૧૮. ચત્તાલીસનિપાતો

૧. મહાકસ્સપત્થેરગાથા

૧૦૫૪. ‘‘ન ગણેન પુરક્ખતો ચરે, વિમનો હોતિ સમાધિ દુલ્લભો;

નાનાજનસઙ્ગહો દુખો, ઇતિ દિસ્વાન ગણં ન રોચયે.

૧૦૫૫. ‘‘ન કુલાનિ ઉપબ્બજે મુનિ, વિમનો હોતિ સમાધિ દુલ્લભો;

સો ઉસ્સુક્કો રસાનુગિદ્ધો, અત્થં રિઞ્ચતિ યો સુખાવહો.

૧૦૫૬. ‘‘પઙ્કોતિ હિ નં અવેદયું, યાયં વન્દનપૂજના કુલેસુ;

સુખુમં સલ્લ દુરુબ્બહં, સક્કારો કાપુરિસેન દુજ્જહો.

૧૦૫૭. ‘‘સેનાસનમ્હા ઓરુય્હ, નગરં પિણ્ડાય પાવિસિં;

ભુઞ્જન્તં પુરિસં કુટ્ઠિં, સક્કચ્ચં તં ઉપટ્ઠહિં.

૧૦૫૮. ‘‘સો મે [તં (સી. ક.)] પક્કેન હત્થેન, આલોપં ઉપનામયિ;

આલોપં પક્ખિપન્તસ્સ, અઙ્ગુલિ ચેત્થ [પેત્થ (સી. ક.)] છિજ્જથ.

૧૦૫૯. ‘‘કુટ્ટમૂલઞ્ચ [કુડ્ડમૂલઞ્ચ (સી. સ્યા.)] નિસ્સાય, આલોપં તં અભુઞ્જિસં;

ભુઞ્જમાને વા ભુત્તે વા, જેગુચ્છં મે ન વિજ્જતિ.

૧૦૬૦. ‘‘ઉત્તિટ્ઠપિણ્ડો આહારો, પૂતિમુત્તઞ્ચ ઓસધં;

સેનાસનં રુક્ખમૂલં, પંસુકૂલઞ્ચ ચીવરં;

યસ્સેતે અભિસમ્ભુત્વા [અભિભુઞ્જતિ (?)], સ વે ચાતુદ્દિસો નરો.

૧૦૬૧. ‘‘યત્થ એકે વિહઞ્ઞન્તિ, આરુહન્તા સિલુચ્ચયં;

તસ્સ બુદ્ધસ્સ દાયાદો, સમ્પજાનો પતિસ્સતો;

ઇદ્ધિબલેનુપત્થદ્ધો, કસ્સપો અભિરૂહતિ.

૧૦૬૨. ‘‘પિણ્ડપાતપટિક્કન્તો, સેલમારુય્હ કસ્સપો;

ઝાયતિ અનુપાદાનો, પહીનભયભેરવો.

૧૦૬૩. ‘‘પિણ્ડપાતપટિક્કન્તો, સેલમારુય્હ કસ્સપો;

ઝાયતિ અનુપાદાનો, ડય્હમાનેસુ નિબ્બુતો.

૧૦૬૪. ‘‘પિણ્ડપાતપટિક્કન્તો, સેલમારુય્હ કસ્સપો;

ઝાયતિ અનુપાદાનો, કતકિચ્ચો અનાસવો.

૧૦૬૫. ‘‘કરેરિમાલાવિતતા, ભૂમિભાગા મનોરમા;

કુઞ્જરાભિરુદા રમ્મા, તે સેલા રમયન્તિ મં.

૧૦૬૬. ‘‘નીલબ્ભવણ્ણા રુચિરા, વારિસીતા સુચિન્ધરા;

ઇન્દગોપકસઞ્છન્ના, તે સેલા રમયન્તિ મં.

૧૦૬૭. ‘‘નીલબ્ભકૂટસદિસા, કૂટાગારવરૂપમા;

વારણાભિરુદા રમ્મા, તે સેલા રમયન્તિ મં.

૧૦૬૮. ‘‘અભિવુટ્ઠા રમ્મતલા, નગા ઇસિભિ સેવિતા;

અબ્ભુન્નદિતા સિખીહિ, તે સેલા રમયન્તિ મં.

૧૦૬૯. ‘‘અલં ઝાયિતુકામસ્સ, પહિતત્તસ્સ મે સતો;

અલં મે અત્થકામસ્સ [અત્તકામસ્સ (?)], પહિતત્તસ્સ ભિક્ખુનો.

૧૦૭૦. ‘‘અલં મે ફાસુકામસ્સ, પહિતત્તસ્સ ભિક્ખુનો;

અલં મે યોગકામસ્સ, પહિતત્તસ્સ તાદિનો.

૧૦૭૧. ‘‘ઉમાપુપ્ફેન સમાના, ગગનાવબ્ભછાદિતા;

નાનાદિજગણાકિણ્ણા, તે સેલા રમયન્તિ મં.

૧૦૭૨. ‘‘અનાકિણ્ણા ગહટ્ઠેહિ, મિગસઙ્ઘનિસેવિતા;

નાનાદિજગણાકિણ્ણા, તે સેલા રમયન્તિ મં.

૧૦૭૩. ‘‘અચ્છોદિકા પુથુસિલા, ગોનઙ્ગુલમિગાયુતા;

અમ્બુસેવાલસઞ્છન્ના, તે સેલા રમયન્તિ મં.

૧૦૭૪. ‘‘ન પઞ્ચઙ્ગિકેન તુરિયેન, રતિ મે હોતિ તાદિસી;

યથા એકગ્ગચિત્તસ્સ, સમ્મા ધમ્મં વિપસ્સતો.

૧૦૭૫. ‘‘કમ્મં બહુકં ન કારયે, પરિવજ્જેય્ય જનં ન ઉય્યમે;

ઉસ્સુક્કો સો રસાનુગિદ્ધો, અત્થં રિઞ્ચતિ યો સુખાવહો.

૧૦૭૬. ‘‘કમ્મં બહુકં ન કારયે, પરિવજ્જેય્ય અનત્તનેય્યમેતં;

કિચ્છતિ કાયો કિલમતિ, દુક્ખિતો સો સમથં ન વિન્દતિ.

૧૦૭૭. ‘‘ઓટ્ઠપ્પહતમત્તેન, અત્તાનમ્પિ ન પસ્સતિ;

પત્થદ્ધગીવો ચરતિ, અહં સેય્યોતિ મઞ્ઞતિ.

૧૦૭૮. ‘‘અસેય્યો સેય્યસમાનં, બાલો મઞ્ઞતિ અત્તાનં;

ન તં વિઞ્ઞૂ પસંસન્તિ, પત્થદ્ધમાનસં નરં.

૧૦૭૯. ‘‘યો ચ સેય્યોહમસ્મીતિ, નાહં સેય્યોતિ વા પન;

હીનો તંસદિસો [તીનોહં સદિસો (સ્યા.)] વાતિ, વિધાસુ ન વિકમ્પતિ.

૧૦૮૦. ‘‘પઞ્ઞવન્તં તથા તાદિં, સીલેસુ સુસમાહિતં;

ચેતોસમથમનુત્તં, તઞ્ચે વિઞ્ઞૂ પસંસરે.

૧૦૮૧. ‘‘યસ્સ સબ્રહ્મચારીસુ, ગારવો નૂપલબ્ભતિ;

આરકા હોતિ સદ્ધમ્મા, નભતો પુથવી યથા.

૧૦૮૨. ‘‘યેસઞ્ચ હિરિ ઓત્તપ્પં, સદા સમ્મા ઉપટ્ઠિતં;

વિરૂળ્હબ્રહ્મચરિયા તે, તેસં ખીણા પુનબ્ભવા.

૧૦૮૩. ‘‘ઉદ્ધતો ચપલો ભિક્ખુ, પંસુકૂલેન પારુતો;

કપીવ સીહચમ્મેન, ન સો તેનુપસોભતિ.

૧૦૮૪. ‘‘અનુદ્ધતો અચપલો, નિપકો સંવુતિન્દ્રિયો;

સોભતિ પંસુકૂલેન, સીહોવ ગિરિગબ્ભરે.

૧૦૮૫. ‘‘એતે સમ્બહુલા દેવા, ઇદ્ધિમન્તો યસસ્સિનો;

દસદેવસહસ્સાનિ, સબ્બે તે બ્રહ્મકાયિકા.

૧૦૮૬. ‘‘ધમ્મસેનાપતિં વીરં, મહાઝાયિં સમાહિતં;

સારિપુત્તં નમસ્સન્તા, તિટ્ઠન્તિ પઞ્જલીકતા.

૧૦૮૭. ‘‘‘નમો તે પુરિસાજઞ્ઞ, નમો તે પુરિસુત્તમ;

યસ્સ તે નાભિજાનામ, યમ્પિ નિસ્સાય ઝાયતિ [ઝાયસિ (ક. અટ્ઠ.)].

૧૦૮૮. ‘‘‘અચ્છેરં વત બુદ્ધાનં, ગમ્ભીરો ગોચરો સકો;

યે મયં નાભિજાનામ, વાલવેધિસમાગતા’.

૧૦૮૯. ‘‘તં તથા દેવકાયેહિ, પૂજિતં પૂજનારહં;

સારિપુત્તં તદા દિસ્વા, કપ્પિનસ્સ સિતં અહુ.

૧૦૯૦. ‘‘યાવતા બુદ્ધખેત્તમ્હિ, ઠપયિત્વા મહામુનિં;

ધુતગુણે વિસિટ્ઠોહં, સદિસો મે ન વિજ્જતિ.

૧૦૯૧. ‘‘પરિચિણ્ણો મયા સત્થા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં;

ઓહિતો ગરુકો ભારો, નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવો.

૧૦૯૨. ‘‘ન ચીવરે ન સયને, ભોજને નુપલિમ્પતિ;

ગોતમો અનપ્પમેય્યો, મુળાલપુપ્ફં વિમલંવ;

અમ્બુના નેક્ખમ્મનિન્નો, તિભવાભિનિસ્સટો.

૧૦૯૩. ‘‘સતિપટ્ઠાનગીવો સો, સદ્ધાહત્થો મહામુનિ;

પઞ્ઞાસીસો મહાઞાણી, સદા ચરતિ નિબ્બુતો’’તિ.

… મહાકસ્સપો થેરો….

ચત્તાલીસનિપાતો નિટ્ઠિતો.