૫૩૦. સંકિચ્ચજાતકં (૨)

૬૯. ‘‘દિસ્વા નિસિન્નં રાજાનં, બ્રહ્મદત્તં રથેસભં;

અથસ્સ પટિવેદેસિ, યસ્સાસિ અનુકમ્પકો.

૭૦. ‘‘સંકિચ્ચાયં અનુપ્પત્તો, ઇસીનં સાધુસમ્મતો;

તરમાનરૂપો નિય્યાહિ, ખિપ્પં પસ્સ મહેસિનં.

૭૧. ‘‘તતો ચ રાજા તરમાનો, યુત્તમારુય્હ સન્દનં;

મિત્તામચ્ચપરિબ્યૂળ્હો [પરિબ્બૂળ્હો (સી. પી.)], અગમાસિ રથેસભો.

૭૨. ‘‘નિક્ખિપ્પ પઞ્ચ કકુધાનિ, કાસીનં રટ્ઠવડ્ઢનો;

વાળબીજનિ [વા ળવીજની (સી. પી.)] મુણ્હીસં, ખગ્ગં છત્તઞ્ચુપાહનં;

૭૩. ‘‘ઓરુય્હ રાજા યાનમ્હા, ઠપયિત્વા પટિચ્છદં;

આસીનં દાયપસ્સસ્મિં, સંકિચ્ચમુપસઙ્કમિ.

૭૪. ‘‘ઉપસઙ્કમિત્વા સો રાજા, સમ્મોદિ ઇસિના સહ;

તં કથં વીતિસારેત્વા, એકમન્તં ઉપાવિસિ.

૭૫. ‘‘એકમન્તં નિસિન્નોવ, અથ કાલં અમઞ્ઞથ;

તતો પાપાનિ કમ્માનિ, પુચ્છિતું પટિપજ્જથ.

૭૬. ‘‘ઇસિં પુચ્છામ [પુચ્છામિ (સી. પી.)] સંકિચ્ચં, ઇસીનં સાધુસમ્મતં;

આસીનં દાયપસ્સસ્મિં, ઇસિસઙ્ઘપુરક્ખતં [પુરક્ખિતં (ક.)].

૭૭. ‘‘કં ગતિં પેચ્ચ ગચ્છન્તિ, નરા ધમ્માતિચારિનો;

અતિચિણ્ણો મયા ધમ્મો, તં મે અક્ખાહિ પુચ્છિતો.

૭૮. ‘‘ઇસી અવચ સંકિચ્ચો, કાસીનં રટ્ઠવડ્ઢનં;

આસીનં દાયપસ્સસ્મિં, મહારાજ સુણોહિ મે.

૭૯. ‘‘ઉપ્પથેન વજન્તસ્સ, યો મગ્ગમનુસાસતિ;

તસ્સ ચે વચનં કયિરા, નાસ્સ મગ્ગેય્ય કણ્ટકો.

૮૦. ‘‘અધમ્મં પટિપન્નસ્સ, યો ધમ્મમનુસાસતિ;

તસ્સ ચે વચનં કયિરા, ન સો ગચ્છેય્ય દુગ્ગતિં.

૮૧. ‘‘ધમ્મો પથો મહારાજ, અધમ્મો પન ઉપ્પથો;

અધમ્મો નિરયં નેતિ, ધમ્મો પાપેતિ સુગ્ગતિં.

૮૨. ‘‘અધમ્મચારિનો રાજ, નરા વિસમજીવિનો;

યં ગતિં પેચ્ચ ગચ્છન્તિ, નિરયે તે સુણોહિ મે.

૮૩. ‘‘સઞ્જીવો કાળસુત્તો ચ, સઙ્ઘાતો [સઙ્ખાટો (સ્યા. ક.)] દ્વે ચ રોરુવા;

અથાપરો મહાવીચિ, તાપનો [તપનો (સી. પી.)] ચ પતાપનો.

૮૪. ‘‘ઇચ્ચેતે અટ્ઠ નિરયા, અક્ખાતા દુરતિક્કમા;

આકિણ્ણા લુદ્દકમ્મેહિ, પચ્ચેકા સોળસુસ્સદા.

૮૫. ‘‘કદરિયતાપના [કદરિયતપના (સી. પી.)] ઘોરા, અચ્ચિમન્તો [અચ્ચિમન્તા (પી.)] મહબ્ભયા;

લોમહંસનરૂપા ચ, ભેસ્મા પટિભયા દુખા.

૮૬. ‘‘ચતુક્કણ્ણા ચતુદ્વારા, વિભત્તા ભાગસો મિતા;

અયોપાકારપરિયન્તા, અયસા પટિકુજ્જિતા.

૮૭. ‘‘તેસં અયોમયા ભૂમિ, જલિતા તેજસા યુતા;

સમન્તા યોજનસતં, ફુટા [ફરિત્વા (અ. નિ. ૩.૩૬; પે. વ. ૭૧)] તિટ્ઠન્તિ સબ્બદા.

૮૮. ‘‘એતે પતન્તિ નિરયે, ઉદ્ધંપાદા અવંસિરા;

ઇસીનં અતિવત્તારો, સઞ્ઞતાનં તપસ્સિનં.

૮૯. ‘‘તે ભૂનહુનો પચ્ચન્તિ, મચ્છા બિલકતા યથા;

સંવચ્છરે અસઙ્ખેય્યે, નરા કિબ્બિસકારિનો.

૯૦. ‘‘ડય્હમાનેન ગત્તેન, નિચ્ચં સન્તરબાહિરં;

નિરયા નાધિગચ્છન્તિ, દ્વારં નિક્ખમનેસિનો.

૯૧. ‘‘પુરત્થિમેન ધાવન્તિ, તતો ધાવન્તિ પચ્છતો;

ઉત્તરેનપિ ધાવન્તિ, તતો ધાવન્તિ દક્ખિણં;

યં યઞ્હિ દ્વારં ગચ્છન્તિ, તં તદેવ પિધીયરે [પિથિય્યતિ (સી.), પિથિય્યરે (સ્યા.), પિથીયરે (પી.)].

૯૨. ‘‘બહૂનિ વસ્સસહસ્સાનિ, જના નિરયગામિનો;

બાહા પગ્ગય્હ કન્દન્તિ, પત્વા દુક્ખં અનપ્પકં.

૯૩. ‘‘આસીવિસંવ કુપિતં, તેજસ્સિં દુરતિક્કમં;

ન સાધુરૂપે આસીદે, સઞ્ઞતાનં તપસ્સિનં.

૯૪. ‘‘અતિકાયો મહિસ્સાસો, અજ્જુનો કેકકાધિપો;

સહસ્સબાહુ ઉચ્છિન્નો, ઇસિમાસજ્જ ગોતમં.

૯૫. ‘‘અરજં રજસા વચ્છં, કિસં અવકિરિય દણ્ડકી;

તાલોવ મૂલતો [સમૂલો (ક.)] છિન્નો, સ રાજા વિભવઙ્ગતો.

૯૬. ‘‘ઉપહચ્ચ મનં મજ્ઝો [મેજ્ઝો (ક.)], માતઙ્ગસ્મિં યસસ્સિને;

સપારિસજ્જો ઉચ્છિન્નો, મજ્ઝારઞ્ઞં તદા અહુ.

૯૭. ‘‘કણ્હદીપાયનાસજ્જ, ઇસિં અન્ધકવેણ્ડયો [વેણ્હુયો (સી. પી.), પિણ્હયો (?)];

અઞ્ઞોઞ્ઞં [અઞ્ઞમઞ્ઞં (સી. પી.)] મુસલા [મુસલે (સી. સ્યા. પી.)] હન્ત્વા, સમ્પત્તા યમસાધનં [યમસાદનં (પી.)].

૯૮. ‘‘અથાયં ઇસિના સત્તો, અન્તલિક્ખચરો પુરે;

પાવેક્ખિ પથવિં [પઠવિં (સી. સ્યા. પી.)] ચેચ્ચો, હીનત્તો પત્તપરિયાયં.

૯૯. ‘‘તસ્મા હિ છન્દાગમનં, નપ્પસંસન્તિ પણ્ડિતા;

અદુટ્ઠચિત્તો ભાસેય્ય, ગિરં સચ્ચૂપસંહિતં.

૧૦૦. ‘‘મનસા ચે પદુટ્ઠેન, યો નરો પેક્ખતે મુનિં;

વિજ્જાચરણસમ્પન્નં, ગન્તા સો નિરયં અધો.

૧૦૧. ‘‘યે વુડ્ઢે [વદ્ધે (ક.)] પરિભાસન્તિ, ફરુસૂપક્કમા જના;

અનપચ્ચા અદાયાદા, તાલવત્થુ [તાલવત્થૂ (સ્યા.), તાલાવત્થુ (પી.)] ભવન્તિ તે.

૧૦૨. ‘‘યો ચ પબ્બજિતં હન્તિ, કતકિચ્ચં મહેસિનં;

સ કાળસુત્તે નિરયે, ચિરરત્તાય પચ્ચતિ.

૧૦૩. ‘‘યો ચ રાજા અધમ્મટ્ઠો, રટ્ઠવિદ્ધંસનો મગો [ચુતો (સી.)];

તાપયિત્વા જનપદં, તાપને પેચ્ચ પચ્ચતિ.

૧૦૪. ‘‘સો ચ વસ્સસહસ્સાનિ [વસ્સસહસ્સાનં (સી. સ્યા.)], સતં દિબ્બાનિ પચ્ચતિ;

અચ્ચિસઙ્ઘપરેતો સો, દુક્ખં વેદેતિ વેદનં.

૧૦૫. ‘‘તસ્સ અગ્ગિસિખા કાયા, નિચ્છરન્તિ પભસ્સરા;

તેજોભક્ખસ્સ ગત્તાનિ, લોમેહિ ચ [લોમગ્ગેહિ ચ (સી. સ્યા. પી.)] નખેહિ ચ.

૧૦૬. ‘‘ડય્હમાનેન ગત્તેન, નિચ્ચં સન્તરબાહિરં;

દુક્ખાભિતુન્નો નદતિ, નાગો તુત્તટ્ટિતો [તુત્તદ્દિતો (સી.)] યથા.

૧૦૭. ‘‘યો લોભા પિતરં હન્તિ, દોસા વા પુરિસાધમો;

સ કાળસુત્તે નિરયે, ચિરરત્તાય પચ્ચતિ.

૧૦૮. ‘‘સ તાદિસો પચ્ચતિ લોહકુમ્ભિયં, પક્કઞ્ચ સત્તીહિ હનન્તિ નિત્તચં;

અન્ધં કરિત્વા મુત્તકરીસભક્ખં, ખારે નિમુજ્જન્તિ તથાવિધં નરં.

૧૦૯. ‘‘તત્તં પક્કુથિતમયોગુળઞ્ચ [પક્કુધિતમયોગુળઞ્ચ (ક.)], દીઘે ચ ફાલે ચિરરત્તતાપિતે;

વિક્ખમ્ભમાદાય વિબન્ધ [વિબદ્ધ (સી.), વિભજ્જ (સ્યા. પી.)] રજ્જુભિ, વિવટે મુખે સમ્પવિસન્તિ [સંચવન્તિ (સી. સ્યા. પી.)] રક્ખસા.

૧૧૦. ‘‘સામા ચ સોણા સબલા ચ ગિજ્ઝા, કાકોળસઙ્ઘા ચ દિજા અયોમુખા;

સઙ્ગમ્મ ખાદન્તિ વિપ્ફન્દમાનં, જિવ્હં વિભજ્જ વિઘાસં સલોહિતં.

૧૧૧. ‘‘તં દડ્ઢતાલં પરિભિન્નગત્તં, નિપ્પોથયન્તા અનુવિચરન્તિ રક્ખસા;

રતી હિ નેસં દુખિનો પનીતરે, એતાદિસસ્મિં નિરયે વસન્તિ;

યે કેચિ લોકે ઇધ પેત્તિઘાતિનો.

૧૧૨. ‘‘પુત્તો ચ માતરં હન્ત્વા, ઇતો ગન્ત્વા યમક્ખયં;

ભુસમાપજ્જતે દુક્ખં, અત્તકમ્મફલૂપગો.

૧૧૩. ‘‘અમનુસ્સા અતિબલા, હન્તારં જનયન્તિયા;

અયોમયેહિ વાળેહિ [ફાલેહિ (પી.)], પીળયન્તિ પુનપ્પુનં.

૧૧૪. ‘‘તમસ્સવં [તં પસ્સવં (સી. સ્યા.), તં પસ્સુતં (પી.)] સકા ગત્તા, રુહિરં [રુધિરં (સી. સ્યા.)] અત્તસમ્ભવં;

તમ્બલોહવિલીનંવ, તત્તં પાયેન્તિ મત્તિઘં [મત્તિયં (સી.)].

૧૧૫. ‘‘જિગુચ્છં કુણપં પૂતિં, દુગ્ગન્ધં ગૂથકદ્દમં;

પુબ્બલોહિતસઙ્કાસં, રહદમોગય્હ [રહદોગ્ગય્હ (ક.)] તિટ્ઠતિ.

૧૧૬. ‘‘તમેનં કિમયો તત્થ, અતિકાયા અયોમુખા;

છવિં ભેત્વાન [છેત્વાન (સી. પી.)] ખાદન્તિ, સંગિદ્ધા [પગિદ્ધા (સી. સ્યા. પી.)] મંસલોહિતે.

૧૧૭. ‘‘સો ચ તં નિરયં પત્તો, નિમુગ્ગો સતપોરિસં;

પૂતિકં કુણપં વાતિ, સમન્તા સતયોજનં.

૧૧૮. ‘‘ચક્ખુમાપિ હિ ચક્ખૂહિ, તેન ગન્ધેન જીયતિ;

એતાદિસં બ્રહ્મદત્ત, માતુઘો લભતે દુખં.

૧૧૯. ‘‘ખુરધારમનુક્કમ્મ, તિક્ખં દુરભિસમ્ભવં;

પતન્તિ ગબ્ભપાતિયો [ગબ્ભપાતિનિયો (સી. સ્યા. પી.)], દુગ્ગં વેતરણિં [વેત્તરણિં (સ્યા. ક.)] નદિં.

૧૨૦. ‘‘અયોમયા સિમ્બલિયો, સોળસઙ્ગુલકણ્ટકા;

ઉભતો અભિલમ્બન્તિ, દુગ્ગં વેતરણિં [વેત્તરણિં (સ્યા. ક.)] નદિં.

૧૨૧. ‘‘તે અચ્ચિમન્તો તિટ્ઠન્તિ, અગ્ગિક્ખન્ધાવ આરકા;

આદિત્તા જાતવેદેન, ઉદ્ધં યોજનમુગ્ગતા.

૧૨૨. ‘‘એતે વજન્તિ [સજન્તિ (સી. પી.), પજ્જન્તિ (સ્યા.)] નિરયે, તત્તે તિખિણકણ્ટકે;

નારિયો ચ અતિચારા [અતિચારિનિયો (સી. સ્યા. પી.)], નરા ચ પરદારગૂ.

૧૨૩. ‘‘તે પતન્તિ અધોક્ખન્ધા, વિવત્તા વિહતા પુથૂ;

સયન્તિ વિનિવિદ્ધઙ્ગા, દીઘં જગ્ગન્તિ સબ્બદા [સંવરિં (સી. પી.)].

૧૨૪. ‘‘તતો રત્યા વિવસાને [વિવસને (સી. સ્યા. પી.)], મહતિં પબ્બતૂપમં;

લોહકુમ્ભિં પવજ્જન્તિ, તત્તં અગ્ગિસમૂદકં.

૧૨૫. ‘‘એવં દિવા ચ રત્તો ચ, દુસ્સીલા મોહપારુતા;

અનુભોન્તિ સકં કમ્મં, પુબ્બે દુક્કટમત્તનો.

૧૨૬. ‘‘યા ચ ભરિયા ધનક્કીતા, સામિકં અતિમઞ્ઞતિ;

સસ્સું વા સસુરં વાપિ, જેટ્ઠં વાપિ નનન્દરં [નનન્દનં (સ્યા. ક.)].

૧૨૭. ‘‘તસ્સા વઙ્કેન જિવ્હગ્ગં, નિબ્બહન્તિ સબન્ધનં;

સ બ્યામમત્તં કિમિનં, જિવ્હં પસ્સતિ અત્તનિ [અત્તનો (સી. સ્યા.)];

વિઞ્ઞાપેતું ન સક્કોતિ, તાપને પેચ્ચ પચ્ચતિ.

૧૨૮. ‘‘ઓરબ્ભિકા સૂકરિકા, મચ્છિકા મિગબન્ધકા;

ચોરા ગોઘાતકા લુદ્દા, અવણ્ણે વણ્ણકારકા.

૧૨૯. ‘‘સત્તીહિ લોહકૂટેહિ, નેત્તિંસેહિ ઉસૂહિ ચ;

હઞ્ઞમાના ખારનદિં, પપતન્તિ [સમ્પતન્તિ (ક.)] અવંસિરા.

૧૩૦. ‘‘સાયં પાતો કૂટકારી, અયોકૂટેહિ હઞ્ઞતિ;

તતો વન્તં દુરત્તાનં, પરેસં ભુઞ્જરે [ભુઞ્જતે (સી. સ્યા. પી.)] સદા.

૧૩૧. ‘‘ધઙ્કા ભેરણ્ડકા [ભેદણ્ડકા (ક.)] ગિજ્ઝા, કાકોળા ચ અયોમુખા;

વિપ્ફન્દમાનં ખાદન્તિ, નરં કિબ્બિસકારકં [કિબ્બિસકારિનં (પી.)].

૧૩૨. ‘‘યે મિગેન મિગં હન્તિ, પક્ખિં વા પન પક્ખિના;

અસન્તો રજસા છન્ના, ગન્તા [ગતા (ક.)] તે નિરયુસ્સદં [નિરયં અધો (પી.)].

૧૩૩. ‘‘સન્તો ચ [સન્તોવ (સ્યા.)] ઉદ્ધં ગચ્છન્તિ, સુચિણ્ણેનિધ કમ્મુના;

સુચિણ્ણસ્સ ફલં પસ્સ, સઇન્દા [સહિન્દા (સી.)] દેવા સબ્રહ્મકા.

૧૩૪. ‘‘તં તં બ્રૂમિ મહારાજ, ધમ્મં રટ્ઠપતી ચર;

તથા [તથા તથા (સી. સ્યા. પી.)] રાજ ચરાહિ ધમ્મં, યથા તં સુચિણ્ણં નાનુતપ્પેય્ય પચ્છા’’તિ.

સંકિચ્ચજાતકં દુતિયં.

સટ્ઠિનિપાતં નિટ્ઠિતં.