૪. ચતુત્થસુત્તન્તનિદ્દેસો

૧૯૮. પુરિમનિદાનં [પરિપુણ્ણનિદાનં (સ્યા. ક.)]. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, ઇન્દ્રિયાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ. ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ કતિહાકારેહિ કેનટ્ઠેન દટ્ઠબ્બાનિ? ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ છહાકારેહિ તેનટ્ઠેન દટ્ઠબ્બાનિ – આધિપતેય્યટ્ઠેન આદિવિસોધનટ્ઠેન અધિમત્તટ્ઠેન, અધિટ્ઠાનટ્ઠેન, પરિયાદાનટ્ઠેન, પતિટ્ઠાપકટ્ઠેન’’.

ક. આધિપતેય્યટ્ઠનિદ્દેસો

૧૯૯. કથં આધિપતેય્યટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ? અસ્સદ્ધિયં પજહતો અધિમોક્ખાધિપતેય્યટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, સદ્ધિન્દ્રિયસ્સ વસેન પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. કોસજ્જં પજહતો પગ્ગહાધિપતેય્યટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, વીરિયિન્દ્રિયસ્સ વસેન ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. પમાદં પજહતો ઉપટ્ઠાનાધિપતેય્યટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, સતિન્દ્રિયસ્સ વસેન અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. ઉદ્ધચ્ચં પજહતો અવિક્ખેપાધિપતેય્યટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, સમાધિન્દ્રિયસ્સ વસેન દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. અવિજ્જં પજહતો દસ્સનાધિપતેય્યટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ વસેન અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં.

કામચ્છન્દં પજહતો નેક્ખમ્મવસેન અધિમોક્ખાધિપતેય્યટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, સદ્ધિન્દ્રિયસ્સ વસેન પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. કામચ્છન્દં પજહતો નેક્ખમ્મવસેન પગ્ગહાધિપતેય્યટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, વીરિયિન્દ્રિયસ્સ વસેન ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. કામચ્છન્દં પજહતો નેક્ખમ્મવસેન ઉપટ્ઠાનાધિપતેય્યટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, સતિન્દ્રિયસ્સ વસેન અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. કામચ્છન્દં પજહતો નેક્ખમ્મવસેન અવિક્ખેપાધિપતેય્યટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, સમાધિન્દ્રિયસ્સ વસેન દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. કામચ્છન્દં પજહતો નેક્ખમ્મવસેન દસ્સનાધિપતેય્યટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ વસેન અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં.

બ્યાપાદં પજહતો અબ્યાપાદવસેન…પે… થિનમિદ્ધં પજહતો આલોકસઞ્ઞાવસેન…પે… સબ્બકિલેસે પજહતો અરહત્તમગ્ગવસેન અધિમોક્ખાધિપતેય્યટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, સદ્ધિન્દ્રિયસ્સ વસેન પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં…પે… સબ્બકિલેસે પજહતો અરહત્તમગ્ગવસેન દસ્સનાધિપતેય્યટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ વસેન અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં, અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં દટ્ઠબ્બં. એવં આધિપતેય્યટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ.

ખ. આદિવિસોધનટ્ઠનિદ્દેસો

૨૦૦. કથં આદિવિસોધનટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ? અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં, અસ્સદ્ધિયસંવરટ્ઠેન [અસ્સદ્ધિયં સંવરટ્ઠેન (સ્યા. ક.) એવમીદિસેસુ પદેસુપિ] સીલવિસુદ્ધિ – સદ્ધિન્દ્રિયસ્સ આદિવિસોધના. પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં, કોસજ્જસંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ – વીરિયિન્દ્રિયસ્સ આદિવિસોધના. ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં, પમાદસંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ – સતિન્દ્રિયસ્સ આદિવિસોધના. અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં, ઉદ્ધચ્ચસંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ – સમાધિન્દ્રિયસ્સ આદિવિસોધના. દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં, અવિજ્જાસંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ – પઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ આદિવિસોધના. નેક્ખમ્મે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ, કામચ્છન્દસંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ – પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં આદિવિસોધના. અબ્યાપાદે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ, બ્યાપાદસંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ – પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં આદિવિસોધના…પે… અરહત્તમગ્ગે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ, સબ્બકિલેસસંવરટ્ઠેન સીલવિસુદ્ધિ – પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં આદિવિસોધના. એવં આદિવિસોધનટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ.

ગ. અધિમત્તટ્ઠનિદ્દેસો

૨૦૧. કથં અધિમત્તટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ? સદ્ધિન્દ્રિયસ્સ ભાવનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ – છન્દવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. છન્દવસેન પામોજ્જં ઉપ્પજ્જતિ – પામોજ્જવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. પામોજ્જવસેન પીતિ ઉપ્પજ્જતિ – પીતિવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. પીતિવસેન પસ્સદ્ધિ ઉપ્પજ્જતિ – પસ્સદ્ધિવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. પસ્સદ્ધિવસેન સુખં ઉપ્પજ્જતિ – સુખવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. સુખવસેન ઓભાસો ઉપ્પજ્જતિ – ઓભાસવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. ઓભાસવસેન સંવેગો ઉપ્પજ્જતિ – સંવેગવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. સંવેજેત્વા ચિત્તં સમાદહતિ – સમાધિવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. તથા સમાહિતં ચિત્તં સાધુકં પગ્ગણ્હાતિ – પગ્ગહવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. તથાપગ્ગહિતં ચિત્તં સાધુકં અજ્ઝુપેક્ખતિ – ઉપેક્ખાવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. ઉપેક્ખાવસેન નાનત્તકિલેસેહિ ચિત્તં વિમુચ્ચતિ – વિમોક્ખવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. વિમુત્તત્તા તે ધમ્મા એકરસા હોન્તિ – એકરસટ્ઠેન ભાવનાવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. ભાવિતત્તા તતો પણીતતરે વિવટ્ટન્તિ – વિવટ્ટનાવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. વિવટ્ટિતત્તા તતો વોસજ્જતિ [વોસ્સજ્જતિ (સ્યા. ક.)] – વોસગ્ગવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. વોસજ્જિતત્તા તતો નિરુજ્ઝન્તિ – નિરોધવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. નિરોધવસેન દ્વે વોસગ્ગા – પરિચ્ચાગવોસગ્ગો ચ, પક્ખન્દનવોસગ્ગો ચ. કિલેસે ચ ખન્ધે ચ પરિચ્ચજતીતિ – પરિચ્ચાગવોસગ્ગો. નિરોધનિબ્બાનધાતુયા ચિત્તં પક્ખન્દતીતિ – પક્ખન્દનવોસગ્ગો. નિરોધવસેન ઇમે દ્વે વોસગ્ગા.

અસ્સદ્ધિયસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ…પે… અસ્સદ્ધિયપરિળાહસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… દિટ્ઠેકટ્ઠાનં કિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… ઓળારિકાનં કિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… અનુસહગતાનં કિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… સબ્બકિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ – છન્દવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ…પે… વીરિયિન્દ્રિયસ્સ ભાવનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ…પે… કોસજ્જસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… કોસજ્જપરિળાહસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… દિટ્ઠેકટ્ઠાનં કિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ…પે… સબ્બકિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… સતિન્દ્રિયસ્સ ભાવનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ…પે… પમાદસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… પમાદપરિળાહસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ…પે… સબ્બકિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… સમાધિન્દ્રિયસ્સ ભાવનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ…પે… ઉદ્ધચ્ચસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ ઉદ્ધચ્ચપરિળાહસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ…પે… સબ્બકિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… પઞ્ઞિન્દ્રિયસ્સ ભાવનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ…પે… અવિજ્જાય પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… અવિજ્જાપરિળાહસ્સ પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… દિટ્ઠેકટ્ઠાનં કિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… ઓળારિકાનં કિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… અનુસહગતાનં કિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ… સબ્બકિલેસાનં પહાનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ – છન્દવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. છન્દવસેન પામોજ્જં ઉપ્પજ્જતિ – પામોજ્જવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. પામોજ્જવસેન પીતિ ઉપ્પજ્જતિ – પીતિવસેન પઞ્ઞા વસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. પીતિવસેન પસ્સદ્ધિ ઉપ્પજ્જતિ – પસ્સદ્ધિવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. પસ્સદ્ધિવસેન સુખં ઉપ્પજ્જતિ – સુખવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. સુખવસેન ઓભાસો ઉપ્પજ્જતિ – ઓભાસવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. ઓભાસવસેન સંવેગો ઉપ્પજ્જતિ – સંવેગવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. સંવેજેત્વા ચિત્તં સમાદહતિ – સમાધિવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. તથાસમાહિતં ચિત્તં સાધુકં પગ્ગણ્હાતિ – પગ્ગહવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. તથાપગ્ગહિતં ચિત્તં સાધુકં અજ્ઝુપેક્ખતિ – ઉપેક્ખાવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. ઉપેક્ખાવસેન નાનત્તકિલેસેહિ ચિત્તં વિમુચ્ચતિ – વિમોક્ખવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. વિમુત્તત્તા તે ધમ્મા એકરસા હોન્તિ – ભાવનાવસેન [એકરસટ્ઠેન ભાવનાવસેન (સ્યા. ક.) અટ્ઠકથા ઓલોકેતબ્બો] પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. ભાવિતત્તા તતો પણીતતરે વિવટ્ટન્તિ – વિવટ્ટનાવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. વિવટ્ટિતત્તા તતો વોસજ્જતિ – વોસગ્ગવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. વોસજ્જિતત્તા તતો નિરુજ્ઝન્તિ – નિરોધવસેન પઞ્ઞાવસેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અધિમત્તં હોતિ. નિરોધવસેન દ્વે વોસગ્ગા – પરિચ્ચાગવોસગ્ગો ચ, પક્ખન્દનવોસગ્ગો ચ. કિલેસે ચ ખન્ધે ચ પરિચ્ચજતીતિ – પરિચ્ચાગવોસગ્ગો. નિરોધનિબ્બાનધાતુયા ચિત્તં પક્ખન્દતીતિ – પક્ખન્દનવોસગ્ગો. નિરોધવસેન ઇમે દ્વે વોસગ્ગા. એવં અધિમત્તટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ.

દુતિયભાણવારો.

ઘ. અધિટ્ઠાનટ્ઠનિદ્દેસો

૨૦૨. કથં અધિટ્ઠાનટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ? સદ્ધિન્દ્રિયસ્સ ભાવનાય છન્દો ઉપ્પજ્જતિ – છન્દવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિટ્ઠાતિ. છન્દવસેન પામોજ્જં ઉપ્પજ્જતિ – પામોજ્જવસેન સદ્ધાવસેન સદ્ધિન્દ્રિયં અધિટ્ઠાતિ…પે… એવં અધિટ્ઠાનટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ.

ઙ. પરિયાદાનટ્ઠનિદ્દેસો

કથં પરિયાદાનટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ? અધિમોક્ખટ્ઠેન સદ્ધિન્દ્રિયં અસ્સદ્ધિયં પરિયાદિયતિ, અસ્સદ્ધિયપરિળાહં પરિયાદિયતિ. પગ્ગહટ્ઠેન વીરિયિન્દ્રિયં કોસજ્જં પરિયાદિયતિ, કોસજ્જપરિળાહં પરિયાદિયતિ. ઉપટ્ઠાનટ્ઠેન સતિન્દ્રિયં પમાદં પરિયાદિયતિ, પમાદપરિળાહં પરિયાદિયતિ. અવિક્ખેપટ્ઠેન સમાધિન્દ્રિયં ઉદ્ધચ્ચં પરિયાદિયતિ, ઉદ્ધચ્ચપરિળાહં પરિયાદિયતિ. દસ્સનટ્ઠેન પઞ્ઞિન્દ્રિયં અવિજ્જં પરિયાદિયતિ, અવિજ્જાપરિળાહં પરિયાદિયતિ. નેક્ખમ્મે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ કામચ્છન્દં પરિયાદિયન્તિ. અબ્યાપાદે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ બ્યાપાદં પરિયાદિયન્તિ. આલોકસઞ્ઞાય પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ થિનમિદ્ધં પરિયાદિયન્તિ. અવિક્ખેપે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ઉદ્ધચ્ચં પરિયાદિયન્તિ…પે… અરહત્તમગ્ગે પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ સબ્બકિલેસે પરિયાદિયન્તિ. એવં પરિયાદાનટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ.

ચ. પતિટ્ઠાપકટ્ઠનિદ્દેસો

૨૦૩. કથં પતિટ્ઠાપકટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ? સદ્ધો સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમોક્ખે પતિટ્ઠાપેતિ, સદ્ધસ્સ સદ્ધિન્દ્રિયં અધિમોક્ખે પતિટ્ઠાપેતિ. વીરિયવા વીરિયિન્દ્રિયં પગ્ગહે પતિટ્ઠાપેતિ, વીરિયવતો વીરિયિન્દ્રિયં પગ્ગહે પતિટ્ઠાપેતિ. સતિમા સતિન્દ્રિયં ઉપટ્ઠાને પતિટ્ઠાપેતિ, સતિમતો સતિન્દ્રિયં ઉપટ્ઠાને પતિટ્ઠાપેતિ. સમાહિતો સમાધિન્દ્રિયં અવિક્ખેપે પતિટ્ઠાપેતિ, સમાહિતસ્સ સમાધિન્દ્રિયં અવિક્ખેપે પતિટ્ઠાપેતિ. પઞ્ઞવા પઞ્ઞિન્દ્રિયં દસ્સને પતિટ્ઠાપેતિ, પઞ્ઞવતો પઞ્ઞિન્દ્રિયં દસ્સને પતિટ્ઠાપેતિ. યોગાવચરો પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ નેક્ખમ્મે પતિટ્ઠાપેતિ, યોગાવચરસ્સ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ નેક્ખમ્મે પતિટ્ઠાપેન્તિ. યોગાવચરો પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અબ્યાપાદે પતિટ્ઠાપેતિ, યોગાવચરસ્સ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અબ્યાપાદે પતિટ્ઠાપેન્તિ. યોગાવચરો પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ આલોકસઞ્ઞાય પતિટ્ઠાપેતિ, યોગાવચરસ્સ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ આલોકસઞ્ઞાય પતિટ્ઠાપેન્તિ. યોગાવચરો પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અવિક્ખેપે પતિટ્ઠાપેતિ, યોગાવચરસ્સ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અવિક્ખેપે પતિટ્ઠાપેન્તિ…પે… યોગાવચરો પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અરહત્તમગ્ગે પતિટ્ઠાપેતિ, યોગાવચરસ્સ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અરહત્તમગ્ગે પતિટ્ઠાપેન્તિ. એવં પતિટ્ઠાપકટ્ઠેન ઇન્દ્રિયાનિ દટ્ઠબ્બાનિ.

સુત્તન્તનિદ્દેસો ચતુત્થો.