૧૦. માતિકાકથા

૪૦. નિચ્છાતો [નિચ્છાતો મુચ્ચતીતિ (સ્યા.)], મોક્ખો વિમોક્ખો, વિજ્જાવિમુત્તિ, અધિસીલં, અધિચિત્તં, અધિપઞ્ઞા, પસ્સદ્ધિ, ઞાણં, દસ્સનં વિસુદ્ધિ [સુદ્ધિ (સ્યા.)] નેક્ખમ્મં, નિસ્સરણં પવિવેકો, વોસ્સગ્ગો, ચરિયા, ઝાનવિમોક્ખો, ભાવના, અધિટ્ઠાનં, જીવિતં.

૪૧. નિચ્છાતોતિ નેક્ખમ્મેન કામચ્છન્દતો નિચ્છાતો, અબ્યાપાદેન બ્યાપાદતો નિચ્છાતો…પે… પઠમેન ઝાનેન નીવરણેહિ નિચ્છાતો…પે… અરહત્તમગ્ગેન સબ્બકિલેસેહિ નિચ્છાતો.

મોક્ખો વિમોક્ખોતિ નેક્ખમ્મેન કામચ્છન્દતો મુચ્ચતીતિ – મોક્ખો વિમોક્ખો. અબ્યાપાદેન બ્યાપાદતો મુચ્ચતીતિ – મોક્ખો વિમોક્ખો…પે… પઠમેન ઝાનેન નીવરણેહિ મુચ્ચતીતિ – મોક્ખો વિમોક્ખો…પે… અરહત્તમગ્ગેન સબ્બકિલેસેહિ મુચ્ચતીતિ – મોક્ખો વિમોક્ખો.

વિજ્જાવિમુત્તીતિ નેક્ખમ્મં વિજ્જતીતિ વિજ્જા, કામચ્છન્દતો મુચ્ચતીતિ વિમુત્તિ. વિજ્જન્તો મુચ્ચતિ, મુચ્ચન્તો વિજ્જતીતિ – વિજ્જાવિમુત્તિ. અબ્યાપાદો [અબ્યાપાદં (સ્યા.)] વિજ્જતીતિ વિજ્જા, બ્યાપાદતો વિમુચ્ચતીતિ વિમુત્તિ. વિજ્જન્તો મુચ્ચતિ, મુચ્ચન્તો વિજ્જતીતિ – વિજ્જાવિમુત્તિ…પે… અરહત્તમગ્ગો વિજ્જતીતિ વિજ્જા, સબ્બકિલેસેહિ મુચ્ચતીતિ વિમુત્તિ. વિજ્જન્તો મુચ્ચતિ, મુચ્ચન્તો વિજ્જતીતિ – વિજ્જાવિમુત્તિ.

અધિસીલં અધિચિત્તં અધિપઞ્ઞાતિ નેક્ખમ્મેન કામચ્છન્દં, સંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ, અવિક્ખેપટ્ઠેન ચિત્તવિસુદ્ધિ, દસ્સનટ્ઠેન દિટ્ઠિવિસુદ્ધિ. યો તત્થ સંવરટ્ઠો, અયં અધિસીલસિક્ખા. યો તત્થ અવિક્ખેપટ્ઠો, અયં અધિચિત્તસિક્ખા. યો તત્થ દસ્સનટ્ઠો, અયં અધિપઞ્ઞાસિક્ખા. અબ્યાપાદેન બ્યાપાદં સંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ…પે… અરહત્તમગ્ગેન સબ્બકિલેસે સંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ, અવિક્ખેપટ્ઠેન ચિત્તવિસુદ્ધિ. દસ્સનટ્ઠેન દિટ્ઠિવિસુદ્ધિ. યો તત્થ સંવરટ્ઠો, અયં અધિસીલસિક્ખા. યો તત્થ અવિક્ખેપટ્ઠો, અયં અધિચિત્તસિક્ખા. યો તત્થ દસ્સનટ્ઠો, અયં અધિપઞ્ઞાસિક્ખા.

પસ્સદ્ધીતિ નેક્ખમ્મેન કામચ્છન્દં પટિપ્પસ્સમ્ભેતિ, અબ્યાપાદેન બ્યાપાદં પટિપ્પસ્સમ્ભેતિ…પે… અરહત્તમગ્ગેન સબ્બકિલેસે પટિપ્પસ્સમ્ભેતિ.

ઞાણન્તિ કામચ્છન્દસ્સ પહીનત્તા નેક્ખમ્મં ઞાતટ્ઠેન ઞાણં; બ્યાપાદસ્સ પહીનત્તા અબ્યાપાદો ઞાતટ્ઠેન ઞાણં…પે… સબ્બકિલેસાનં પહીનત્તા અરહત્તમગ્ગો ઞાતટ્ઠેન ઞાણં.

દસ્સનન્તિ કામચ્છન્દસ્સ પહીનત્તા નેક્ખમ્મં દિટ્ઠત્તા દસ્સનં. બ્યાપાદસ્સ પહીનત્તા અબ્યાપાદો દિટ્ઠત્તા દસ્સનં…પે… સબ્બકિલેસાનં પહીનત્તા અરહત્તમગ્ગો દિટ્ઠત્તા દસ્સનં.

વિસુદ્ધીતિ કામચ્છન્દં પજહન્તો નેક્ખમ્મેન વિસુજ્ઝતિ. બ્યાપાદં પજહન્તો અબ્યાપાદેન વિસુજ્ઝતિ…પે… સબ્બકિલેસે પજહન્તો અરહત્તમગ્ગેન વિસુજ્ઝતિ.

નેક્ખમ્મન્તિ કામાનમેતં નિસ્સરણં, યદિદં નેક્ખમ્મં. રૂપાનમેતં નિસ્સરણં, યદિદં આરુપ્પં. યં ખો પન કિઞ્ચિ ભૂતં સઙ્ખતં પટિચ્ચસમુપ્પન્નં, નિરોધો તસ્સ નેક્ખમ્મં. બ્યાપાદસ્સ અબ્યાપાદો નેક્ખમ્મં. થિનમિદ્ધસ્સ આલોકસઞ્ઞા નેક્ખમ્મં…પે… સબ્બકિલેસાનં અરહત્તમગ્ગો નેક્ખમ્મં.

નિસ્સરણન્તિ કામાનમેતં નિસ્સરણં, યદિદં નેક્ખમ્મં. રૂપાનમેતં નિસ્સરણં, યદિદં આરુપ્પં. યં ખો પન કિઞ્ચિ ભૂતં સઙ્ખતં પટિચ્ચસમુપ્પન્નં, નિરોધો તસ્સ નિસ્સરણં. કામચ્છન્દસ્સ નેક્ખમ્મં નિસ્સરણં. બ્યાપાદસ્સ અબ્યાપાદો નિસ્સરણં…પે… સબ્બકિલેસાનં અરહત્તમગ્ગો નિસ્સરણં.

પવિવેકોતિ કામચ્છન્દસ્સ નેક્ખમ્મં પવિવેકો …પે… સબ્બકિલેસાનં અરહત્તમગ્ગો પવિવેકો.

વોસ્સગ્ગોતિ નેક્ખમ્મેન કામચ્છન્દં વોસ્સજ્જતીતિ – વોસ્સગ્ગો. અબ્યાપાદેન બ્યાપાદં વોસ્સજ્જતીતિ – વોસ્સગ્ગો…પે… અરહત્તમગ્ગેન સબ્બકિલેસે વોસ્સજ્જતીતિ – વોસ્સગ્ગો.

ચરિયાતિ કામચ્છન્દં પજહન્તો નેક્ખમ્મેન ચરતિ. બ્યાપાદં પજહન્તો અબ્યાપાદેન ચરતિ…પે… સબ્બકિલેસે પજહન્તો અરહત્તમગ્ગેન ચરતિ.

ઝાનવિમોક્ખોતિ નેક્ખમ્મં ઝાયતીતિ – ઝાનં. કામચ્છન્દં ઝાપેતીતિ – ઝાનં. ઝાયન્તો મુચ્ચતીતિ – ઝાનવિમોક્ખો. ઝાપેન્તો મુચ્ચતીતિ – ઝાનવિમોક્ખો. ઝાયન્તીતિ ધમ્મા. ઝાપેન્તીતિ કિલેસે. ઝાતે ચ ઝાપે ચ જાનાતીતિ – ઝાનઝાયી [ઝાનવિમોક્ખો (સ્યા.) અટ્ઠકથા ઓલોકેતબ્બા]. અબ્યાપાદો ઝાયતીતિ ઝાનં. બ્યાપાદં ઝાપેતીતિ – ઝાનં…પે… આલોકસઞ્ઞા ઝાયતીતિ – ઝાનં. થિનમિદ્ધં ઝાપેતીતિ – ઝાનં…પે… અરહત્તમગ્ગો ઝાયતીતિ – ઝાનં. સબ્બકિલેસે ઝાપેતીતિ – ઝાનં. ઝાયન્તો મુચ્ચતીતિ – ઝાનવિમોક્ખો. ઝાપેન્તો મુચ્ચતીતિ – ઝાનવિમોક્ખો. ઝાયન્તીતિ – ધમ્મા. ઝાપેન્તીતિ – કિલેસે. ઝાતે ચ ઝાપે ચ જાનાતીતિ – ઝાનઝાયી.

૪૨. ભાવના અધિટ્ઠાનં જીવિતન્તિ કામચ્છન્દં પજહન્તો નેક્ખમ્મં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો. નેક્ખમ્મવસેન ચિત્તં અધિટ્ઠાતીતિ – અધિટ્ઠાનસમ્પન્નો. સ્વાયં એવં ભાવનાસમ્પન્નો અધિટ્ઠાનસમ્પન્નો સમં જીવતિ, નો વિસમં; સમ્મા જીવતિ, નો મિચ્છા; વિસુદ્ધં જીવતિ, નો કિલિટ્ઠન્તિ – આજીવસમ્પન્નો. સ્વાયં એવં ભાવનાસમ્પન્નો અધિટ્ઠાનસમ્પન્નો આજીવસમ્પન્નો યઞ્ઞદેવ પરિસં ઉપસઙ્કમતિ – યદિ ખત્તિયપરિસં યદિ બ્રાહ્મણપરિસં યદિ ગહપતિપરિસં યદિ સમણપરિસં – વિસારદો ઉપસઙ્કમતિ અમઙ્કુભૂતો. તં કિસ્સ હેતુ? તથા હિ સો ભાવનાસમ્પન્નો અધિટ્ઠાનસમ્પન્નો આજીવસમ્પન્નો.

બ્યાપાદં પજહન્તો અબ્યાપાદં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો…પે… થિનમિદ્ધં પજહન્તો આલોકસઞ્ઞં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો…પે… ઉદ્ધચ્ચં પજહન્તો અવિક્ખેપં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો…પે… વિચિકિચ્છં પજહન્તો ધમ્મવવત્થાનં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો…પે… અવિજ્જં પજહન્તો વિજ્જં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો…પે… અરતિં પજહન્તો પામોજ્જં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો…પે… નીવરણે પજહન્તો પઠમં ઝાનં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો…પે… સબ્બકિલેસે પજહન્તો અરહત્તમગ્ગં ભાવેતીતિ – ભાવનાસમ્પન્નો. અરહત્તમગ્ગવસેન ચિત્તં અધિટ્ઠાતીતિ – અધિટ્ઠાનસમ્પન્નો. સ્વાયં એવં ભાવનાસમ્પન્નો અધિટ્ઠાનસમ્પન્નો સમં જીવતિ, નો વિસમં; સમ્મા જીવતિ, નો મિચ્છા; વિસુદ્ધં જીવતિ, નો કિલિટ્ઠન્તિ – આજીવસમ્પન્નો. સ્વાયં એવં ભાવનાસમ્પન્નો અધિટ્ઠાનસમ્પન્નો આજીવસમ્પન્નો યઞ્ઞદેવ પરિસં ઉપસઙ્કમતિ – યદિ ખત્તિયપરિસં યદિ બ્રાહ્મણપરિસં યદિ ગહપતિપરિસં યદિ સમણપરિસં – વિસારદો ઉપસઙ્કમતિ અમઙ્કુભૂતો. તં કિસ્સ હેતુ? તથા હિ સો ભાવનાસમ્પન્નો અધિટ્ઠાનસમ્પન્નો આજીવસમ્પન્નોતિ.

માતિકાકથા નિટ્ઠિતા.

પઞ્ઞાવગ્ગો તતિયો.