૩. તિકનિપાતો

૧. અઙ્ગણિકભારદ્વાજત્થેરગાથા

૨૧૯. ‘‘અયોનિ સુદ્ધિમન્વેસં, અગ્ગિં પરિચરિં વને;

સુદ્ધિમગ્ગં અજાનન્તો, અકાસિં અમરં તપં [અકાસિં અપરં તપં (સ્યા.), અકાસિં અમતં તપં (ક.)].

૨૨૦. ‘‘તં સુખેન સુખં લદ્ધં, પસ્સ ધમ્મસુધમ્મતં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં.

૨૨૧. ‘‘બ્રહ્મબન્ધુ પુરે આસિં, ઇદાનિ ખોમ્હિ બ્રાહ્મણો;

તેવિજ્જો ન્હાતકો [નહાતકો (સી. અટ્ઠ.)] ચમ્હિ, સોત્તિયો ચમ્હિ વેદગૂ’’તિ.

… અઙ્ગણિકભારદ્વાજો થેરો….

૨. પચ્ચયત્થેરગાથા

૨૨૨. ‘‘પઞ્ચાહાહં પબ્બજિતો, સેખો અપ્પત્તમાનસો,

વિહારં મે પવિટ્ઠસ્સ, ચેતસો પણિધી અહુ.

૨૨૩. ‘‘નાસિસ્સં ન પિવિસ્સામિ, વિહારતો ન નિક્ખમે;

નપિ પસ્સં નિપાતેસ્સં, તણ્હાસલ્લે અનૂહતે.

૨૨૪. ‘‘તસ્સ મેવં વિહરતો, પસ્સ વીરિયપરક્કમં;

તિસ્સો વિજ્જા અનુપ્પત્તા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

… પચ્ચયો થેરો….

૩. બાકુલત્થેરગાથા

૨૨૫. ‘‘યો પુબ્બે કરણીયાનિ, પચ્છા સો કાતુમિચ્છતિ;

સુખા સો ધંસતે ઠાના, પચ્છા ચ મનુતપ્પતિ.

૨૨૬. ‘‘યઞ્હિ કયિરા તઞ્હિ વદે, યં ન કયિરા ન તં વદે;

અકરોન્તં ભાસમાનં, પરિજાનન્તિ પણ્ડિતા.

૨૨૭. ‘‘સુસુખં વત નિબ્બાનં, સમ્માસમ્બુદ્ધદેસિતં;

અસોકં વિરજં ખેમં, યત્થ દુક્ખં નિરુજ્ઝતી’’તિ.

… બાકુલો [બાક્કુલો (સી.)] થેરો….

૪. ધનિયત્થેરગાથા

૨૨૮. ‘‘સુખં ચે જીવિતું ઇચ્છે, સામઞ્ઞસ્મિં અપેક્ખવા;

સઙ્ઘિકં નાતિમઞ્ઞેય્ય, ચીવરં પાનભોજનં.

૨૨૯. ‘‘સુખં ચે જીવિતું ઇચ્છે, સામઞ્ઞસ્મિં અપેક્ખવા;

અહિ મૂસિકસોબ્ભંવ, સેવેથ સયનાસનં.

૨૩૦. ‘‘સુખં ચે જીવિતું ઇચ્છે, સામઞ્ઞસ્મિં અપેક્ખવા;

ઇતરીતરેન તુસ્સેય્ય, એકધમ્મઞ્ચ ભાવયે’’તિ.

… ધનિયો થેરો….

૫. માતઙ્ગપુત્તત્થેરગાથા

૨૩૧. ‘‘અતિસીતં અતિઉણ્હં, અતિસાયમિદં અહુ;

ઇતિ વિસ્સટ્ઠકમ્મન્તે, ખણા અચ્ચેન્તિ માણવે.

૨૩૨. ‘‘યો ચ સીતઞ્ચ ઉણ્હઞ્ચ, તિણા ભિય્યો ન મઞ્ઞતિ;

કરં પુરિસકિચ્ચાનિ, સો સુખા ન વિહાયતિ.

૨૩૩. ‘‘દબ્બં કુસં પોટકિલં, ઉસીરં મુઞ્જપબ્બજં;

ઉરસા પનુદિસ્સામિ, વિવેકમનુબ્રૂહય’’ન્તિ.

… માતઙ્ગપુત્તો થેરો….

૬. ખુજ્જસોભિતત્થેરગાથા

૨૩૪. ‘‘યે ચિત્તકથી બહુસ્સુતા, સમણા પાટલિપુત્તવાસિનો;

તેસઞ્ઞતરોયમાયુવા, દ્વારે તિટ્ઠતિ ખુજ્જસોભિતો.

૨૩૫. ‘‘યે ચિત્તકથી બહુસ્સુતા, સમણા પાટલિપુત્તવાસિનો;

તેસઞ્ઞતરોયમાયુવા, દ્વારે તિટ્ઠતિ માલુતેરિતો.

૨૩૬. ‘‘સુયુદ્ધેન સુયિટ્ઠેન, સઙ્ગામવિજયેન ચ;

બ્રહ્મચરિયાનુચિણ્ણેન, એવાયં સુખમેધતી’’તિ.

… ખુજ્જસોભિતો થેરો….

૭. વારણત્થેરગાથા

૨૩૭. ‘‘યોધ કોચિ મનુસ્સેસુ, પરપાણાનિ હિંસતિ;

અસ્મા લોકા પરમ્હા ચ, ઉભયા ધંસતે નરો.

૨૩૮. ‘‘યો ચ મેત્તેન ચિત્તેન, સબ્બપાણાનુકમ્પતિ;

બહુઞ્હિ સો પસવતિ, પુઞ્ઞં તાદિસકો નરો.

૨૩૯. ‘‘સુભાસિતસ્સ સિક્ખેથ, સમણૂપાસનસ્સ ચ;

એકાસનસ્સ ચ રહો, ચિત્તવૂપસમસ્સ ચા’’તિ.

… વારણો થેરો….

૮. વસ્સિકત્થેરગાથા

૨૪૦. ‘‘એકોપિ સદ્ધો મેધાવી, અસ્સદ્ધાનીધ ઞાતિનં;

ધમ્મટ્ઠો સીલસમ્પન્નો, હોતિ અત્થાય બન્ધુનં.

૨૪૧. ‘‘નિગ્ગય્હ અનુકમ્પાય, ચોદિતા ઞાતયો મયા;

ઞાતિબન્ધવપેમેન, કારં કત્વાન ભિક્ખુસુ.

૨૪૨. ‘‘તે અબ્ભતીતા કાલઙ્કતા, પત્તા તે તિદિવં સુખં;

ભાતરો મય્હં માતા ચ, મોદન્તિ કામકામિનો’’તિ.

… વસ્સિકો [પસ્સિકો (સી. સ્યા. પી.)] થેરો….

૯. યસોજત્થેરગાથા

૨૪૩. ‘‘કાલપબ્બઙ્ગસઙ્કાસો, કિસો ધમનિસન્થતો;

મત્તઞ્ઞૂ અન્નપાનમ્હિ, અદીનમનસો નરો’’.

૨૪૪. ‘‘ફુટ્ઠો ડંસેહિ મકસેહિ, અરઞ્ઞસ્મિં બ્રહાવને;

નાગો સઙ્ગામસીસેવ, સતો તત્રાધિવાસયે.

૨૪૫. ‘‘યથા બ્રહ્મા તથા એકો, યથા દેવો તથા દુવે;

યથા ગામો તથા તયો, કોલાહલં તતુત્તરિ’’ન્તિ.

… યસોજો થેરો….

૧૦. સાટિમત્તિયત્થેરગાથા

૨૪૬. ‘‘અહુ તુય્હં પુરે સદ્ધા, સા તે અજ્જ ન વિજ્જતિ;

યં તુય્હં તુય્હમેવેતં, નત્થિ દુચ્ચરિતં મમ.

૨૪૭. ‘‘અનિચ્ચા હિ ચલા સદ્દા, એવં દિટ્ઠા હિ સા મયા;

રજ્જન્તિપિ વિરજ્જન્તિ, તત્થ કિં જિય્યતે મુનિ.

૨૪૮. ‘‘પચ્ચતિ મુનિનો ભત્તં, થોકં થોકં કુલે કુલે;

પિણ્ડિકાય ચરિસ્સામિ, અત્થિ જઙ્ઘબલં [જઙ્ઘાબલં (સી.)] મમા’’તિ.

… સાટિમત્તિયો થેરો….

૧૧. ઉપાલિત્થેરગાથા

૨૪૯. ‘‘સદ્ધાય અભિનિક્ખમ્મ, નવપબ્બજિતો નવો;

મિત્તે ભજેય્ય કલ્યાણે, સુદ્ધાજીવે અતન્દિતે.

૨૫૦. ‘‘સદ્ધાય અભિનિક્ખમ્મ, નવપબ્બજિતો નવો;

સઙ્ઘસ્મિં વિહરં ભિક્ખુ, સિક્ખેથ વિનયં બુધો.

૨૫૧. ‘‘સદ્ધાય અભિનિક્ખમ્મ, નવપબ્બજિતો નવો;

કપ્પાકપ્પેસુ કુસલો, ચરેય્ય અપુરક્ખતો’’તિ.

… ઉપાલિત્થેરો….

૧૨. ઉત્તરપાલત્થેરગાથા

૨૫૨. ‘‘પણ્ડિતં વત મં સન્તં, અલમત્થવિચિન્તકં;

પઞ્ચ કામગુણા લોકે, સમ્મોહા પાતયિંસુ મં.

૨૫૩. ‘‘પક્ખન્દો મારવિસયે, દળ્હસલ્લસમપ્પિતો;

અસક્ખિં મચ્ચુરાજસ્સ, અહં પાસા પમુચ્ચિતું.

૨૫૪. ‘‘સબ્બે કામા પહીના મે, ભવા સબ્બે પદાલિતા [વિદાલિતા (સી. પી. અટ્ઠ.)];

વિક્ખીણો જાતિસંસારો, નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવો’’તિ.

… ઉત્તરપાલો થેરો….

૧૩. અભિભૂતત્થેરગાથા

૨૫૫. ‘‘સુણાથ ઞાતયો સબ્બે, યાવન્તેત્થ સમાગતા;

ધમ્મં વો દેસયિસ્સામિ, દુક્ખા જાતિ પુનપ્પુનં.

૨૫૬. [સં. નિ. ૧.૧૮૫] ‘‘આરમ્ભથ [આરભથ (સી. સ્યા.), આરબ્ભથ (ક.)] નિક્કમથ, યુઞ્જથ બુદ્ધસાસને;

ધુનાથ મચ્ચુનો સેનં, નળાગારંવ કુઞ્જરો.

૨૫૭. ‘‘યો ઇમસ્મિં ધમ્મવિનયે, અપ્પમત્તો વિહસ્સતિ [વિહેસ્સતિ (સ્યા. પી.)];

પહાય જાતિસંસારં, દુક્ખસ્સન્તં કરિસ્સતી’’તિ.

… અભિભૂતો થેરો….

૧૪. ગોતમત્થેરગાથા

૨૫૮. ‘‘સંસરં હિ નિરયં અગચ્છિસ્સં, પેતલોકમગમં પુનપ્પુનં;

દુક્ખમમ્હિપિ તિરચ્છાનયોનિયં, નેકધા હિ વુસિતં ચિરં મયા.

૨૫૯. ‘‘માનુસોપિ ચ ભવોભિરાધિતો, સગ્ગકાયમગમં સકિં સકિં;

રૂપધાતુસુ અરૂપધાતુસુ, નેવસઞ્ઞિસુ અસઞ્ઞિસુટ્ઠિતં.

૨૬૦. ‘‘સમ્ભવા સુવિદિતા અસારકા, સઙ્ખતા પચલિતા સદેરિતા;

તં વિદિત્વા મહમત્તસમ્ભવં, સન્તિમેવ સતિમા સમજ્ઝગ’’ન્તિ.

… ગોતમો થેરો….

૧૫. હારિતત્થેરગાથા

૨૬૧. ‘‘યો પુબ્બે કરણીયાનિ, પચ્છા સો કાતુમિચ્છતિ;

સુખા સો ધંસતે ઠાના, પચ્છા ચ મનુતપ્પતિ.

૨૬૨. ‘‘યઞ્હિ કયિરા તઞ્હિ વદે, યં ન કયિરા ન તં વદે;

અકરોન્તં ભાસમાનં, પરિજાનન્તિ પણ્ડિતા.

૨૬૩. ‘‘સુસુખં વત નિબ્બાનં, સમ્માસમ્બુદ્ધદેસિતં;

અસોકં વિરજં ખેમં, યત્થ દુક્ખં નિરુજ્ઝતી’’તિ.

… હારિતો થેરો….

૧૬. વિમલત્થેરગાથા

૨૬૪. ‘‘પાપમિત્તે વિવજ્જેત્વા, ભજેય્યુત્તમપુગ્ગલં;

ઓવાદે ચસ્સ તિટ્ઠેય્ય, પત્થેન્તો અચલં સુખં.

૨૬૫. ‘‘પરિત્તં દારુમારુય્હ, યથા સીદે મહણ્ણવે;

એવં કુસીતમાગમ્મ, સાધુજીવીપિ સીદતિ;

તસ્મા તં પરિવજ્જેય્ય, કુસીતં હીનવીરિયં.

૨૬૬. ‘‘પવિવિત્તેહિ અરિયેહિ, પહિતત્તેહિ ઝાયિભિ;

નિચ્ચં આરદ્ધવીરિયેહિ, પણ્ડિતેહિ સહાવસે’’તિ.

… વિમલો થેરો….

તિકનિપાતો નિટ્ઠિતો.