૫. માઘસુત્તં

એવં મે સુતં – એક સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ ગિજ્ઝકૂટે પબ્બતે. અથ ખો માઘો માણવો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો માઘો માણવો ભગવન્તં એતદવોચ –

‘‘અહઞ્હિ, ભો ગોતમ, દાયકો દાનપતિ વદઞ્ઞૂ યાચયોગો; ધમ્મેન ભોગે પરિયેસામિ; ધમ્મેન ભોગે પરિયેસિત્વા ધમ્મલદ્ધેહિ ભોગેહિ ધમ્માધિગતેહિ એકસ્સપિ દદામિ દ્વિન્નમ્પિ તિણ્ણમ્પિ ચતુન્નમ્પિ પઞ્ચન્નમ્પિ છન્નમ્પિ સત્તન્નમ્પિ અટ્ઠન્નમ્પિ નવન્નમ્પિ દસન્નમ્પિ દદામિ, વીસાયપિ તિંસાયપિ ચત્તાલીસાયપિ પઞ્ઞાસાયપિ દદામિ, સતસ્સપિ દદામિ, ભિય્યોપિ દદામિ. કચ્ચાહં, ભો ગોતમ, એવં દદન્તો એવં યજન્તો બહું પુઞ્ઞં પસવામી’’તિ?

‘‘તગ્ઘ ત્વં, માણવ, એવં દદન્તો એવં યજન્તો બહું પુઞ્ઞં પસવસિ. યો ખો, માણવ, દાયકો દાનપતિ વદઞ્ઞૂ યાચયોગો; ધમ્મેન ભોગે પરિયેસતિ; ધમ્મેન ભોગે પરિયેસિત્વા ધમ્મલદ્ધેહિ ભોગેહિ ધમ્માધિગતેહિ એકસ્સપિ દદાતિ…પે… સતસ્સપિ દદાતિ, ભિય્યોપિ દદાતિ, બહું સો પુઞ્ઞં પસવતી’’તિ. અથ ખો માઘો માણવો ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ –

૪૯૧. ‘‘પુચ્છામહં ગોતમં વદઞ્ઞું, (ઇતિ માઘો માણવો)

કાસાયવાસિં અગહં [અગિહં (સી.), અગેહં (પી.)] ચરન્તં;

યો યાચયોગો દાનપતિ [દાનપતી (સી. સ્યા. પી.)] ગહટ્ઠો, પુઞ્ઞત્થિકો [પુઞ્ઞપેખો (સી. પી. ક.)] યજતિ પુઞ્ઞપેક્ખો;

દદં પરેસં ઇધ અન્નપાનં, કથં હુતં યજમાનસ્સ સુજ્ઝે’’.

૪૯૨. ‘‘યો યાચયોગો દાનપતિ ગહટ્ઠો, (માઘાતિ ભગવા)

પુઞ્ઞત્થિકો યજતિ પુઞ્ઞપેક્ખો;

દદં પરેસં ઇધ અન્નપાનં, આરાધયે દક્ખિણેય્યેભિ તાદિ’’.

૪૯૩. ‘‘યો યાચયોગો દાનપતિ ગહટ્ઠો, (ઇતિ માઘો માણવો)

પુઞ્ઞત્થિકો યજતિ પુઞ્ઞપેક્ખો;

દદં પરેસં ઇધ અન્નપાનં, અક્ખાહિ મે ભગવા દક્ખિણેય્યે’’.

૪૯૪. ‘‘યે વે અસત્તા [અલગ્ગા (સ્યા.)] વિચરન્તિ લોકે, અકિઞ્ચના કેવલિનો યતત્તા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૪૯૫. ‘‘યે સબ્બસંયોજનબન્ધનચ્છિદા, દન્તા વિમુત્તા અનીઘા નિરાસા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૪૯૬. ‘‘યે સબ્બસંયોજનવિપ્પમુત્તા, દન્તા વિમુત્તા અનીઘા નિરાસા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૪૯૭. ‘‘રાગઞ્ચ દોસઞ્ચ પહાય મોહં, ખીણાસવા વૂસિતબ્રહ્મચરિયા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૪૯૮. ‘‘યેસુ ન માયા વસતિ ન માનો, ખીણાસવા વૂસિતબ્રહ્મચરિયા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૪૯૯. ‘‘યે વીતલોભા અમમા નિરાસા, ખીણાસવા વૂસિતબ્રહ્મચરિયા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૦. ‘‘યે વે ન તણ્હાસુ ઉપાતિપન્ના, વિતરેય્ય ઓઘં અમમા ચરન્તિ;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૧. ‘‘યેસં તણ્હા નત્થિ કુહિઞ્ચિ લોકે, ભવાભવાય ઇધ વા હુરં વા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૨. ‘‘યે કામે હિત્વા અગહા ચરન્તિ, સુસઞ્ઞતત્તા તસરંવ ઉજ્જું;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૩. ‘‘યે વીતરાગા સુસમાહિતિન્દ્રિયા, ચન્દોવ રાહુગ્ગહણા પમુત્તા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૪. ‘‘સમિતાવિનો વીતરાગા અકોપા, યેસં ગતી નત્થિધ વિપ્પહાય;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૫. ‘‘જહિત્વા જાતિમરણં અસેસં, કથંકથિં સબ્બમુપાતિવત્તા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૬. ‘‘યે અત્તદીપા વિચરન્તિ લોકે, અકિઞ્ચના સબ્બધિ વિપ્પમુત્તા;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૭. ‘‘યે હેત્થ જાનન્તિ યથા તથા ઇદં, અયમન્તિમા નત્થિ પુનબ્ભવોતિ;

કાલેન તેસુ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ.

૫૦૮. ‘‘યો વેદગૂ ઝાનરતો સતીમા, સમ્બોધિપત્તો સરણં બહૂનં;

કાલેન તમ્હિ હબ્યં પવેચ્છે, યો બ્રાહ્મણો પુઞ્ઞપેક્ખો યજેથ’’.

૫૦૯. ‘‘અદ્ધા અમોઘા મમ પુચ્છના અહુ, અક્ખાસિ મે ભગવા દક્ખિણેય્યે;

ત્વઞ્હેત્થ જાનાસિ યથા તથા ઇદં, તથા હિ તે વિદિતો એસ ધમ્મો.

૫૧૦. ‘‘યો યાચયોગો દાનપતિ ગહટ્ઠો, (ઇતિ માઘો માણવો)

પુઞ્ઞત્થિકો યજતિ પુઞ્ઞપેક્ખો;

દદં પરેસં ઇધ અન્નપાનં,

અક્ખાહિ મે ભગવા યઞ્ઞસમ્પદં’’.

૫૧૧. ‘‘યજસ્સુ યજમાનો માઘાતિ ભગવા, સબ્બત્થ ચ વિપ્પસાદેહિ ચિત્તં;

આરમ્મણં યજમાનસ્સ યઞ્ઞો, એત્થપ્પતિટ્ઠાય જહાતિ દોસં.

૫૧૨. ‘‘સો વીતરાગો પવિનેય્ય દોસં, મેત્તં ચિત્તં ભાવયમપ્પમાણં;

રત્તિન્દિવં સતતમપ્પમત્તો, સબ્બા દિસા ફરતિ અપ્પમઞ્ઞં’’.

૫૧૩. ‘‘કો સુજ્ઝતિ મુચ્ચતિ બજ્ઝતી ચ, કેનત્તના ગચ્છતિ [કેનત્થેના ગચ્છતિ (ક.)] બ્રહ્મલોકં;

અજાનતો મે મુનિ બ્રૂહિ પુટ્ઠો, ભગવા હિ મે સક્ખિ બ્રહ્મજ્જદિટ્ઠો;

તુવઞ્હિ નો બ્રહ્મસમોસિ સચ્ચં, કથં ઉપપજ્જતિ બ્રહ્મલોકં જુતિમ’’.

૫૧૪. ‘‘યો યજતિ તિવિધં યઞ્ઞસમ્પદં, (માઘાતિ ભગવા)

આરાધયે દક્ખિણેય્યેભિ તાદિ;

એવં યજિત્વા સમ્મા યાચયોગો,

ઉપપજ્જતિ બ્રહ્મલોકન્તિ બ્રૂમી’’તિ.

એવં વુત્તે, માઘો માણવો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ…પે… અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ.

માઘસુત્તં પઞ્ચમં નિટ્ઠિતં.