાસંવ ઓડ્ડિતં.

૨૬૯. ‘‘તતો મે મનસીકારો, યોનિસો ઉદપજ્જથ;

આદીનવો પાતુરહુ, નિબ્બિદા સમતિટ્ઠથ [સમ્પતિટ્ઠથ (ક.)].

૨૭૦. ‘‘તતો ચિત્તં વિમુચ્ચિ મે, પસ્સ ધમ્મસુધમ્મતં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

… નાગસમાલો થેરો….

૨. ભગુત્થેરગાથા

૨૭૧. ‘‘અહં મિદ્ધેન પકતો, વિહારા ઉપનિક્ખમિં;

ચઙ્કમં અભિરુહન્તો, તત્થેવ પપતિં છમા.

૨૭૨. ‘‘ગત્તાનિ પરિમજ્જિત્વા, પુનપારુય્હ ચઙ્કમં;

ચઙ્કમે ચઙ્કમિં સોહં, અજ્ઝત્તં સુસમાહિતો.

૨૭૩. ‘‘તતો મે મનસીકારો, યોનિસો ઉદપજ્જથ;

આદીનવો પાતુરહુ, નિબ્બિદા સમતિટ્ઠથ.

૨૭૪. ‘‘તતો ચિત્તં વિમુચ્ચિ મે, પસ્સ ધમ્મસુધમ્મતં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

… ભગુત્થેરો….

૩. સભિયત્થેરગાથા

૨૭૫. [ધ. પ. ૬ ધમ્મપદેપિ] ‘‘પરે ચ ન વિજાનન્તિ, મયમેત્થ યમામસે;

યે ચ તત્થ વિજાનન્તિ, તતો સમ્મન્તિ મેધગા.

૨૭૬. ‘‘યદા ચ અવિજાનન્તા, ઇરિયન્ત્યમરા વિય;

વિજાનન્તિ ચ યે ધમ્મં, આતુરેસુ અનાતુરા.

૨૭૭. ‘‘યં કિઞ્ચિ સિથિલં કમ્મં, સંકિલિટ્ઠઞ્ચ યં વતં;

સઙ્કસ્સરં બ્રહ્મચરિયં, ન તં હોતિ મહપ્ફલં.

૨૭૮. ‘‘યસ્સ સબ્રહ્મચારીસુ, ગારવો નૂપલબ્ભતિ;

આરકા હોતિ સદ્ધમ્મા, નભં પુથવિયા યથા’’તિ.

… સભિયો થેરો….

૪. નન્દકત્થેરગાથા

૨૭૯. ‘‘ધિરત્થુ પૂરે દુગ્ગન્ધે, મારપક્ખે અવસ્સુતે;

નવસોતાનિ તે કાયે, યાનિ સન્દન્તિ સબ્બદા.

૨૮૦. ‘‘મા પુરાણં અમઞ્ઞિત્થો, માસાદેસિ તથાગતે;

સગ્ગેપિ તે ન રજ્જન્તિ, કિમઙ્ગં પન [કિમઙ્ગ પન (સી.)] માનુસે.

૨૮૧. ‘‘યે ચ ખો બાલા દુમ્મેધા, દુમ્મન્તી મોહપારુતા;

તાદિસા તત્થ રજ્જન્તિ, મારખિત્તમ્હિ બન્ધને.

૨૮૨. ‘‘યેસં રાગો ચ દોસો ચ, અવિજ્જા ચ વિરાજિતા;

તાદી તત્થ ન રજ્જન્તિ, છિન્નસુત્તા અબન્ધના’’તિ.

… નન્દકો થેરો….

૫. જમ્બુકત્થેરગાથા

૨૮૩. ‘‘પઞ્ચપઞ્ઞાસવસ્સાનિ, રજોજલ્લમધારયિં;

ભુઞ્જન્તો માસિકં ભત્તં, કેસમસ્સું અલોચયિં.

૨૮૪. ‘‘એકપાદેન અટ્ઠાસિં, આસનં પરિવજ્જયિં;

સુક્ખગૂથાનિ ચ ખાદિં, ઉદ્દેસઞ્ચ ન સાદિયિં.

૨૮૫. ‘‘એતાદિસં કરિત્વાન, બહું દુગ્ગતિગામિનં;

વુય્હમાનો મહોઘેન, બુદ્ધં સરણમાગમં.

૨૮૬. ‘‘સરણગમનં પસ્સ, પસ્સ ધમ્મસુધમ્મતં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

… જમ્બુકો થેરો….

૬. સેનકત્થેરગાથા

૨૮૭. ‘‘સ્વાગતં વત મે આસિ, ગયાયં ગયફગ્ગુયા;

યં અદ્દસાસિં સમ્બુદ્ધં, દેસેન્તં ધમ્મમુત્તમં.

૨૮૮. ‘‘મહપ્પભં ગણાચરિયં, અગ્ગપત્તં વિનાયકં;

સદેવકસ્સ લોકસ્સ, જિનં અતુલદસ્સનં.

૨૮૯. ‘‘મહાનાગં મહાવીરં, મહાજુતિમનાસવં;

સબ્બાસવપરિક્ખીણં, સત્થારમકુતોભયં.

૨૯૦. ‘‘ચિરસંકિલિટ્ઠં વત મં, દિટ્ઠિસન્દાનબન્ધિતં [સન્ધિતં (સી. સ્યા.), સન્દિતં (પી. સી. અટ્ઠ.)];

વિમોચયિ સો ભગવા, સબ્બગન્થેહિ સેનક’’ન્તિ.

… સેનકો થેરો….

૭. સમ્ભૂતત્થેરગાથા

૨૯૧. ‘‘યો દન્ધકાલે તરતિ, તરણીયે ચ દન્ધયે;

અયોનિ [અયોનિસો (સ્યા.)] સંવિધાનેન, બાલો દુક્ખં નિગચ્છતિ.

૨૯૨. ‘‘તસ્સત્થા પરિહાયન્તિ, કાળપક્ખેવ ચન્દિમા;

આયસક્યઞ્ચ [આયસસ્યઞ્ચ (સી.)] પપ્પોતિ, મિત્તેહિ ચ વિરુજ્ઝતિ.

૨૯૩. ‘‘યો દન્ધકાલે દન્ધેતિ, તરણીયે ચ તારયે;

યોનિસો સંવિધાનેન, સુખં પપ્પોતિ પણ્ડિતો.

૨૯૪. ‘‘તસ્સત્થા પરિપૂરેન્તિ, સુક્કપક્ખેવ ચન્દિમા;

યસો કિત્તિઞ્ચ પપ્પોતિ, મિત્તેહિ ન વિરુજ્ઝતી’’તિ.

… સમ્ભૂતો થેરો….

૮. રાહુલત્થેરગાથા

૨૯૫. ‘‘ઉભયેનેવ સમ્પન્નો, રાહુલભદ્દોતિ મં વિદૂ;

યઞ્ચમ્હિ પુત્તો બુદ્ધસ્સ, યઞ્ચ ધમ્મેસુ ચક્ખુમા.

૨૯૬. ‘‘યઞ્ચ મે આસવા ખીણા, યઞ્ચ નત્થિ પુનબ્ભવો;

અરહા દક્ખિણેય્યોમ્હિ, તેવિજ્જો અમતદ્દસો.

૨૯૭. ‘‘કામન્ધા જાલપચ્છન્ના, તણ્હાછાદનછાદિતા;

પમત્તબન્ધુના બદ્ધા, મચ્છાવ કુમિનામુખે.

૨૯૮. ‘‘તં કામં અહમુજ્ઝિત્વા, છેત્વા મારસ્સ બન્ધનં;

સમૂલં તણ્હમબ્બુય્હ, સીતિભૂતોસ્મિ નિબ્બુતો’’તિ.

… રાહુલો થેરો….

૯. ચન્દનત્થેરગાથા

૨૯૯. ‘‘જાતરૂપેન સઞ્છન્ના [પચ્છન્ના (સી.)], દાસીગણપુરક્ખતા;

અઙ્કેન પુત્તમાદાય, ભરિયા મં ઉપાગમિ.

૩૦૦. ‘‘તઞ્ચ દિસ્વાન આયન્તિં, સકપુત્તસ્સ માતરં;

અલઙ્કતં સુવસનં, મચ્ચુપાસંવ ઓડ્ડિતં.

૩૦૧. ‘‘તતો મે મનસીકારો, યોનિસો ઉદપજ્જથ;

આદીનવો પાતુરહુ, નિબ્બિદા સમતિટ્ઠથ.

૩૦૨. ‘‘તતો ચિત્તં વિમુચ્ચિ મે, પસ્સ ધમ્મસુધમ્મતં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

… ચન્દનો થેરો….

૧૦. ધમ્મિકત્થેરગાથા

૩૦૩. [જા. ૧.૧૦.૧૦૨ જાતકેપિ] ‘‘ધમ્મો હવે રક્ખતિ ધમ્મચારિં, ધમ્મો સુચિણ્ણો સુખમાવહતિ;

એસાનિસંસો ધમ્મે સુચિણ્ણે, ન દુગ્ગતિં ગચ્છતિ ધમ્મચારી.

૩૦૪. [જા. ૧.૧૫.૩૮૫] ‘‘નહિ ધમ્મો અધમ્મો ચ, ઉભો સમવિપાકિનો;

અધમ્મો નિરયં નેતિ, ધમ્મો પાપેતિ સુગ્ગતિં.

૩૦૫. ‘‘તસ્મા હિ ધમ્મેસુ કરેય્ય છન્દં, ઇતિ મોદમાનો સુગતેન તાદિના;

ધમ્મે ઠિતા સુગતવરસ્સ સાવકા, નીયન્તિ ધીરા સરણવરગ્ગગામિનો.

૩૦૬. ‘‘વિપ્ફોટિતો ગણ્ડમૂલો, તણ્હાજાલો સમૂહતો;

સો ખીણસંસારો ન ચત્થિ કિઞ્ચનં,

ચન્દો યથા દોસિના પુણ્ણમાસિય’’ન્તિ.

… ધમ્મિકો થેરો….

૧૧. સપ્પકત્થેરગાથા

૩૦૭. ‘‘યદા બલાકા સુચિપણ્ડરચ્છદા, કાળસ્સ મેઘસ્સ ભયેન તજ્જિતા;

પલેહિતિ આલયમાલયેસિની, તદા નદી અજકરણી રમેતિ મં.

૩૦૮. ‘‘યદા બલાકા સુવિસુદ્ધપણ્ડરા, કાળસ્સ મેઘસ્સ ભયેન તજ્જિતા;

પરિયેસતિ લેણમલેણદસ્સિની, તદા નદી અજકરણી રમેતિ મં.

૩૦૯. ‘‘કં નુ તત્થ ન રમેન્તિ, જમ્બુયો ઉભતો તહિં;

સોભેન્તિ આપગાકૂલં, મમ લેણસ્સ [મહાલેણસ્સ (સ્યા. ક.)] પચ્છતો.

૩૧૦. ‘‘તા મતમદસઙ્ઘસુપ્પહીના,

ભેકા મન્દવતી પનાદયન્તિ;

‘નાજ્જ ગિરિનદીહિ વિપ્પવાસસમયો,

ખેમા અજકરણી સિવા સુરમ્મા’’’તિ.

… સપ્પકો થેરો….

૧૨. મુદિતત્થેરગાથા

૩૧૧. ‘‘પબ્બજિં જીવિકત્થોહં, લદ્ધાન ઉપસમ્પદં;

તતો સદ્ધં પટિલભિં, દળ્હવીરિયો પરક્કમિં.

૩૧૨. ‘‘કામં ભિજ્જતુયં કાયો, મંસપેસી વિસીયરું [વિસિયન્તુ (ક.)];

ઉભો જણ્ણુકસન્ધીહિ, જઙ્ઘાયો પપતન્તુ મે.

૩૧૩. ‘‘નાસિસ્સં ન પિવિસ્સામિ, વિહારા ચ ન નિક્ખમે;

નપિ પસ્સં નિપાતેસ્સં, તણ્હાસલ્લે અનૂહતે.

૩૧૪. ‘‘તસ્સ મેવં વિહરતો, પસ્સ વીરિયપરક્કમં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

… મુદિતો થેરો….

ચતુક્કનિપાતો નિટ્ઠિતો.