૧૨. નિગ્રોધકપ્પસુત્તં
એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા આળવિયં વિહરતિ અગ્ગાળવે ચેતિયે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મતો વઙ્ગીસસ્સ ઉપજ્ઝાયો નિગ્રોધકપ્પો નામ થેરો અગ્ગાળવે ચેતિયે અચિરપરિનિબ્બુતો હોતિ. અથ ખો આયસ્મતો વઙ્ગીસસ્સ રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદિ – ‘‘પરિનિબ્બુતો નુ ખો મે ઉપજ્ઝાયો ઉદાહુ નો પરિનિબ્બુતો’’તિ? અથ ખો આયસ્મા વઙ્ગીસો સાયન્હસમયં પટિસલ્લાના વુટ્ઠિતો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા વઙ્ગીસો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘ઇધ મય્હં, ભન્તે, રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદિ – ‘પરિનિબ્બુતો નુ ખો મે ઉપજ્ઝાયો, ઉદાહુ નો પરિનબ્બુતો’’’તિ. અથ ખો આયસ્મા વઙ્ગીસો ઉટ્ઠાયાસના એકંસં ચીવરં કત્વા યેન ભગવા તેનઞ્જલિં પણામેત્વા ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ –
૩૪૫. ‘‘પુચ્છામ [પુચ્છામિ (ક.)] સત્થારમનોમપઞ્ઞં, દિટ્ઠેવ ધમ્મે યો વિચિકિચ્છાનં છેત્તા;
અગ્ગાળવે કાલમકાસિ ભિક્ખુ, ઞાતો યસસ્સી અભિનિબ્બુતત્તો.
૩૪૬. ‘‘નિગ્રોધકપ્પો ઇતિ તસ્સ નામં, તયા કતં ભગવા બ્રાહ્મણસ્સ;
સો તં નમસ્સં અચરિ મુત્યપેક્ખો, આરદ્ધવીરિયો દળ્હધમ્મદસ્સી.
૩૪૭. ‘‘તં સાવકં સક્ય [સક્ક (સી. સ્યા. પી.)] મયમ્પિ સબ્બે, અઞ્ઞાતુમિચ્છામ સમન્તચક્ખુ;
સમવટ્ઠિતા નો સવનાય સોતા, તુવં નો સત્થા ત્વમનુત્તરોસિ.
૩૪૮. ‘‘છિન્દેવ નો વિચિકિચ્છં બ્રૂહિ મેતં, પરિનિબ્બુતં વેદય ભૂરિપઞ્ઞ;
મજ્ઝેવ [મજ્ઝે ચ (સ્યા. ક.)] નો ભાસ સમન્તચક્ખુ, સક્કોવ દેવાન સહસ્સનેત્તો.
૩૪૯. ‘‘યે કેચિ ગન્થા ઇધ મોહમગ્ગા, અઞ્ઞાણપક્ખા વિચિકિચ્છઠાના;
તથાગતં પત્વા ન તે ભવન્તિ, ચક્ખુઞ્હિ એતં પરમં નરાનં.
૩૫૦. ‘‘નો ચે હિ જાતુ પુરિસો કિલેસે, વાતો યથા અબ્ભધનં વિહાને;
તમોવસ્સ નિવુતો સબ્બલોકો, ન જોતિમન્તોપિ નરા તપેય્યું.
૩૫૧. ‘‘ધીરા ચ પજ્જોતકરા ભવન્તિ, તં તં અહં વીર [ધીર (સી. સ્યા.)] તથેવ મઞ્ઞે;
વિપસ્સિનં જાનમુપાગમુમ્હા [જાનમુપગમમ્હા (સી. સ્યા.)], પરિસાસુ નો આવિકરોહિ કપ્પં.
૩૫૨. ‘‘ખિપ્પં ગિરં એરય વગ્ગુ વગ્ગું, હંસોવ પગ્ગય્હ સણિકં [સણિં (સ્યા. પી.)] નિકૂજ;
બિન્દુસ્સરેન સુવિકપ્પિતેન, સબ્બેવ તે ઉજ્જુગતા સુણોમ.
૩૫૩. ‘‘પહીનજાતિમરણં અસેસં, નિગ્ગય્હ ધોનં [ધોતં (સી.)] વદેસ્સામિ ધમ્મં;
ન કામકારો હિ પુથુજ્જનાનં, સઙ્ખેય્યકારો ચ [સઙ્ખય્યકારોવ (ક.)] તથાગતાનં.
૩૫૪. ‘‘સમ્પન્નવેય્યાકરણં તવેદં, સમુજ્જુપઞ્ઞસ્સ [સમુજ્જપઞ્ઞસ્સ (સ્યા. ક.)] સમુગ્ગહીતં;
અયમઞ્જલી પચ્છિમો સુપ્પણામિતો, મા મોહયી જાનમનોમપઞ્ઞ.
૩૫૫. ‘‘પરોવરં [વરાવરં (કત્થચિ)] અરિયધમ્મં વિદિત્વા, મા મોહયી જાનમનોમવીર;
વારિં યથા ઘમ્મનિ ઘમ્મતત્તો, વાચાભિકઙ્ખામિ સુતં પવસ્સ [સુતસ્સ વસ્સ (સ્યા.)].
૩૫૬. ‘‘યદત્થિકં [યદત્થિયં (પી.), યદત્થિતં (ક.)] બ્રહ્મચરિયં અચરી, કપ્પાયનો કચ્ચિસ્સ તં અમોઘં;
નિબ્બાયિ સો આદુ સઉપાદિસેસો, યથા વિમુત્તો અહુ તં સુણોમ’’.
૩૫૭. ‘‘અચ્છેચ્છિ [અછેજ્જિ (ક.)] તણ્હં ઇધ નામરૂપે, (ઇતિ ભગવા)
કણ્હસ્સ [તણ્હાય (ક.)] સોતં દીઘરત્તાનુસયિતં;
અતારિ જાતિં મરણં અસેસં,’’
ઇચ્ચબ્રવી ભગવા પઞ્ચસેટ્ઠો.
૩૫૮. ‘‘એસ સુત્વા પસીદામિ, વચો તે ઇસિસત્તમ;
અમોઘં કિર મે પુટ્ઠં, ન મં વઞ્ચેસિ બ્રાહ્મણો.
૩૫૯. ‘‘યથાવાદી તથાકારી, અહુ બુદ્ધસ્સ સાવકો;
અચ્છિદા મચ્ચુનો જાલં, તતં માયાવિનો દળ્હં.
૩૬૦. ‘‘અદ્દસા ભગવા આદિં, ઉપાદાનસ્સ કપ્પિયો;
અચ્ચગા વત કપ્પાયનો, મચ્ચુધેય્યં સુદુત્તર’’ન્તિ.
નિગ્રોધકપ્પસુત્તં દ્વાદસમં નિટ્ઠિતં.