૧. ગદ્રભવગ્ગો

૧. ગદ્રભઙ્ગપઞ્હો

૧. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘ગદ્રભસ્સ એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’ન્તિ યં વદેસિ, કતમં તં એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’’ન્તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, ગદ્રભો નામ સઙ્કારકૂટેપિ ચતુક્કેપિ સિઙ્ઘાટકેપિ ગામદ્વારેપિ થુસરાસિમ્હિપિ યત્થ કત્થચિ સયતિ, ન સયનબહુલો હોતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન તિણસન્થારેપિ પણ્ણસન્થારેપિ કટ્ઠમઞ્ચકેપિ છમાયપિ યત્થ કત્થચિ ચમ્મખણ્ડં પત્થરિત્વા યત્થ કત્થચિ સયિતબ્બં, ન સયનબહુલેન ભવિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, ગદ્રભસ્સ એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન ‘કલિઙ્ગરૂપધાના, ભિક્ખવે, એતરહિ મમ સાવકા વિહરન્તિ અપ્પમત્તા આતાપિનો પધાનસ્મિ’ન્તિ. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન સારિપુત્તેન ધમ્મસેનાપતિનાપિ –

‘‘‘પલ્લઙ્કેન નિસિન્નસ્સ, જણ્ણુકેનાભિવસ્સતિ;

અલં ફાસુવિહારાય, પહિતત્તસ્સ ભિક્ખુનો’’’તિ.

ગદ્રભઙ્ગપઞ્હો પઠમો.

૨. કુક્કુટઙ્ગપઞ્હો

૨. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘કુક્કુટસ્સ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’તિ યં વદેસિ, કતમાનિ તાનિ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’’તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, કુક્કુટો કાલેન સમયેન પટિસલ્લીયતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન કાલેન સમયેનેવ ચેતિયઙ્ગણં સમ્મજ્જિત્વા પાનીયં પરિભોજનીયં ઉપટ્ઠપેત્વા સરીરં પટિજગ્ગિત્વા નહાયિત્વા ચેતિયં વન્દિત્વા વુડ્ઢાનં ભિક્ખૂનં દસ્સનાય ગન્ત્વા કાલેન સમયેન સુઞ્ઞાગારં પવિસિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, કુક્કુટસ્સ પઠમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કુક્કુટો કાલેન સમયેનેવ વુટ્ઠાતિ. એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન કાલેન સમયેનેવ વુટ્ઠહિત્વા ચેતિયઙ્ગણં સમ્મજ્જિત્વા પાનીયં પરિભોજનીયં ઉપટ્ઠપેત્વા સરીરં પટિજગ્ગિત્વા ચેતિયં વન્દિત્વા પુનદેવ સુઞ્ઞાગારં પવિસિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, કુક્કુટસ્સ દુતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કુક્કુટો પથવિં ખણિત્વા ખણિત્વા અજ્ઝોહારં અજ્ઝોહરતિ. એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન પચ્ચવેક્ખિત્વા પચ્ચવેક્ખિત્વા અજ્ઝોહારં અજ્ઝોહરિતબ્બં ‘નેવ દવાય ન મદાય ન મણ્ડનાય ન વિભૂસનાય, યાવદેવ ઇમસ્સ કાયસ્સ ઠિતિયા યાપનાય વિહિંસૂપરતિયા બ્રહ્મચરિયાનુગ્ગહાય, ઇતિ પુરાણઞ્ચ વેદનં પટિહઙ્ખામિ નવઞ્ચ વેદનં ન ઉપ્પાદેસ્સામિ, યાત્રા ચ મે ભવિસ્સતિ અનવજ્જતા ચ ફાસુવિહારો ચા’તિ. ઇદં, મહારાજ, કુક્કુટસ્સ તતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન –

‘‘‘કન્તારે પુત્તમંસંવ, અક્ખસ્સબ્ભઞ્જનં યથા;

એવં આહરિ આહારં, યાપનત્થમમુચ્છિતો’તિ.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કુક્કુટો સચક્ખુકોપિ રત્તિં અન્ધો હોતિ. એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન અનન્ધેનેવ અન્ધેન વિય ભવિતબ્બં, અરઞ્ઞેપિ ગોચરગામે પિણ્ડાય ચરન્તેનપિ રજનીયેસુ રૂપસદ્દગન્ધરસફોટ્ઠબ્બધમ્મેસુ અન્ધેન બધિરેન મૂગેન વિય ભવિતબ્બં, ન નિમિત્તં ગહેતબ્બં, નાનુબ્યઞ્જનં ગહેતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, કુક્કુટસ્સ ચતુત્થં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન મહાકચ્ચાયનેન –

‘ચક્ખુમાસ્સ યથા અન્ધો, સોતવા બધિરો યથા;

પઞ્ઞવાસ્સ [જિવ્હાવસ્સ (સી. પી.)] યથા મૂગો, બલવા દુબ્બલોરિવ;

અત્તઅત્થે [અથ અત્થે (સી. પી.)] સમુપ્પન્ને, સયેથ મતસાયિક’ન્તિ.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કુક્કુટો લેડ્ડુદણ્ડલગુળમુગ્ગરેહિ પરિપાતિયન્તોપિ સકં ગેહં ન વિજહતિ. એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન ચીવરકમ્મં કરોન્તેનપિ નવકમ્મં કરોન્તેનપિ વત્તપ્પટિવત્તં કરોન્તેનપિ ઉદ્દિસન્તેનપિ ઉદ્દિસાપેન્તેનપિ યોનિસો મનસિકારો ન વિજહિતબ્બો, સકં ખો પનેતં, મહારાજ, યોગિનો ગેહં, યદિદં યોનિસો મનસિકારો. ઇદં, મહારાજ, કુક્કુટસ્સ પઞ્ચમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન ‘કો ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો ગોચરો સકો પેત્તિકો વિસયો? યદિદં ચત્તારો સતિપટ્ઠાના’તિ. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન સારિપુત્તેન ધમ્મસેનાપતિનાપિ –

‘‘‘યથા સુદન્તો માતઙ્ગો, સકં સોણ્ડં ન મદ્દતિ;

ભક્ખાભક્ખં વિજાનાતિ, અત્તનો વુત્તિકપ્પનં.

‘‘‘તથેવ બુદ્ધપુત્તેન, અપ્પમત્તેન વા પન;

જિનવચનં ન મદ્દિતબ્બં, મનસિકારવરુત્તમ’’’ન્તિ.

કુક્કુટઙ્ગપઞ્હો દુતિયો.

૩. કલન્દકઙ્ગપઞ્હો

૩. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘કલન્દકસ્સ એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’ન્તિ યં વદેસિ, કતમં તં એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’’ન્તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, કલન્દકો પટિસત્તુમ્હિ ઓપતન્તે નઙ્ગુટ્ઠં પપ્ફોટેત્વા મહન્તં કત્વા તેનેવ નઙ્ગુટ્ઠલગુળેન પટિસત્તું પટિબાહતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન કિલેસસત્તુમ્હિ ઓપતન્તે સતિપટ્ઠાનલગુળં પપ્ફોટેત્વા મહન્તં કત્વા તેનેવ સતિપટ્ઠાનલગુળેન સબ્બકિલેસા પટિબાહિતબ્બા. ઇદં, મહારાજ, કલન્દકસ્સ એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન ચૂળપન્થકેન –

‘યદા કિલેસા ઓપતન્તિ, સામઞ્ઞગુણધંસના;

સતિપટ્ઠાનલગુળેન, હન્તબ્બા તે પુનપ્પુન’’’ન્તિ.

કલન્દકઙ્ગપઞ્હો તતિયો.

૪. દીપિનિયઙ્ગપઞ્હો

૪. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘દીપિનિયા એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’ન્તિ યં વદેસિ, કતમં તં એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’’ન્તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, દીપિની સકિં યેવ ગબ્ભં ગણ્હાતિ, ન પુનપ્પુનં પુરિસં ઉપેતિ? એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન આયતિં પટિસન્ધિં ઉપ્પત્તિં ગબ્ભસેય્યં ચુતિં ભેદં ખયં વિનાસં સંસારભયં દુગ્ગતિં વિસમં સમ્પીળિતં દિસ્વા ‘પુનબ્ભવે નપ્પટિસન્દહિસ્સામી’તિ યોનિસો મનસિકારો કરણીયો. ઇદં, મહારાજ, દીપિનિયા એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન સુત્તનિપાતે ધનિયગોપાલકસુત્તે –

‘‘‘ઉસભોરિવ છેત્વ બન્ધનાનિ, નાગો પૂતિલતંવ દાલયિત્વા;

નાહં પુનુપેસ્સં ગબ્ભસેય્યં, અથ ચે પત્થયસી પવસ્સ દેવા’’’તિ.

દીપિનિયઙ્ગપઞ્હો ચતુત્થો.

૫. દીપિકઙ્ગપઞ્હો

૫. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘દીપિકસ્સ દ્વે અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’તિ યં વદેસિ, કતમાનિ તાનિ દ્વે અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’’તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, દીપિકો અરઞ્ઞે તિણગહનં વા વનગહનં વા પબ્બતગહનં વા નિસ્સાય નિલીયિત્વા મિગે ગણ્હાતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન વિવેકં સેવિતબ્બં અરઞ્ઞં રુક્ખમૂલં પબ્બતં કન્દરં ગિરિગુહં સુસાનં વનપત્થં અબ્ભોકાસં પલાલપુઞ્જં અપ્પસદ્દં અપ્પનિગ્ઘોસં વિજનવાતં મનુસ્સરાહસેય્યકં પટિસલ્લાનસારુપ્પં; વિવેકં સેવમાનો હિ, મહારાજ, યોગી યોગાવચરો નચિરસ્સેવ છળભિઞ્ઞાસુ ચ વસિભાવં પાપુણાતિ. ઇદં, મહારાજ, દીપિકસ્સ પઠમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેહિ ધમ્મસઙ્ગાહકેહિ –

‘‘‘યથાપિ દીપિકો નામ, નિલીયિત્વા ગણ્હતે [ગણ્હતી (સી. પી.)] મિગે;

તથેવાયં બુદ્ધપુત્તો, યુત્તયોગો વિપસ્સકો;

અરઞ્ઞં પવિસિત્વાન, ગણ્હાતિ ફલમુત્તમ’ન્તિ.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, દીપિકો યં કિઞ્ચિ પસું વધિત્વા વામેન પસ્સેન પતિતં ન ભક્ખેતિ. એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન વેળુદાનેન વા પત્તદાનેન વા પુપ્ફદાનેન વા ફલદાનેન વા સિનાનદાનેન વા મત્તિકાદાનેન વા ચુણ્ણદાનેન વા દન્તકટ્ઠદાનેન વા મુખોદકદાનેન વા ચાતુકમ્યતાય વા મુગ્ગસુપ્યતાય [મુગ્ગસુપ્પતાય (સી. પી.)] વા પારિભટ [પારિભટ્ટતાય (સી. પી.)] યતાય વા જઙ્ઘપેસનીયેન વા વેજ્જકમ્મેન વા દૂતકમ્મેન વા પહિણગમનેન વા પિણ્ડપટિપિણ્ડેન વા દાનાનુપ્પદાનેન વા વત્થુવિજ્જાય વા નક્ખત્તવિજ્જાય વા અઙ્ગવિજ્જાય [નગવિજ્જાય (ક.)] વા અઞ્ઞતરઞ્ઞતરેન વા બુદ્ધપ્પટિકુટ્ઠેન મિચ્છાજીવેન નિપ્ફાદિતં ભોજનં ન ભુઞ્જિતબ્બં [પરિભુઞ્જિતબ્બં (સી. પી.)] વામેન પસ્સેન પતિતં પસું વિય દીપિકો. ઇદં, મહારાજ, દીપિકસ્સ દુતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન સારિપુત્તેન ધમ્મસેનાપતિના –

‘‘‘વચીવિઞ્ઞત્તિવિપ્ફારા, ઉપ્પન્નં મધુપાયસં;

સચે ભુત્તો ભવેય્યાહં, સાજીવો ગરહિતો મમ.

‘‘‘યદિપિ મે અન્તગુણં, નિક્ખમિત્વા બહી ચરે;

નેવ ભિન્દેય્યમાજીવં, ચજમાનોપિ જીવિત’’’ન્તિ.

દીપિકઙ્ગપઞ્હો પઞ્ચમો.

૬. કુમ્મઙ્ગપઞ્હો

૬. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘કુમ્મસ્સ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’તિ યં વદેસિ, કતમાનિ તાનિ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’’તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, કુમ્મો ઉદકચરો ઉદકેયેવ વાસં કપ્પેતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન સબ્બપાણભૂતપુગ્ગલાનં હિતાનુકમ્પિના મેત્તાસહગતેન ચેતસા વિપુલેન મહગ્ગતેન અપ્પમાણેન અવેરેન અબ્યાપજ્જેન સબ્બાવન્તં લોકં ફરિત્વા વિહરિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, કુમ્મસ્સ પઠમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કુમ્મો ઉદકે ઉપ્પિલવન્તો સીસં ઉક્ખિપિત્વા યદિ કોચિ પસ્સતિ, તત્થેવ નિમુજ્જતિ ગાળ્હમોગાહતિ ‘મા મં તે પુન પસ્સેય્યુ’ન્તિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન કિલેસેસુ ઓપતન્તેસુ આરમ્મણસરે નિમુજ્જિતબ્બં ગાળ્હમોગાહિતબ્બં ‘મા મં કિલેસા પુન પસ્સેય્યુ’ન્તિ. ઇદં, મહારાજ, કુમ્મસ્સ દુતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કુમ્મો ઉદકતો નિક્ખમિત્વા કાયં ઓતાપેતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન નિસજ્જટ્ઠાનસયનચઙ્કમતો માનસં નીહરિત્વા સમ્મપ્પધાને માનસં ઓતાપેતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, કુમ્મસ્સ તતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કુમ્મો પથવિં ખણિત્વા વિવિત્તે વાસં કપ્પેતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન લાભસક્કારસિલોકં પજહિત્વા સુઞ્ઞં વિવિત્તં કાનનં વનપત્થં પબ્બતં કન્દરં ગિરિગુહં અપ્પસદ્દં અપ્પનિગ્ઘોસં પવિવિત્તમોગાહિત્વા વિવિત્તે યેવ વાસં ઉપગન્તબ્બં. ઇદં, મહારાજ, કુમ્મસ્સ ચતુત્થં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન ઉપસેનેન વઙ્ગન્તપુત્તેન –

‘‘‘વિવિત્તં અપ્પનિગ્ઘોસં, વાળમિગનિસેવિતં;

સેવે સેનાસનં ભિક્ખુ, પટિસલ્લાનકારણા’તિ.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, કુમ્મો ચારિકં ચરમાનો યદિ કઞ્ચિ પસ્સતિ વા, સદ્દં સુણાતિ વા, સોણ્ડિપઞ્ચમાનિ અઙ્ગાનિ સકે કપાલે નિદહિત્વા અપ્પોસ્સુક્કો તુણ્હીભૂતો તિટ્ઠતિ કાયમનુરક્ખન્તો, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન સબ્બત્થ રૂપસદ્દગન્ધરસફોટ્ઠબ્બધમ્મેસુ આપતન્તેસુ છસુ દ્વારેસુ સંવરકવાટં અનુગ્ઘાટેત્વા માનસં સમોદહિત્વા સંવરં કત્વા સતેન સમ્પજાનેન વિહાતબ્બં સમણધમ્મં અનુરક્ખમાનેન. ઇદં, મહારાજ, કુમ્મસ્સ પઞ્ચમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન સંયુત્તનિકાયવરે કુમ્મૂપમસુત્તન્તે –

‘‘‘કુમ્મોવ અઙ્ગાનિ સકે કપાલે, સમોદહં ભિક્ખુ મનોવિતક્કે;

અનિસ્સિતો અઞ્ઞમહેઠયાનો, પરિનિબ્બુતોનૂપવદેય્ય કઞ્ચી’’’તિ.

કુમ્મઙ્ગપઞ્હો છટ્ઠો.

૭. વંસઙ્ગપઞ્હો

૭. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘વંસસ્સ એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’ન્તિ યં વદેસિ, કતમં તં એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’’ન્તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, વંસો યત્થ વાતો, તત્થ અનુલોમેતિ, નાઞ્ઞત્થમનુધાવતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન યં બુદ્ધેન ભગવતા ભાસિતં નવઙ્ગં સત્થુ સાસનં, તં અનુલોમયિત્વા કપ્પિયે અનવજ્જે ઠત્વા સમણધમ્મં યેવ પરિયેસિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, વંસસ્સ એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં મહારાજ થેરેન રાહુલેન –

‘‘‘નવઙ્ગં બુદ્ધવચનં, અનુલોમેત્વાન સબ્બદા;

કપ્પિયે અનવજ્જસ્મિં, ઠત્વાપાયં સમુત્તરિ’’’ન્તિ.

વંસઙ્ગપઞ્હો સત્તમો.

૮. ચાપઙ્ગપઞ્હો

૮. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘ચાપસ્સ એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’ન્તિ યં વદેસિ, કતમં તં એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બ’’ન્તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, ચાપો સુતચ્છિતો નમિતો [મિતો (સી. પી. ક.)] યાવગ્ગમૂલં સમકમેવ અનુનમતિ નપ્પટિત્થમ્ભતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન થેરનવમજ્ઝિમસમકેસુ અનુનમિતબ્બં નપ્પટિફરિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, ચાપસ્સ એકં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા દેવાતિદેવેન વિધુર [પુણ્ણક] જાતકે –

‘‘‘ચાપોવૂનુદરો ધીરો, વંસો વાપિ પકમ્પયે [ચાપો વા નુન મે ધીરો, વંસોવ અનુલોમયં (સી. પી. ક.)];

પટિલોમં ન વત્તેય્ય, સ રાજવસતિં વસે’’’તિ.

ચાપઙ્ગપઞ્હો અટ્ઠમો.

૯. વાયસઙ્ગપઞ્હો

૯. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘વાયસસ્સ દ્વે અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’તિ યં વદેસિ, કતમાનિ તાનિ દ્વે અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’’તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, વાયસો આસઙ્કિતપરિસઙ્કિતો યત્તપ્પયત્તો ચરતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન આસઙ્કિતપરિસઙ્કિતેન યત્તપયત્તેન ઉપટ્ઠિતાય સતિયા સંવુતેહિ ઇન્દ્રિયેહિ ચરિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, વાયસસ્સ પઠમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, વાયસો યં કિઞ્ચિ ભોજનં દિસ્વા ઞાતીહિ સંવિભજિત્વા ભુઞ્જતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન યે તે લાભા ધમ્મિકા ધમ્મલદ્ધા અન્તમસો પત્તપરિયાપન્નમત્તમ્પિ, તથારૂપેહિ લાભેહિ પટિવિભત્તભોગિના ભવિતબ્બં સીલવન્તેહિ સબ્રહ્મચારીહિ. ઇદં, મહારાજ, વાયસસ્સ દુતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન સારિપુત્તેન ધમ્મસેનાપતિના –

‘‘‘સચે મે ઉપનામેન્તિ, યથાલદ્ધં તપસ્સિનો;

સબ્બે સંવિભજિત્વાન, તતો ભુઞ્જામિ ભોજન’’’ન્તિ.

વાયસઙ્ગપઞ્હો નવમો.

૧૦. મક્કટઙ્ગપઞ્હો

૧૦. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ‘મક્કટસ્સ દ્વે અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’તિ યં વદેસિ, કતમાનિ તાનિ દ્વે અઙ્ગાનિ ગહેતબ્બાની’’તિ? ‘‘યથા, મહારાજ, મક્કટો વાસમુપગચ્છન્તો તથારૂપે ઓકાસે મહતિમહારુક્ખે પવિવિત્તે સબ્બટ્ઠકસાખે [સબ્બત્થકસાખે (સ્યા.), સબ્બટ્ઠસાખે (ક.)] ભીરુત્તાણે વાસમુપગચ્છતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન લજ્જિં પેસલં સીલવન્તં કલ્યાણધમ્મં બહુસ્સુતં ધમ્મધરં વિનયધરં પિયં ગરુભાવનીયં વત્તારં વચનક્ખમં ઓવાદકં વિઞ્ઞાપકં સન્દસ્સકં સમાદપકં સમુત્તેજકં સમ્પહંસકં એવરૂપં કલ્યાણમિત્તં આચરિયં નિસ્સાય વિહરિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, મક્કટસ્સ પઠમં અઙ્ગં ગહેતબ્બં.

‘‘પુન ચપરં, મહારાજ, મક્કટો રુક્ખે યેવ ચરતિ તિટ્ઠતિ નિસીદતિ, યદિ નિદ્દં ઓક્કમતિ, તત્થેવ રત્તિં વાસમનુભવતિ. એવમેવ ખો, મહારાજ, યોગિના યોગાવચરેન પવનાભિમુખેન ભવિતબ્બં, પવને યેવ ઠાનચઙ્કમનિસજ્જાસયનં નિદ્દં ઓક્કમિતબ્બં, તત્થેવ સતિપટ્ઠાનમનુભવિતબ્બં. ઇદં, મહારાજ, મક્કટસ્સ દુતિયં અઙ્ગં ગહેતબ્બં. ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, થેરેન સારિપુત્તેન ધમ્મસેનાપતિના –

‘‘‘ચઙ્કમન્તોપિ તિટ્ઠન્તો, નિસજ્જાસયનેન વા;

પવને સોભતે ભિક્ખુ, પવનન્તંવ વણ્ણિત’’’ન્તિ.

મક્કટઙ્ગપઞ્હો દસમો.

ગદ્રભવગ્ગો પઠમો.

તસ્સુદ્દાનં –

ગદ્રભો ચેવ [ઘોરસ્સરો ચ (સી. સ્યા. પી.)] કુક્કુટો, કલન્દો દીપિનિ દીપિકો;

કુમ્મો વંસો ચ ચાપો ચ, વાયસો અથ મક્કટોતિ.