૫૧૬. મહાકપિજાતકં (૬)

૧૭૮. બારાણસ્યં [બારાણસ્સં (સી. પી.)] અહૂ રાજા, કાસીનં રટ્ઠવડ્ઢનો;

મિત્તામચ્ચપરિબ્યૂળ્હો, અગમાસિ મિગાજિનં [મિગાજિરં (સી.), મિગાચિરં (પી.)].

૧૭૯. તત્થ બ્રાહ્મણમદ્દક્ખિ, સેતં ચિત્રં કિલાસિનં;

વિદ્ધસ્તં કોવિળારંવ, કિસં ધમનિસન્થતં.

૧૮૦. પરમકારુઞ્ઞતં પત્તં, દિસ્વા કિચ્છગતં નરં;

અવચ બ્યમ્હિતો રાજા, ‘‘યક્ખાનં કતમો નુસિ.

૧૮૧. ‘‘હત્થપાદા ચ તે સેતા, તતો સેતતરં [સેતતરો (પી.)] સિરો;

ગત્તં કમ્માસવણ્ણં તે, કિલાસબહુલો ચસિ.

૧૮૨. ‘‘વટ્ટનાવળિ [વટ્ઠનાવલિ (પી.)] સઙ્કાસા, પિટ્ઠિ તે નિન્નતુન્નતા;

કાળપબ્બાવ [કાળપબ્બા ચ (સ્યા.), કાળા પબ્બા ચ (પી.)] તે અઙ્ગા, નાઞ્ઞં પસ્સામિ એદિસં.

૧૮૩. ‘‘ઉગ્ઘટ્ટપાદો તસિતો, કિસો ધમનિસન્થતો;

છાતો આતત્તરૂપોસિ [આદિત્તરૂપોસિ (ક.), અતિત્તરૂપોસિ (સ્યા. ક. અટ્ઠ.)], કુતોસિ કત્થ ગચ્છસિ.

૧૮૪. ‘‘દુદ્દસી અપ્પકારોસિ, દુબ્બણ્ણો ભીમદસ્સનો;

જનેત્તિ યાપિ તે માતા, ન તં ઇચ્છેય્ય પસ્સિતું.

૧૮૫. ‘‘કિં કમ્મમકરં [કમ્મમકરા (સી. સ્યા. પી.)] પુબ્બે, કં અવજ્ઝં અઘાતયિ;

કિબ્બિસં યં કરિત્વાન, ઇદં દુક્ખં ઉપાગમિ’’.

૧૮૬. તગ્ઘ તે અહમક્ખિસ્સં, યથાપિ કુસલો તથા;

સચ્ચવાદિઞ્હિ લોકસ્મિં, પસંસન્તીધ પણ્ડિતા.

૧૮૭. એકો ચરં ગોગવેસો, મૂળ્હો અચ્ચસરિં વને;

અરઞ્ઞે ઇરીણે [ઈરિણે (સી. સ્યા. પી.)] વિવને, નાનાકુઞ્જરસેવિતે.

૧૮૮. વાળમિગાનુચરિતે, વિપ્પનટ્ઠોસ્મિ કાનને;

અચરિં તત્થ સત્તાહં, ખુપ્પિપાસ [ખુપ્પિપાસા (સી. પી.)] સમપ્પિતો.

૧૮૯. તત્થ તિન્દુકમદ્દક્ખિં, વિસમટ્ઠં બુભુક્ખિતો;

પપાતમભિલમ્બન્તં, સમ્પન્નફલધારિનં.

૧૯૦. વાતસ્સિતાનિ ભક્ખેસિં, તાનિ રુચ્ચિંસુ મે ભુસં;

અતિત્તો રુક્ખમારૂહિં [મારુય્હ (સી. સ્યા.)], તત્થ હેસ્સામિ આસિતો.

૧૯૧. એકં મે ભક્ખિતં આસિ, દુતિયં અભિપત્થિતં;

તતો સા ભઞ્જથ સાખા, છિન્ના ફરસુના વિય.

૧૯૨. સોહં સહાવ સાખાહિ, ઉદ્ધંપાદો અવંસિરો;

અપ્પતિટ્ઠે અનાલમ્બે, ગિરિદુગ્ગસ્મિ પાપતં.

૧૯૩. યસ્મા ચ વારિ ગમ્ભીરં, તસ્મા ન સમપજ્જિસં [સમપજ્જસિં (સી.), સમભજ્જિસં (પી.)];

તત્થ સેસિં નિરાનન્દો, અનૂના [અનાથો (સી.)] દસ રત્તિયો.

૧૯૪. અથેત્થ કપિ માગઞ્છિ [માગચ્છિ (સ્યા. ક.)], ગોનઙ્ગુલો દરીચરો;

સાખાહિ સાખં વિચરન્તો, ખાદમાનો દુમપ્ફલં.

૧૯૫. સો મં દિસ્વા કિસં પણ્ડું, કારુઞ્ઞમકરં મયિ;

અમ્ભો કો નામ સો એત્થ, એવં દુક્ખેન અટ્ટિતો.

૧૯૬. મનુસ્સો અમનુસ્સો વા, અત્તાનં મે પવેદય;

તસ્સઞ્જલિં પણામેત્વા, ઇદં વચનમબ્રવિં.

૧૯૭. મનુસ્સોહં બ્યસમ્પત્તો [વસમ્પત્તો (સ્યા. ક.)], સા મે નત્થિ ઇતો ગતિ;

તં વો વદામિ ભદ્દં વો, ત્વઞ્ચ મે સરણં ભવ.

૧૯૮. ગરું [ગરુ (સી. પી.)] સિલં ગહેત્વાન, વિચરી [વિચરિ (પી.)] પબ્બતે કપિ;

સિલાય યોગ્ગં કત્વાન, નિસભો એતદબ્રવિ.

૧૯૯. એહિ મે પિટ્ઠિમારુય્હ, ગીવં ગણ્હાહિ બાહુભિ;

અહં તં ઉદ્ધરિસ્સામિ, ગિરિદુગ્ગત વેગસા.

૨૦૦. તસ્સ તં વચનં સુત્વા, વાનરિન્દસ્સ સિરીમતો;

પિટ્ઠિમારુય્હ ધીરસ્સ, ગીવં બાહાહિ અગ્ગહિં.

૨૦૧. સો મં તતો સમુટ્ઠાસિ, તેજસ્સી [તેજસી (સ્યા. પી. ક.)] બલવા કપિ;

વિહઞ્ઞમાનો કિચ્છેન, ગિરિદુગ્ગત વેગસા.

૨૦૨. ઉદ્ધરિત્વાન મં સન્તો, નિસભો એતદબ્રવિ;

ઇઙ્ઘ મં સમ્મ રક્ખસ્સુ, પસ્સુપિસ્સં મુહુત્તકં.

૨૦૩. સીહા બ્યગ્ઘા ચ દીપી ચ, અચ્છકોકતરચ્છયો;

તે મં પમત્તં હિંસેય્યું, તે ત્વં દિસ્વા નિવારય [દિસ્વાન વારય (પી.)].

૨૦૪. એવં મે પરિત્તાતૂન [પરિત્તાતુન (ક.)], પસ્સુપિ સો મુહુત્તકં;

તદાહં પાપિકં દિટ્ઠિં, પટિલચ્છિં અયોનિસો.

૨૦૫. ભક્ખો અયં મનુસ્સાનં, યથા ચઞ્ઞે વને મિગા;

યં નૂનિમં વધિત્વાન, છાતો ખાદેય્ય વાનરં.

૨૦૬. અસિતો [આસિકો (પી.)] ચ ગમિસ્સામિ, મંસમાદાય સમ્બલં;

કન્તારં નિત્થરિસ્સામિ, પાથેય્યં મે ભવિસ્સતિ.

૨૦૭. તતો સિલં ગહેત્વાન, મત્થકં સન્નિતાળયિં;

મમ ગત્ત [ભત્ત (સી. સ્યા.), હત્થ (પી.)] કિલન્તસ્સ, પહારો દુબ્બલો અહુ.

૨૦૮. સો ચ વેગેનુદપ્પત્તો, કપિ રુહિર [રુધિર (સી.)] મક્ખિતો;

અસ્સુપુણ્ણેહિ નેત્તેહિ, રોદન્તો મં ઉદિક્ખતિ.

૨૦૯. માય્યોમં કરિ ભદ્દન્તે, ત્વઞ્ચ નામેદિસં કરિ;

ત્વઞ્ચ ખો નામ દીઘાવુ [દીઘાયુ (પી.)], અઞ્ઞે [અઞ્ઞં (પી.)] વારેતુમરહસિ.

૨૧૦. અહો વત રે પુરિસ, તાવ દુક્કરકારક;

એદિસા વિસમા દુગ્ગા, પપાતા ઉદ્ધતો [ઉદ્ધટો (પી.)] મયા.

૨૧૧. આનીતો પરલોકાવ, દુબ્ભેય્યં મં અમઞ્ઞથ;

તં તેન પાપધમ્મેન, પાપં પાપેન ચિન્તિતં.

૨૧૨. મા હેવ ત્વં અધમ્મટ્ઠ, વેદનં કટુકં ફુસિ;

મા હેવ પાપકમ્મં તં, ફલં વેળુંવ તં વધિ.

૨૧૩. તયિમે નત્થિ વિસ્સાસો, પાપધમ્મ અસઞ્ઞત [પાપધમ્મં અમઞ્ઞથ (પી.)];

એહિ મે પિટ્ઠિતો ગચ્છ, દિસ્સમાનોવ સન્તિકે.

૨૧૪. મુત્તોસિ હત્થા વાળાનં, પત્તોસિ માનુસિં પદં;

એસ મગ્ગો અધમ્મટ્ઠ, તેન ગચ્છ યથાસુખં.

૨૧૫. ઇદં વત્વા ગિરિચરો, રહદે [રુહિરં (સ્યા. ક.)] પક્ખલ્ય મત્થકં;

અસ્સૂનિ સમ્પમજ્જિત્વા, તતો પબ્બતમારુહિ.

૨૧૬. સોહં તેનાભિસત્તોસ્મિ, પરિળાહેન અટ્ટિતો;

ડય્હમાનેન ગત્તેન, વારિં પાતું ઉપાગમિં.

૨૧૭. અગ્ગિના વિય સન્તત્તો, રહદો રુહિરમક્ખિતો;

પુબ્બલોહિતસઙ્કાસો, સબ્બો મે સમપજ્જથ.

૨૧૮. યાવન્તો ઉદબિન્દૂનિ, કાયસ્મિં નિપતિંસુ મે;

તાવન્તો ગણ્ડ [ગણ્ડૂ (સી. પી.), ગણ્ડુ (સ્યા.)] જાયેથ, અદ્ધબેલુવસાદિસા.

૨૧૯. પભિન્ના પગ્ઘરિંસુ મે, કુણપા પુબ્બલોહિતા;

યેન યેનેવ ગચ્છામિ, ગામેસુ નિગમેસુ ચ.

૨૨૦. દણ્ડહત્થા નિવારેન્તિ, ઇત્થિયો પુરિસા ચ મં;

ઓક્કિતા [ઓકિણ્ણા (સી.)] પૂતિગન્ધેન, માસ્સુ ઓરેન આગમા [માગમા (સી. પી.)].

૨૨૧. એતાદિસં ઇદં દુક્ખં, સત્ત વસ્સાનિ દાનિ મે;

અનુભોમિ સકં કમ્મં, પુબ્બે દુક્કટમત્તનો.

૨૨૨. તં વો વદામિ ભદ્દન્તે [ભદ્દં વો (સી. પી.)], યાવન્તેત્થ સમાગતા;

માસ્સુ મિત્તાન [મિત્તાનં (સી. પી.)] દુબ્ભિત્થો, મિત્તદુબ્ભો હિ પાપકો.

૨૨૩. કુટ્ઠી કિલાસી ભવતિ, યો મિત્તાનિધ દુબ્ભતિ [યો મિત્તાનં ઇધદ્દુભિ (સી. અટ્ઠ.), યો મિત્તાનં ઇધ દુબ્ભતિ (પી.)];

કાયસ્સ ભેદા મિત્તદ્દુ [મિત્તદુબ્ભી (સ્યા. ક.)], નિરયં સોપપજ્જતીતિ [સો ઉપપજ્જતીતિ (સી. સ્યા. પી.)].

મહાકપિજાતકં છટ્ઠં.