૭. ધમ્મચક્કકથા

૧. સચ્ચવારો

૩૯. એકં સમયં ભગવા બારાણસિયં વિહરતિ…પે… ઇતિ હિદં આયસ્મતો કોણ્ડઞ્ઞસ્સ ‘‘અઞ્ઞાસિકોણ્ડઞ્ઞો’’ ત્વેવ નામં અહોસિ.

[ક] ‘‘ઇદં દુક્ખં અરિયસચ્ચ’’ન્તિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ, ઞાણં ઉદપાદિ, પઞ્ઞા ઉદપાદિ, વિજ્જા ઉદપાદિ, આલોકો ઉદપાદિ.

ચક્ખું ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? ઞાણં ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? પઞ્ઞા ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? વિજ્જા ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? આલોકો ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? ચક્ખું ઉદપાદીતિ – દસ્સનટ્ઠેન. ઞાણં ઉદપાદીતિ – ઞાતટ્ઠેન. પઞ્ઞા ઉદપાદીતિ – પજાનનટ્ઠેન. વિજ્જા ઉદપાદીતિ – પટિવેધટ્ઠેન. આલોકો ઉદપાદીતિ – ઓભાસટ્ઠેન.

ચક્ખું ધમ્મો, દસ્સનટ્ઠો અત્થો. ઞાણં ધમ્મો, ઞાતટ્ઠો અત્થો. પઞ્ઞા ધમ્મો, પજાનનટ્ઠો અત્થો. વિજ્જા ધમ્મો, પટિવેધટ્ઠો અત્થો. આલોકો ધમ્મો, ઓભાસટ્ઠો અત્થો. ઇમે પઞ્ચ ધમ્મા પઞ્ચ અત્થા દુક્ખવત્થુકા સચ્ચવત્થુકા સચ્ચારમ્મણા સચ્ચગોચરા સચ્ચસઙ્ગહિતા સચ્ચપરિયાપન્ના સચ્ચે સમુદાગતા સચ્ચે ઠિતા સચ્ચે પતિટ્ઠિતા.

૪૦. ધમ્મચક્કન્તિ કેનટ્ઠેન ધમ્મચક્કં? ધમ્મઞ્ચ પવત્તેતિ ચક્કઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ચક્કઞ્ચ પવત્તેતિ ધમ્મઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મેન પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મચરિયાય પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પતિટ્ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પતિટ્ઠાપેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે વસિપ્પત્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે વસિં પાપેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પારમિપ્પત્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પારમિં પાપેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે વેસારજ્જપ્પત્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે વેસારજ્જં પાપેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મં સક્કરોન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મં ગરું કરોન્તો [ગરુકરોન્તો (સ્યા.)] પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મં માનેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મં પૂજેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મં અપચાયમાનો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મદ્ધજો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મકેતુ પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્માધિપતેય્યો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. તં ખો પન ધમ્મચક્કં અપ્પટિવત્તિયં સમણેન વા બ્રાહ્મણેન વા દેવેન વા મારેન વા બ્રહ્મુના વા કેનચિ વા લોકસ્મિન્તિ – ધમ્મચક્કં.

સદ્ધિન્દ્રિયં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. વીરિયિન્દ્રિયં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સતિન્દ્રિયં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમાધિન્દ્રિયં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પઞ્ઞિન્દ્રિયં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સદ્ધાબલં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. વીરિયબલં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સતિબલં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમાધિબલં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પઞ્ઞાબલં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પીતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પસ્સદ્ધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ઉપેક્ખાસમ્બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમ્માસઙ્કપ્પો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમ્માવાચા ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમ્માકમ્મન્તો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમ્માઆજીવો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમ્માવાયામો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમ્માસતિ ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમ્માસમાધિ ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં.

આધિપતેય્યટ્ઠેન ઇન્દ્રિયં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. અકમ્પિયટ્ઠેન બલં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. નિય્યાનિકટ્ઠેન બોજ્ઝઙ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. હેતુટ્ઠેન મગ્ગો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિપટ્ઠાના ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પદહનટ્ઠેન સમ્મપ્પધાના ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ઇજ્ઝનટ્ઠેન ઇદ્ધિપાદા ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. તથટ્ઠેન સચ્ચા ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. અવિક્ખેપટ્ઠેન સમથો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. અનુપસ્સનટ્ઠેન વિપસ્સના ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. એકરસટ્ઠેન સમથવિપસ્સના ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. અનતિવત્તનટ્ઠેન યુગનદ્ધં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. અવિક્ખેપટ્ઠેન ચિત્તવિસુદ્ધિ ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. દસ્સનટ્ઠેન દિટ્ઠિવિસુદ્ધિ ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. મુત્તટ્ઠેન વિમોક્ખો ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પટિવેધટ્ઠેન વિજ્જા ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પરિચ્ચાગટ્ઠેન વિમુત્તિ ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમુચ્છેદટ્ઠેન ખયે ઞાણં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પટિપ્પસ્સદ્ધટ્ઠેન અનુપ્પાદે ઞાણં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. છન્દો મૂલટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. મનસિકારો સમુટ્ઠાનટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ફસ્સો સમોધાનટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. વેદના સમોસરણટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સમાધિ પમુખટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. સતિ આધિપતેય્યટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. પઞ્ઞા તતુત્તરટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. વિમુત્તિ સારટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. અમતોગધં નિબ્બાનં પરિયોસાનટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં.

‘‘તં ખો પનિદં દુક્ખં અરિયસચ્ચં પરિઞ્ઞેય્ય’’ન્તિ…પે… પરિઞ્ઞાતન્તિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ.

ચક્ખું ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન…પે… આલોકો ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? ચક્ખું ઉદપાદીતિ – દસ્સનટ્ઠેન…પે… આલોકો ઉદપાદીતિ – ઓભાસટ્ઠેન. ચક્ખું ધમ્મો, દસ્સનટ્ઠો અત્થો…પે… આલોકો ધમ્મો, ઓભાસટ્ઠો અત્થો. ઇમે પઞ્ચ ધમ્મા પઞ્ચ અત્થા દુક્ખવત્થુકા સચ્ચવત્થુકા સચ્ચારમ્મણા સચ્ચગોચરા સચ્ચસઙ્ગહિતા સચ્ચપરિયાપન્ના સચ્ચે સમુદાગતા સચ્ચે ઠિતા સચ્ચે પતિટ્ઠિતા.

ધમ્મચક્કન્તિ કેનટ્ઠેન ધમ્મચક્કં? ધમ્મઞ્ચ પવત્તેતિ ચક્કઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ચક્કઞ્ચ પવત્તેતિ ધમ્મઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મેન પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મપરિયાય પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પતિટ્ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં…પે… અમતોગધં નિબ્બાનં પરિયોસાનટ્ઠેન ધમ્મો તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં.

[ખ-ઘ] ‘‘ઇદં દુક્ખસમુદયં અરિયસચ્ચ’’ન્તિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ…પે… ‘‘તં ખો પનિદં દુક્ખસમુદયં અરિયસચ્ચં પહાતબ્બ’’ન્તિ…પે… ‘‘પહીન’’ન્તિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ.

ચક્ખું ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન…પે… આલોકો ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? ચક્ખું ઉદપાદીતિ – દસ્સનટ્ઠેન…પે… આલોકો ઉદપાદીતિ – ઓભાસટ્ઠેન.

ચક્ખું ધમ્મો, દસ્સનટ્ઠો અત્થો…પે… આલોકો ધમ્મો, ઓભાસટ્ઠો અત્થો. ઇમે પઞ્ચ ધમ્મા પઞ્ચ અત્થા સમુદયવત્થુકા સચ્ચવત્થુકા…પે… નિરોધવત્થુકા સચ્ચવત્થુકા…પે… મગ્ગવત્થુકા સચ્ચવત્થુકા સચ્ચારમ્મણા સચ્ચગોચરા સચ્ચસઙ્ગહિતા સચ્ચપરિયાપન્ના સચ્ચે સમુદાગતા સચ્ચે ઠિતા સચ્ચે પતિટ્ઠિતા.

ધમ્મચક્કન્તિ કેનટ્ઠેન ધમ્મચક્કં? ધમ્મઞ્ચ પવત્તેતિ ચક્કઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ચક્કઞ્ચ પવત્તેતિ ધમ્મઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મેન પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મચરિયાય પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પતિટ્ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં…પે… અમતોગધં નિબ્બાનં પરિયોસાનટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં.

૨. સતિપટ્ઠાનવારો

૪૧. ‘‘‘અયં કાયે કાયાનુપસ્સના’તિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ. સા ખો પનાયં કાયે કાયાનુપસ્સના ભાવેતબ્બાતિ મે, ભિક્ખવે,…પે… ભાવિતાતિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ’’.

‘‘અયં વેદનાસુ…પે… અયં ચિત્તે… અયં ધમ્મેસુ ધમ્માનુપસ્સનાતિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ. સા ખો પનાયં ધમ્મેસુ ધમ્માનુપસ્સના ભાવેતબ્બાતિ મે, ભિક્ખવે…પે… ભાવિતાતિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ’’.

અયં કાયે કાયાનુપસ્સનાતિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ…પે… સા ખો પનાયં કાયે કાયાનુપસ્સના ભાવેતબ્બાતિ…પે… ભાવિતાતિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ.

ચક્ખું ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન…પે… આલોકો ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? ચક્ખું ઉદપાદીતિ – દસ્સનટ્ઠેન…પે… આલોકો ઉદપાદીતિ – ઓભાસટ્ઠેન.

ચક્ખું ધમ્મો, દસ્સનટ્ઠો અત્થો…પે… આલોકો ધમ્મો, ઓભાસટ્ઠો અત્થો. ઇમે પઞ્ચ ધમ્મા પઞ્ચ અત્થા કાયવત્થુકા સતિપટ્ઠાનવત્થુકા…પે… વેદનાવત્થુકા સતિપટ્ઠાનવત્થુકા… ચિત્તવત્થુકા સતિપટ્ઠાનવત્થુકા… ધમ્મવત્થુકા સતિપટ્ઠાનવત્થુકા સતિપટ્ઠાનારમ્મણા સતિપટ્ઠાનગોચરા સતિપટ્ઠાનસઙ્ગહિતા સતિપટ્ઠાનપરિયાપન્ના સતિપટ્ઠાને સમુદાગતા સતિપટ્ઠાને ઠિતા સતિપટ્ઠાને પતિટ્ઠિતા.

ધમ્મચક્કન્તિ કેનટ્ઠેન ધમ્મચક્કં? ધમ્મઞ્ચ પવત્તેતિ ચક્કઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ચક્કઞ્ચ પવત્તેતિ ધમ્મઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મેન પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મચરિયાય પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પતિટ્ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં …પે… અમતોગધં નિબ્બાનં પરિયોસાનટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં.

૩. ઇદ્ધિપાદવારો

૪૨. ‘‘‘અયં છન્દસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો ઇદ્ધિપાદો’તિ મે, ભિક્ખવે પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ. ‘સો ખો પનાયં છન્દસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો ઇદ્ધિપાદો ભાવેતબ્બો’તિ મે, ભિક્ખવે…પે… ભાવિતોતિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ.

‘‘અયં વીરિયસમાધિ…પે… અયં ચિત્તસમાધિ…પે… અયં વીમંસાસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો ઇદ્ધિપાદોતિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ. સો ખો પનાયં વીમંસાસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો ઇદ્ધિપાદો ભાવેતબ્બોતિ મે, ભિક્ખવે…પે… ભાવિતોતિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ’’.

અયં છન્દસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો ઇદ્ધિપાદોતિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ…પે… સો ખો પનાયં છન્દસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો ઇદ્ધિપાદો ભાવેતબ્બોતિ…પે… ભાવિતોતિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ, ઞાણં ઉદપાદિ, પઞ્ઞા ઉદપાદિ, વિજ્જા ઉદપાદિ, આલોકો ઉદપાદિ.

ચક્ખું ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? ઞાણં ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? પઞ્ઞા ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? વિજ્જા ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? આલોકો ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? ચક્ખું ઉદપાદીતિ – દસ્સનટ્ઠેન. ઞાણં ઉદપાદીતિ – ઞાતટ્ઠેન. પઞ્ઞા ઉદપાદીતિ – પજાનનટ્ઠેન. વિજ્જા ઉદપાદીતિ – પટિવેધટ્ઠેન. આલોકો ઉદપાદીતિ – ઓભાસટ્ઠેન.

ચક્ખું ધમ્મો, દસ્સનટ્ઠો અત્થો. ઞાણં ધમ્મો, ઞાતટ્ઠો અત્થો. પઞ્ઞા ધમ્મો, પજાનનટ્ઠો અત્થો. વિજ્જા ધમ્મો, પટિવેધટ્ઠો અત્થો. આલોકો ધમ્મો, ઓભાસટ્ઠો અત્થો. ઇમે પઞ્ચ ધમ્મા પઞ્ચ અત્થા છન્દવત્થુકા ઇદ્ધિપાદવત્થુકા ઇદ્ધિપાદારમ્મણા ઇદ્ધિપાદગોચરા ઇદ્ધિપાદસઙ્ગહિતા ઇદ્ધિપાદપરિયાપન્ના ઇદ્ધિપાદે સમુદાગતા ઇદ્ધિપાદે ઠિતા ઇદ્ધિપાદે પતિટ્ઠિતા.

ધમ્મચક્કન્તિ કેનટ્ઠેન ધમ્મચક્કં? ધમ્મઞ્ચ પવત્તેતિ ચક્કઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ચક્કઞ્ચ પવત્તેતિ ધમ્મઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મેન પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મચરિયાય પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પતિટ્ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પતિટ્ઠાપેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે વસિપ્પત્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે વસિં પાપેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પારમિપ્પત્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પારમિં પાપેન્તો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં…પે… ધમ્મં અપચાયમાનો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મદ્ધજો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મકેતુ પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્માધિપતેય્યો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. તં ખો પન ધમ્મચક્કં અપ્પટિવત્તિયં સમણેન વા બ્રાહ્મણેન વા દેવેન વા મારેન વા બ્રહ્મુના વા કેનચિ વા લોકસ્મિન્તિ – ધમ્મચક્કં.

સદ્ધિન્દ્રિયં ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં…પે… અમતોગધં નિબ્બાનં પરિયોસાનટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં.

અયં વીરિયસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો ઇદ્ધિપાદોતિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ…પે… સો ખો પનાયં વીરિયસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો ઇદ્ધિપાદો ભાવેતબ્બોતિ…પે… ભાવિતોતિ પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદિ.

ચક્ખું ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન…પે… આલોકો ઉદપાદીતિ – કેનટ્ઠેન? ચક્ખું ઉદપાદીતિ – દસ્સનટ્ઠેન…પે… આલોકો ઉદપાદીતિ – ઓભાસટ્ઠેન.

ચક્ખું ધમ્મો, દસ્સનટ્ઠો અત્થો…પે… આલોકો ધમ્મો, ઓભાસટ્ઠો અત્થો. ઇમે પઞ્ચ ધમ્મા પઞ્ચ અત્થા વીરિયવત્થુકા ઇદ્ધિપાદવત્થુકા…પે… ચિત્તવત્થુકા ઇદ્ધિપાદવત્થુકા… વીમંસાવત્થુકા ઇદ્ધિપાદવત્થુકા ઇદ્ધિપાદારમ્મણા ઇદ્ધિપાદગોચરા ઇદ્ધિપાદસઙ્ગહિતા ઇદ્ધિપાદપરિયાપન્ના ઇદ્ધિપાદે સમુદાગતા ઇદ્ધિપાદે ઠિતા ઇદ્ધિપાદે પતિટ્ઠિતા.

ધમ્મચક્કન્તિ કેનટ્ઠેન ધમ્મચક્કં? ધમ્મઞ્ચ પવત્તેતિ ચક્કઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ચક્કઞ્ચ પવત્તેતિ ધમ્મઞ્ચાતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મેન પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મચરિયાય પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં. ધમ્મે પતિટ્ઠિતો પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કં…પે… અમતોગધં નિબ્બાનં પરિયોસાનટ્ઠેન ધમ્મો. તં ધમ્મં પવત્તેતીતિ – ધમ્મચક્કન્તિ.

ધમ્મચક્કકથા નિટ્ઠિતા.