૫૨૭. ઉમ્માદન્તીજાતકં (૨)

૫૭. ‘‘નિવેસનં કસ્સ નુદં સુનન્દ, પાકારેન પણ્ડુમયેન ગુત્તં;

કા દિસ્સતિ અગ્ગિસિખાવ દૂરે, વેહાયસં [વેહાસયં (સી. પી.)] પબ્બતગ્ગેવ અચ્ચિ.

૫૮. ‘‘ધીતા ન્વયં [નયં (સી. પી.), ન્વાયં (સ્યા.)] કસ્સ સુનન્દ હોતિ, સુણિસા ન્વયં [નયં (સી. પી.), ન્વાયં (સ્યા.)] કસ્સ અથોપિ ભરિયા;

અક્ખાહિ મે ખિપ્પમિધેવ પુટ્ઠો, અવાવટા યદિ વા અત્થિ ભત્તા’’.

૫૯. ‘‘અહઞ્હિ જાનામિ જનિન્દ એતં, મત્યા ચ પેત્યા ચ અથોપિ અસ્સા;

તવેવ સો પુરિસો ભૂમિપાલ, રત્તિન્દિવં અપ્પમત્તો તવત્થે.

૬૦. ‘‘ઇદ્ધો ચ ફીતો ચ સુવડ્ઢિતો [સુબાળ્હિકો (પી.)] ચ, અમચ્ચો ચ તે અઞ્ઞતરો જનિન્દ;

તસ્સેસા ભરિયાભિપારકસ્સ [અહિપારકસ્સ (સી. પી.), અભિપાદકસ્સ (ક.)], ઉમ્માદન્તી [ઉમ્માદન્તીતિ (ક.)] નામધેય્યેન રાજ’’.

૬૧. ‘‘અમ્ભો અમ્ભો નામમિદં ઇમિસ્સા, મત્યા ચ પેત્યા ચ કતં સુસાધુ;

તદા [તથા (સી. સ્યા. પી.)] હિ મય્હં અવલોકયન્તી, ઉમ્મત્તકં ઉમ્મદન્તી અકાસિ’’.

૬૨. ‘‘યા પુણ્ણમાસે [પુણ્ણમાયે (ક.)] મિગમન્દલોચના, ઉપાવિસિ પુણ્ડરીકત્તચઙ્ગી;

દ્વે પુણ્ણમાયો તદહૂ અમઞ્ઞહં, દિસ્વાન પારાવતરત્તવાસિનિં.

૬૩. ‘‘અળારપમ્હેહિ સુભેહિ વગ્ગુભિ, પલોભયન્તી મં યદા ઉદિક્ખતિ;

વિજમ્ભમાના હરતેવ મે મનો, જાતા વને કિમ્પુરિસીવ પબ્બતે.

૬૪. ‘‘તદા હિ બ્રહતી સામા, આમુત્તમણિકુણ્ડલા;

એકચ્ચવસના નારી, મિગી ભન્તાવુદિક્ખતિ.

૬૫. ‘‘કદાસ્સુ મં તમ્બનખા સુલોમા, બાહામુદૂ ચન્દનસારલિત્તા;

વટ્ટઙ્ગુલી સન્નતધીરકુત્તિયા, નારી ઉપઞ્ઞિસ્સતિ સીસતો સુભા.

૬૬. ‘‘કદાસ્સુ મં કઞ્ચનજાલુરચ્છદા, ધીતા તિરીટિસ્સ વિલગ્ગમજ્ઝા;

મુદૂહિ બાહાહિ પલિસ્સજિસ્સતિ, બ્રહાવને જાતદુમંવ માલુવા.

૬૭. ‘‘કદાસ્સુ [કદાસ્સુ મં (સ્યા. ક.)] લાખારસરત્તસુચ્છવી, બિન્દુત્થની પુણ્ડરીકત્તચઙ્ગી;

મુખં મુખેન ઉપનામયિસ્સતિ, સોણ્ડોવ સોણ્ડસ્સ સુરાય થાલં.

૬૮. ‘‘યદાદ્દસં [યથાદ્દસં (પી.)] તં તિટ્ઠન્તિં, સબ્બભદ્દં [સબ્બગત્તં (સી. સ્યા. પી.)] મનોરમં;

તતો સકસ્સ ચિત્તસ્સ, નાવબોધામિ કઞ્ચિનં [કિઞ્ચિનં (ક.), કિઞ્ચનં (પી.)].

૬૯. ‘‘ઉમ્માદન્તિમહં દટ્ઠા [દિટ્ઠા (સી. સ્યા. પી. ક.)], આમુત્તમણિકુણ્ડલં;

ન સુપામિ દિવારત્તિં, સહસ્સંવ પરાજિતો.

૭૦. ‘‘સક્કો ચે [ચ (સી. પી.)] મે વરં દજ્જા, સો ચ લબ્ભેથ મે વરો;

એકરત્તં દ્વિરત્તં [દિરત્તં (પી.)] વા, ભવેય્યં અભિપારકો;

ઉમ્માદન્ત્યા રમિત્વાન, સિવિરાજા તતો સિયં’’ [સિયા (સ્યા. પી.)].

૭૧. ‘‘ભૂતાનિ મે ભૂતપતી નમસ્સતો, આગમ્મ યક્ખો ઇદમેતદબ્રવિ;

રઞ્ઞો મનો ઉમ્મદન્ત્યા નિવિટ્ઠો, દદામિ તે તં પરિચારયસ્સુ’’.

૭૨. ‘‘પુઞ્ઞા વિધંસે અમરો ન ચમ્હિ, જનો ચ મે પાપમિદઞ્ચ [પાપમિદન્તિ (સી. પી.)] જઞ્ઞા;

ભુસો ચ ત્યસ્સ મનસો વિઘાતો, દત્વા પિયં ઉમ્મદન્તિં અદટ્ઠા’’.

૭૩. ‘‘જનિન્દ નાઞ્ઞત્ર તયા મયા વા, સબ્બાપિ કમ્મસ્સ કતસ્સ જઞ્ઞા;

યં તે મયા ઉમ્મદન્તી પદિન્ના, ભુસેહિ રાજા વનથં સજાહિ’’.

૭૪. ‘‘યો પાપકં કમ્મ કરં મનુસ્સો, સો મઞ્ઞતિ માયિદ [માયિધ (ક.)] મઞ્ઞિંસુ અઞ્ઞે;

પસ્સન્તિ ભૂતાનિ કરોન્તમેતં, યુત્તા ચ યે હોન્તિ નરા પથબ્યા.

૭૫. ‘‘અઞ્ઞો નુ તે કોચિ [કોધ (પી.)] નરો પથબ્યા, સદ્ધેય્ય [સદ્દહેય્ય (સી.)] લોકસ્મિ ન મે પિયાતિ;

ભુસો ચ ત્યસ્સ મનસો વિઘાતો, દત્વા પિયં ઉમ્મદન્તિં અદટ્ઠા’’.

૭૬. ‘‘અદ્ધા પિયા મય્હ જનિન્દ એસા, ન સા મમં અપ્પિયા ભૂમિપાલ;

ગચ્છેવ ત્વં ઉમ્મદન્તિં ભદન્તે, સીહોવ સેલસ્સ ગુહં ઉપેતિ’’.

૭૭. ‘‘ન પીળિતા અત્તદુખેન ધીરા, સુખપ્ફલં કમ્મ પરિચ્ચજન્તિ;

સમ્મોહિતા વાપિ સુખેન મત્તા, ન પાપકમ્મઞ્ચ [પાપકં કમ્મ (પી.)] સમાચરન્તિ’’.

૭૮. ‘‘તુવઞ્હિ માતા ચ પિતા ચ મય્હં, ભત્તા પતી પોસકો દેવતા ચ;

દાસો અહં તુય્હ સપુત્તદારો, યથાસુખં સામિ [સિબ્બ (સી.), સીવિ (સ્યા.)] કરોહિ કામં’’.

૭૯. ‘‘યો ઇસ્સરોમ્હીતિ કરોતિ પાપં, કત્વા ચ સો નુત્તસતે [નુત્તપતે (પી.)] પરેસં;

ન તેન સો જીવતિ દીઘમાયુ [દીઘમાયું (સી. સ્યા.)], દેવાપિ પાપેન સમેક્ખરે નં.

૮૦. ‘‘અઞ્ઞાતકં સામિકેહી પદિન્નં, ધમ્મે ઠિતા યે પટિચ્છન્તિ દાનં;

પટિચ્છકા દાયકા ચાપિ તત્થ, સુખપ્ફલઞ્ઞેવ કરોન્તિ કમ્મં’’.

૮૧. ‘‘અઞ્ઞો નુ તે કોચિ નરો પથબ્યા, સદ્ધેય્ય લોકસ્મિ ન મે પિયાતિ;

ભુસો ચ ત્યસ્સ મનસો વિઘાતો, દત્વા પિયં ઉમ્મદન્તિં અદટ્ઠા’’.

૮૨. ‘‘અદ્ધા પિયા મય્હ જનિન્દ એસા, ન સા મમં અપ્પિયા ભૂમિપાલ;

યં તે મયા ઉમ્મદન્તી પદિન્ના, ભુસેહિ રાજા વનથં સજાહિ’’.

૮૩. ‘‘યો અત્તદુક્ખેન પરસ્સ દુક્ખં, સુખેન વા અત્તસુખં દહાતિ;

યથેવિદં મય્હ તથા પરેસં, યો [સો (પી.)] એવં જાનાતિ [પજાનાતિ (ક.)] સ વેદિ ધમ્મં.

૮૪. ‘‘અઞ્ઞો નુ તે કોચિ નરો પથબ્યા, સદ્ધેય્ય લોકસ્મિ ન મે પિયાતિ;

ભુસો ચ ત્યસ્સ મનસો વિઘાતો, દત્વા પિયં ઉમ્મદન્તિં અદટ્ઠા’’.

૮૫. ‘‘જનિન્દ જાનાસિ પિયા મમેસા, ન સા મમં અપ્પિયા ભૂમિપાલ;

પિયેન તે દમ્મિ પિયં જનિન્દ, પિયદાયિનો દેવ પિયં લભન્તિ’’.

૮૬. ‘‘સો નૂનાહં વધિસ્સામિ, અત્તાનં કામહેતુકં;

ન હિ ધમ્મં અધમ્મેન, અહં વધિતુમુસ્સહે’’.

૮૭. ‘‘સચે તુવં મય્હ સતિં [સન્તિ (ક.)] જનિન્દ, ન કામયાસિ નરવીર સેટ્ઠ;

ચજામિ નં સબ્બજનસ્સ સિબ્યા [સિબ્બ (સી. પી.), મજ્ઝે (સ્યા.)], મયા પમુત્તં તતો અવ્હયેસિ [અવ્હયાસિ (ક.)] નં’’.

૮૮. ‘‘અદૂસિયં ચે અભિપારક ત્વં, ચજાસિ કત્તે અહિતાય ત્યસ્સ;

મહા ચ તે ઉપવાદોપિ અસ્સ, ન ચાપિ ત્યસ્સ નગરમ્હિ પક્ખો’’.

૮૯. ‘‘અહં સહિસ્સં ઉપવાદમેતં, નિન્દં પસંસં ગરહઞ્ચ સબ્બં;

મમેતમાગચ્છતુ ભૂમિપાલ, યથાસુખં સિવિ [સિબ્બ (સી. પી.)] કરોહિ કામં’’.

૯૦. ‘‘યો નેવ નિન્દં ન પનપ્પસંસં, આદિયતિ ગરહં નોપિ પૂજં;

સિરી ચ લક્ખી ચ અપેતિ તમ્હા, આપો સુવુટ્ઠીવ યથા થલમ્હા’’.

૯૧. ‘‘યં કિઞ્ચિ દુક્ખઞ્ચ સુખઞ્ચ એત્તો, ધમ્માતિસારઞ્ચ મનોવિઘાતં;

ઉરસા અહં પચ્ચુત્તરિસ્સામિ [પટિચ્છિસ્સામિ (સી. સ્યા.), પચ્ચુપદિસ્સામિ (પી.)] સબ્બં, પથવી યથા થાવરાનં તસાનં’’.

૯૨. ‘‘ધમ્માતિસારઞ્ચ મનોવિઘાતં, દુક્ખઞ્ચ નિચ્છામિ અહં પરેસં;

એકોવિમં હારયિસ્સામિ ભારં, ધમ્મે ઠિતો કિઞ્ચિ અહાપયન્તો’’.

૯૩. ‘‘સગ્ગૂપગં પુઞ્ઞકમ્મં જનિન્દ, મા મે તુવં અન્તરાયં અકાસિ;

દદામિ તે ઉમ્મદન્તિં પસન્નો, રાજાવ યઞ્ઞે ધનં બ્રાહ્મણાનં’’.

૯૪. ‘‘અદ્ધા તુવં કત્તે હિતેસિ મય્હં, સખા મમં ઉમ્મદન્તી તુવઞ્ચ;

નિન્દેય્યુ દેવા પિતરો ચ સબ્બે, પાપઞ્ચ પસ્સં અભિસમ્પરાયં’’.

૯૫. ‘‘ન હેતધમ્મં સિવિરાજ વજ્જું, સનેગમા જાનપદા ચ સબ્બે;

યં તે મયા ઉમ્મદન્તી પદિન્ના, ભુસેહિ રાજા વનથં સજાહિ’’.

૯૬. ‘‘અદ્ધા તુવં કત્તે હિતેસિ મય્હં, સખા મમં ઉમ્મદન્તી તુવઞ્ચ;

સતઞ્ચ ધમ્માનિ સુકિત્તિતાનિ, સમુદ્દવેલાવ દુરચ્ચયાનિ’’.

૯૭. ‘‘આહુનેય્યો મેસિ હિતાનુકમ્પી, ધાતા વિધાતા ચસિ કામપાલો;

તયી હુતા રાજ મહપ્ફલા હિ [મહપ્ફલા હિ મે (પી.)], કામેન મે ઉમ્મદન્તિં પટિચ્છ’’.

૯૮. ‘‘અદ્ધા હિ સબ્બં અભિપારક ત્વં, ધમ્મં અચારી મમ કત્તુપુત્ત;

અઞ્ઞો નુ તે કો ઇધ સોત્થિકત્તા, દ્વિપદો નરો અરુણે જીવલોકે’’.

૯૯. ‘‘તુવં નુ સેટ્ઠો ત્વમનુત્તરોસિ, ત્વં ધમ્મગૂ [ધમ્મગુત્તો (સી.)] ધમ્મવિદૂ સુમેધો;

સો ધમ્મગુત્તો ચિરમેવ જીવ, ધમ્મઞ્ચ મે દેસય ધમ્મપાલ’’.

૧૦૦. ‘‘તદિઙ્ઘ અભિપારક, સુણોહિ વચનં મમ;

ધમ્મં તે દેસયિસ્સામિ, સતં આસેવિતં અહં.

૧૦૧. ‘‘સાધુ ધમ્મરુચિ રાજા, સાધુ પઞ્ઞાણવા નરો;

સાધુ મિત્તાનમદ્દુબ્ભો, પાપસ્સાકરણં સુખં.

૧૦૨. ‘‘અક્કોધનસ્સ વિજિતે, ઠિતધમ્મસ્સ રાજિનો;

સુખં મનુસ્સા આસેથ, સીતચ્છાયાય સઙ્ઘરે.

૧૦૩. ‘‘ન ચાહમેતં અભિરોચયામિ, કમ્મં અસમેક્ખકતં અસાધુ;

યે વાપિ ઞત્વાન સયં કરોન્તિ, ઉપમા ઇમા મય્હં તુવં સુણોહિ.

૧૦૪. ‘‘ગવં ચે તરમાનાનં, જિમ્હં ગચ્છતિ પુઙ્ગવો;

સબ્બા તા જિમ્હં ગચ્છન્તિ, નેત્તે જિમ્હં ગતે સતિ.

૧૦૫. ‘‘એવમેવ [એવમેવં (પી.)] મનુસ્સેસુ, યો હોતિ સેટ્ઠસમ્મતો;

સો ચે અધમ્મં ચરતિ, પગેવ ઇતરા પજા;

સબ્બં રટ્ઠં દુખં સેતિ, રાજા ચે હોતિ અધમ્મિકો.

૧૦૬. ‘‘ગવં ચે તરમાનાનં, ઉજું ગચ્છતિ પુઙ્ગવો;

સબ્બા ગાવી ઉજું યન્તિ, નેત્તે ઉજું ગતે સતિ.

૧૦૭. ‘‘એવમેવ મનુસ્સેસુ, યો હોતિ સેટ્ઠસમ્મતો;

સો સચે ધમ્મં ચરતિ, પગેવ ઇતરા પજા;

સબ્બં રટ્ઠં સુખં સેતિ, રાજા ચે હોતિ ધમ્મિકો.

૧૦૮. ‘‘ન ચાપાહં અધમ્મેન, અમરત્તમભિપત્થયે;

ઇમં વા પથવિં સબ્બં, વિજેતું અભિપારક.

૧૦૯. ‘‘યઞ્હિ કિઞ્ચિ મનુસ્સેસુ, રતનં ઇધ વિજ્જતિ;

ગાવો દાસો હિરઞ્ઞઞ્ચ, વત્થિયં હરિચન્દનં.

૧૧૦. ‘‘અસ્સિત્થિયો [અસ્સિત્થિયો ચ (સી.)] રતનં મણિકઞ્ચ, યઞ્ચાપિ મે ચન્દસૂરિયા અભિપાલયન્તિ;

ન તસ્સ હેતુ વિસમં ચરેય્યં, મજ્ઝે સિવીનં ઉસભોમ્હિ જાતો.

૧૧૧. ‘‘નેતા હિતા [નેતાભિ તા (સી.)] ઉગ્ગતો રટ્ઠપાલો, ધમ્મં સિવીનં અપચાયમાનો;

સો ધમ્મમેવાનુવિચિન્તયન્તો, તસ્મા સકે ચિત્તવસે ન વત્તો’’.

૧૧૨. ‘‘અદ્ધા તુવં મહારાજ, નિચ્ચં અબ્યસનં સિવં;

કરિસ્સસિ ચિરં રજ્જં, પઞ્ઞા હિ તવ તાદિસી.

૧૧૩. ‘‘એતં તે અનુમોદામ, યં ધમ્મં નપ્પમજ્જસિ;

ધમ્મં પમજ્જ ખત્તિયો, રટ્ઠા [ઠાના (સી.)] ચવતિ ઇસ્સરો.

૧૧૪. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, માતાપિતૂસુ ખત્તિય;

ઇધ ધમ્મં ચરિત્વાન, રાજ સગ્ગં ગમિસ્સસિ.

૧૧૫. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, પુત્તદારેસુ ખત્તિય…પે….

૧૧૬. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, મિત્તામચ્ચેસુ ખત્તિય…પે….

૧૧૭. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, વાહનેસુ બલેસુ ચ…પે….

૧૧૮. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, ગામેસુ નિગમેસુ ચ…પે….

૧૧૯. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, રટ્ઠેસુ જનપદેસુ ચ…પે….

૧૨૦. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, સમણબ્રાહ્મણેસુ ચ…પે….

૧૨૧. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, મિગપક્ખીસુ ખત્તિય…પે….

૧૨૨. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, ધમ્મો ચિણ્ણો સુખાવહો;

ઇધ ધમ્મં ચરિત્વાન, રાજ સગ્ગં ગમિસ્સસિ.

૧૨૩. ‘‘ધમ્મં ચર મહારાજ, સઇન્દા દેવા સબ્રહ્મકા;

સુચિણ્ણેન દિવં પત્તા, મા ધમ્મં રાજ પામદો’’તિ.

ઉમ્માદન્તીજાતકં દુતિયં.