૯. વિપસ્સનાકથા
૩૬. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ભિક્ખવો’’તિ. ‘‘ભદન્તે’’તિ તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ –
‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કઞ્ચિ [કિઞ્ચિ (ક.) અ. નિ. ૬.૯૯-૧૦૦ પસ્સિતબ્બા] સઙ્ખારં નિચ્ચતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ; અનુલોમિકાય ખન્તિયા અસમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ; સમ્મત્તનિયામં અનોક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા [અરહત્તફલં વા (સ્યા. ક.) અ. નિ. ૬.૯૮ પસ્સિતબ્બા] સચ્છિકરિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ.
‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સબ્બસઙ્ખારે અનિચ્ચતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ; અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ, સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ.
‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કઞ્ચિ સઙ્ખારં સુખતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ; અનુલોમિકાય ખન્તિયા અસમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ; સમ્મત્તનિયામં અનોક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ.
‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સબ્બસઙ્ખારે દુક્ખતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ; અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ; સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ.
‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કઞ્ચિ ધમ્મં અત્તતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ; અનુલોમિકાય ખન્તિયા અસમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ; સમ્મત્તનિયામં અનોક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ.
‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સબ્બધમ્મે [કઞ્ચિ ધમ્મં (સ્યા.), કિઞ્ચિ ધમ્મં (ક.) અ. નિ. ૬.૧૦૦ પસ્સિતબ્બા] અનત્તતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ; અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ; સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ.
‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ નિબ્બાનં દુક્ખતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ; અનુલોમિકાય ખન્તિયા અસમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ; સમ્મત્તનિયામં અનોક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતીતિ – નેતં ઠાનં વિજ્જતિ.
‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ નિબ્બાનં સુખતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ; અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ; સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતીતિ – ઠાનમેતં વિજ્જતિ’’.
૩૭. કતિહાકારેહિ અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ, કતિહાકારેહિ સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ? ચત્તારીસાય આકારેહિ અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ, ચત્તારીસાય આકારેહિ સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
કતમેહિ ચત્તારીસાય આકારેહિ અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ, કતમહિ ચત્તારીસાય આકારેહિ સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ? પઞ્ચક્ખન્ધે અનિચ્ચતો દુક્ખતો રોગતો ગણ્ડતો સલ્લતો અઘતો આબાધતો પરતો પલોકતો ઈતિતો ઉપદ્દવતો ભયતો ઉપસગ્ગતો ચલતો પભઙ્ગુતો [પભઙ્ગતો (સ્યા.)] અદ્ધુવતો અતાણતો [અત્તાણતો (સ્યા.)] અલેણતો અસરણતો રિત્તતો તુચ્છતો સુઞ્ઞતો અનત્તતો આદીનવતો વિપરિણામધમ્મતો અસારકતો અઘમૂલતો વધકતો વિભવતો સાસવતો સઙ્ખતતો મારામિસતો જાતિધમ્મતો જરાધમ્મતો બ્યાધિધમ્મતો મરણધમ્મતો સોકધમ્મતો પરિદેવધમ્મતો ઉપાયાસધમ્મતો સંકિલેસિકધમ્મતો.
૩૮. પઞ્ચક્ખન્ધે અનિચ્ચતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો નિચ્ચં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે દુક્ખતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો સુખં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે રોગતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો આરોગ્યં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે ગણ્ડતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અગણ્ડં [નિગણ્ડો (સ્યા.)] નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે સલ્લતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો વિસલ્લં [નિસ્સલ્લં (સ્યા.)] નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
પઞ્ચક્ખન્ધે અઘતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનઘો નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે આબાધતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનાબાધો નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે પરતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અપરપ્પચ્ચયં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે પલોકતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અપલોકધમ્મો નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે ઈતિતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનીતિકં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
પઞ્ચક્ખન્ધે ઉપદ્દવતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનુપદ્દવં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે ભયતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અભયં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે ઉપસગ્ગતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનુપસગ્ગં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે ચલતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અચલં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે પભઙ્ગુતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અપભઙ્ગુ [અપ્પભઙ્ગં (સ્યા.)] નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
પઞ્ચક્ખન્ધે અદ્ધુવતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો ધુવં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે અતાણતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો તાણં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે અલેણતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો લેણં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે અસરણતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો સરણં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે રિત્તતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અરિત્તં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
પઞ્ચક્ખન્ધે તુચ્છતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અતુચ્છં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે સુઞ્ઞતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો પરમસુઞ્ઞં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે અનત્તતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો પરમત્થં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે આદીનવતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનાદીનવં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે વિપરિણામધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અવિપરિણામધમ્મં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
પઞ્ચક્ખન્ધે અસારકતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો સારં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે અઘમૂલતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનઘમૂલં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે વધકતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અવધકં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે વિભવતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અવિભવં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે સાસવતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનાસવં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
પઞ્ચક્ખન્ધે સઙ્ખતતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અસઙ્ખતં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે મારામિસતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો નિરામિસં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે જાતિધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અજાતં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે જરાધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અજરં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે બ્યાધિધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અબ્યાધિ [અબ્યાધિધમ્મં (સ્યા.)] નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
પઞ્ચક્ખન્ધે મરણધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અમતં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે સોકધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અસોકં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે પરિદેવધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અપરિદેવં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે ઉપાયાસધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અનુપાયાસં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ. પઞ્ચક્ખન્ધે સંકિલેસિકધમ્મતો પસ્સન્તો અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં નિરોધો અસંકિલિટ્ઠં નિબ્બાનન્તિ પસ્સન્તો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
૩૯. અનિચ્ચતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. દુક્ખતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. રોગતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. ગણ્ડતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. સલ્લતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. અઘતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. આબાધતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. પરતોતિ, અનત્તાનુપસ્સના. પલોકતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. ઈતિતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના.
ઉપદ્દવતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. ભયતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. ઉપસગ્ગતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. ચલતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. પભઙ્ગુતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. અદ્ધુવતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. અતાણતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. અલેણતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. અસરણતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. રિત્તતોતિ, અનત્તાનુપસ્સના.
તુચ્છતોતિ, અનત્તાનુપસ્સના. સુઞ્ઞતોતિ, અનત્તાનુપસ્સના. અનત્તતોતિ, અનત્તાનુપસ્સના. આદીનવતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. વિપરિણામધમ્મતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. અસારકતોતિ, અનત્તાનુપસ્સના. અઘમૂલતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. વધકતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. વિભવતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. સાસવતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના.
સઙ્ખતતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. મારામિસતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. જાતિધમ્મતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. જરાધમ્મતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. બ્યાધિધમ્મતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. મરણધમ્મતોતિ, અનિચ્ચાનુપસ્સના. સોકધમ્મતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. પરિદેવધમ્મતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. ઉપાયાસધમ્મતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના. સંકિલેસિકધમ્મતોતિ, દુક્ખાનુપસ્સના.
ઇમેહિ ચત્તાલીસાય આકારેહિ અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભતિ. ઇમેહિ ચત્તાલીસાય આકારેહિ સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ.
ઇમેહિ ચત્તાલીસાય આકારેહિ અનુલોમિકં ખન્તિં પટિલભન્તસ્સ, ઇમેહિ ચત્તાલીસાય આકારેહિ સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમન્તસ્સ કતિ અનિચ્ચાનુપસ્સના, કતિ દુક્ખાનુપસ્સના, કતિ અનત્તાનુપસ્સના?
પઞ્ચવીસતિ અનત્તાનુપસ્સના, પઞ્ઞાસ અનિચ્ચાનુપસ્સના;
સતં પઞ્ચવીસતિ ચેવ, યાનિ દુક્ખે પવુચ્ચરેતિ.
વિપસ્સનાકથા નિટ્ઠિતા.