૧૬. તિંસનિપાતો

૫૧૧. કિંછન્દજાતકં (૧)

૧. કિંછન્દો કિમધિપ્પાયો, એકો સમ્મસિ ઘમ્મનિ;

કિં પત્થયાનો કિં એસં, કેન અત્થેન બ્રાહ્મણ.

૨. યથા મહા વારિધરો, કુમ્ભો સુપરિણાહવા [સુપરિણામવા (ક.)];

તથૂપમં અમ્બપક્કં, વણ્ણગન્ધરસુત્તમં.

૩. તં વુય્હમાનં સોતેન, દિસ્વાનામલમજ્ઝિમે;

પાણીહિ નં ગહેત્વાન, અગ્યાયતનમાહરિં.

૪. તતો કદલિપત્તેસુ, નિક્ખિપિત્વા સયં અહં;

સત્થેન નં વિકપ્પેત્વા, ખુપ્પિપાસં અહાસિ મે.

૫. સોહં અપેતદરથો, બ્યન્તીભૂતો [બ્યન્તિભૂતો (સી. પી. ક.)] દુખક્ખમો;

અસ્સાદં નાધિગચ્છામિ, ફલેસ્વઞ્ઞેસુ કેસુચિ [કેસુપિ (ક. સી.)].

૬. સોસેત્વા નૂન મરણં, તં મમં આવહિસ્સતિ;

અમ્બં યસ્સ ફલં સાદુ, મધુરગ્ગં મનોરમં;

યમુદ્ધરિં વુય્હમાનં, ઉદધિસ્મા મહણ્ણવે.

૭. અક્ખાતં તે મયા સબ્બં, યસ્મા ઉપવસામહં;

રમ્મં પતિ નિસિન્નોસ્મિ, પુથુલોમાયુતા પુથુ.

૮. ત્વઞ્ચ ખો મેવ [મે (સી.), મમ (?)] અક્ખાહિ, અત્તાનમપલાયિનિ;

કા વા ત્વમસિ કલ્યાણિ, કિસ્સ વા ત્વં સુમજ્ઝિમે.

૯. રુપ્પપટ્ટપલિમટ્ઠીવ [રુપ્પપટ્ટપ્લમટ્ઠીવ (સ્યા.), રૂપપટ્ટપમટ્ઠીવ (ક.)], બ્યગ્ઘીવ ગિરિસાનુજા;

યા સન્તિ નારિયો દેવેસુ, દેવાનં પરિચારિકા.

૧૦. યા ચ મનુસ્સલોકસ્મિં, રૂપેનાન્વાગતિત્થિયો;

રૂપેન તે સદિસી નત્થિ, દેવેસુ ગન્ધબ્બમનુસ્સલોકે [દેવગન્ધબ્બમાનુસે (સ્યા.)];

પુટ્ઠાસિ મે ચારુપુબ્બઙ્ગિ, બ્રૂહિ નામઞ્ચ બન્ધવે.

૧૧. યં ત્વં પતિ નિસિન્નોસિ, રમ્મં બ્રાહ્મણ કોસિકિં;

સાહં ભુસાલયા વુત્થા, વરવારિવહોઘસા.

૧૨. નાનાદુમગણાકિણ્ણા, બહુકા ગિરિકન્દરા;

મમેવ પમુખા હોન્તિ, અભિસન્દન્તિ પાવુસે.

૧૩. અથો બહૂ વનતોદા, નીલવારિવહિન્ધરા;

બહુકા નાગવિત્તોદા, અભિસન્દન્તિ વારિના.

૧૪. તા અમ્બજમ્બુલબુજા, નીપા તાલા ચુદુમ્બરા [તાલમુદુમ્બરા (સ્યા. ક.)];

બહૂનિ ફલજાતાનિ, આવહન્તિ અભિણ્હસો.

૧૫. યં કિઞ્ચિ ઉભતો તીરે, ફલં પતતિ અમ્બુનિ;

અસંસયં તં સોતસ્સ, ફલં હોતિ વસાનુગં.

૧૬. એતદઞ્ઞાય મેધાવિ, પુથુપઞ્ઞ સુણોહિ મે;

મા રોચય મભિસઙ્ગં, પટિસેધ જનાધિપ.

૧૭. ન વાહં વડ્ઢવં [વદ્ધવં (સી. પી.)] મઞ્ઞે, યં ત્વં રટ્ઠાભિવડ્ઢન;

આચેય્યમાનો રાજિસિ, મરણં અભિકઙ્ખસિ.

૧૮. તસ્સ જાનન્તિ પિતરો, ગન્ધબ્બા ચ સદેવકા;

યે ચાપિ ઇસયો લોકે, સઞ્ઞતત્તા તપસ્સિનો;

અસંસયં તેપિ [તે (સી. પી.)] જાનન્તિ, પટ્ઠભૂતા [વદ્ધભૂતા (સી. પી.)] યસસ્સિનો.

૧૯. એવં વિદિત્વા વિદૂ સબ્બધમ્મં, વિદ્ધંસનં ચવનં જીવિતસ્સ;

ન ચીયતી તસ્સ નરસ્સ પાપં, સચે ન ચેતેતિ વધાય તસ્સ.

૨૦. ઇસિપૂગસમઞ્ઞાતે, એવં લોક્યા વિદિતા સતિ [પતિ (ક. સ્યા. ક.)];

અનરિયપરિસમ્ભાસે, પાપકમ્મં જિગીસસિ [જિગિંસસિ (સી. સ્યા. પી.)].

૨૧. સચે અહં મરિસ્સામિ, તીરે તે પુથુસુસ્સોણિ;

અસંસયં તં અસિલોકો, મયિ પેતે આગમિસ્સતિ.

૨૨. તસ્મા હિ પાપકં કમ્મં, રક્ખસ્સેવ [રક્ખસ્સુ ચ (સ્યા.)] સુમજ્ઝિમે;

મા તં સબ્બો જનો પચ્છા, પકુટ્ઠાયિ [પકત્થાસિ (સી. પી.), પત્વક્ખાસિ (સ્યા.)] મયિ મતે.

૨૩. અઞ્ઞાતમેતં અવિસય્હસાહિ, અત્તાનમમ્બઞ્ચ દદામિ તે તં;

સો દુચ્ચજે કામગુણે પહાય, સન્તિઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ અધિટ્ઠિતોસિ.

૨૪. યો હિત્વા પુબ્બસઞ્ઞોગં, પચ્છા સંયોજને ઠિતો;

અધમ્મઞ્ચેવ ચરતિ, પાપઞ્ચસ્સ પવડ્ઢતિ.

૨૫. એહિ તં પાપયિસ્સામિ, કામં અપ્પોસ્સુકો ભવ;

ઉપાનયામિ સીતસ્મિં, વિહરાહિ અનુસ્સુકો.

૨૬. તં પુપ્ફરસમત્તેભિ, વક્કઙ્ગેહિ અરિન્દમ;

કોઞ્ચા મયૂરા દિવિયા, કોલટ્ઠિમધુસાળિકા;

કૂજિતા હંસપૂગેહિ, કોકિલેત્થ પબોધરે.

૨૭. અમ્બેત્થ વિપ્પસાખગ્ગા [વિપ્પસૂનગ્ગા (સી. સ્યા. પી.), વિપ્પઓનગ્ગા (ક.)], પલાલખલસન્નિભા;

કોસમ્બસળલા [કોસુમ્ભસલલા (સી. સ્યા. પી.)] નીપા, પક્કતાલવિલમ્બિનો.

૨૮. માલી તિરિટી કાયૂરી, અઙ્ગદી ચન્દનુસ્સદો [ચન્દનસ્સદો (સી.)];

રત્તિં ત્વં પરિચારેસિ, દિવા વેદેસિ વેદનં.

૨૯. સોળસિત્થિસહસ્સાનિ, યા તેમા પરિચારિકા;

એવં મહાનુભાવોસિ, અબ્ભુતો લોમહંસનો.

૩૦. કિં કમ્મમકરી પુબ્બે, પાપં અત્તદુખાવહં;

યં કરિત્વા મનુસ્સેસુ, પિટ્ઠિમંસાનિ ખાદસિ.

૩૧. અજ્ઝેનાનિ પટિગ્ગય્હ, કામેસુ ગધિતો [ગથિતો (સી. પી.), ગિદ્ધિતો (સ્યા. ક.), ગિદ્ધિકો (ક. અટ્ઠ.)] અહં;

અચરિં દીઘમદ્ધાનં, પરેસં અહિતાયહં.

૩૨. યો પિટ્ઠિમંસિકો હોતિ, એવં ઉક્કચ્ચ ખાદતિ;

યથાહં અજ્જ ખાદામિ, પિટ્ઠિમંસાનિ અત્તનોતિ.

કિંછન્દજાતકં પઠમં.

૫૧૨. કુમ્ભજાતકં (૨)

૩૩. કો પાતુરાસી તિદિવા નભમ્હિ, ઓભાસયં સંવરિં ચન્દિમાવ;

ગત્તેહિ તે રસ્મિયો નિચ્છરન્તિ, સતેરતા [સતેરિતા (સી. સ્યા. ક.)] વિજ્જુરિવન્તલિક્ખે.

૩૪. સો છિન્નવાતં કમસી અઘમ્હિ, વેહાયસં ગચ્છસિ તિટ્ઠસી ચ;

ઇદ્ધી નુ તે વત્થુકતા સુભાવિતા, અનદ્ધગૂનં અપિ દેવતાનં.

૩૫. વેહાયસં ગમ્મમાગમ્મ [કમમાગમ્મ (સી. સ્યા.)] તિટ્ઠસિ, કુમ્ભં કિણાથાતિ યમેતમત્થં;

કો વા તુવં કિસ્સ વા તાય કુમ્ભો, અક્ખાહિ મે બ્રાહ્મણ એતમત્થં.

૩૬. ન સપ્પિકુમ્ભો નપિ તેલકુમ્ભો, ન ફાણિતસ્સ ન મધુસ્સ કુમ્ભો;

કુમ્ભસ્સ વજ્જાનિ અનપ્પકાનિ, દોસે બહૂ કુમ્ભગતે સુણાથ.

૩૭. ગળેય્ય યં પિત્વા [પીત્વા (સી. પી.)] પતે પપાતં, સોબ્ભં ગુહં ચન્દનિયોળિગલ્લં;

બહુમ્પિ ભુઞ્જેય્ય અભોજનેય્યં, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૩૮. યં પિત્વા [યં વે પીત્વા (સી.)] ચિત્તસ્મિમનેસમાનો, આહિણ્ડતી ગોરિવ ભક્ખસારી [ભક્ખસાદી (સી. સ્યા. અટ્ઠ.)];

અનાથમાનો ઉપગાયતિ નચ્ચતિ ચ, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૩૯. યં વે પિવિત્વા અચેલોવ નગ્ગો, ચરેય્ય ગામે વિસિખન્તરાનિ;

સમ્મૂળ્હચિત્તો અતિવેલસાયી, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૦. યં પિત્વા ઉટ્ઠાય પવેધમાનો, સીસઞ્ચ બાહુઞ્ચ [બાહઞ્ચ (પી.)] પચાલયન્તો;

સો નચ્ચતી દારુકટલ્લકોવ, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૧. યં વે પિવિત્વા અગ્ગિદડ્ઢા સયન્તિ, અથો સિગાલેહિપિ ખાદિતાસે;

બન્ધં વધં ભોગજાનિઞ્ચુપેન્તિ, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૨. યં પિત્વા ભાસેય્ય આભાસનેય્યં, સભાયમાસીનો અપેતવત્થો;

સમ્મક્ખિતો [સમક્ખિતો (સી.)] વન્તગતો બ્યસન્નો, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૩. યં વે પિવિત્વા ઉક્કટ્ઠો આવિલક્ખો, મમેવ સબ્બા પથવીતિ મઞ્ઞે [મઞ્ઞતિ (સી.)];

ન મે સમો ચાતુરન્તોપિ રાજા, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૪. માનાતિમાના કલહાનિ પેસુણી, દુબ્બણ્ણિની નગ્ગયિની પલાયિની;

ચોરાન ધુત્તાન ગતી નિકેતો, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૫. ઇદ્ધાનિ ફીતાનિ કુલાનિ અસ્સુ, અનેકસાહસ્સધનાનિ લોકે;

ઉચ્છિન્નદાયજ્જકતાનિમાય, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૬. ધઞ્ઞં ધનં રજતં જાતરૂપં, ખેત્તં ગવં યત્થ વિનાસયન્તિ;

ઉચ્છેદની વિત્તવતં [ઉચ્છેદની વિત્તગતં (સ્યા.), ઉચ્છેદનિવિત્તગતં (ક.)] કુલાનં, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૭. યં વે પિત્વા દિત્તરૂપોવ [દુટ્ઠરૂપોવ (સી.)] પોસો, અક્કોસતિ માતરં પિતરઞ્ચ;

સસ્સુમ્પિ ગણ્હેય્ય અથોપિ સુણ્હં, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૮. યં વે પિત્વા દિત્તરૂપાવ નારી, અક્કોસતિ સસુરં સામિકઞ્ચ;

દાસમ્પિ ગણ્હે પરિચારકમ્પિ, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૪૯. યં વે પિવિત્વાન [યઞ્ચે પીત્વાન (પી.)] હનેય્ય પોસો, ધમ્મે ઠિતં સમણં બ્રાહ્મણં વા;

ગચ્છે અપાયમ્પિ તતોનિદાનં, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૫૦. યં વે પિવિત્વા દુચ્ચરિતં ચરન્તિ, કાયેન વાચાય ચ ચેતસા ચ;

નિરયં વજન્તિ દુચ્ચરિતં ચરિત્વા, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૫૧. યં યાચમાના ન લભન્તિ પુબ્બે, બહું હિરઞ્ઞમ્પિ પરિચ્ચજન્તા;

સો તં પિવિત્વા અલિકં ભણાતિ, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૫૨. યં વે પિત્વા પેસને પેસિયન્તો, અચ્ચાયિકે કરણીયમ્હિ જાતે;

અત્થમ્પિ સો નપ્પજાનાતિ વુત્તો, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૫૩. હિરીમનાપિ અહિરીકભાવં, પાતું કરોન્તિ મદનાય [મદિરાય (પી.)] મત્તા;

ધીરાપિ સન્તા બહુકં ભણન્તિ, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૫૪. યં વે પિત્વા એકથૂપા સયન્તિ, અનાસકા થણ્ડિલદુક્ખસેય્યં;

દુબ્બણ્ણિયં આયસક્યઞ્ચુપેન્તિ, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૫૫. યં વે પિત્વા પત્તખન્ધા સયન્તિ, ગાવો કુટહતાવ ન હિ વારુણિયા;

[યં વે પિત્વા પત્તક્ખન્ધા, સયન્તિ ગાવો કૂટહતારિવ; ન હિ વારુણિયા વેગો, નરેન સુસ્સહોરિવ; (સી.)] વેગો નરેન સુસહોરિવ [યં વે પિત્વા પત્તક્ખન્ધા, સયન્તિ ગાવો કૂટહતારિવ; ન હિ વારુણિયા વેગો, નરેન સુસ્સહોરિવ; (સી.)], તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૫૬. યં મનુસ્સા વિવજ્જેન્તિ, સપ્પં ઘોરવિસં મિવ [વિસમિવ (સ્યા.), વિસં ઇવ (ક.), વિસામિવ (?)];

તં લોકે વિસસમાનં, કો નરો પાતુમરહતિ.

૫૭. યં વે પિત્વા અન્ધકવેણ્ડપુત્તા, સમુદ્દતીરે પરિચારયન્તા [અન્ધકવેણ્હુપુત્તા (સી. પી.), અણ્ડકવેણ્ડપુત્તા (ક.)];

ઉપક્કમું મુસલેહઞ્ઞમઞ્ઞં, તસ્સા પુણ્ણં કુમ્ભમિમં કિણાથ.

૫૮. યં વે પિત્વા પુબ્બદેવા પમત્તા, તિદિવા ચુતા સસ્સતિયા સમાય;

તં તાદિસં મજ્જમિમં નિરત્થકં, જાનં મહારાજ કથં પિવેય્ય.

૫૯. નયિમસ્મિં કુમ્ભસ્મિં દધિ વા મધુ વા, એવં અભિઞ્ઞાય કિણાહિ રાજ;

એવઞ્હિમં કુમ્ભગતા મયા તે, અક્ખાતરૂપં તવ સબ્બમિત્ત.

૬૦. ન મે પિતા વા અથવાપિ માતા, એતાદિસા યાદિસકો તુવંસિ;

હિતાનુકમ્પી પરમત્થકામો, સોહં કરિસ્સં વચનં તવજ્જ.

૬૧. દદામિ તે ગામવરાનિ પઞ્ચ, દાસીસતં સત્ત ગવં સતાનિ;

આજઞ્ઞયુત્તે ચ રથે દસ ઇમે, આચરિયો હોસિ મમત્થકામો.

૬૨. તવેવ દાસીસતમત્થુ રાજ, ગામા ચ ગાવો ચ તવેવ હોન્તુ;

આજઞ્ઞયુત્તા ચ રથા તવેવ, સક્કોહમસ્મી તિદસાનમિન્દો.

૬૩. મંસોદનં સપ્પિપાયાસં [સપ્પિપાયઞ્ચ (સી.)] ભુઞ્જ, ખાદસ્સુ ચ ત્વં મધુમાસપૂવે;

એવં તુવં ધમ્મરતો જનિન્દ, અનિન્દિતો સગ્ગમુપેહિ ઠાનન્તિ.

કુમ્ભજાતકં દુતિયં.

૫૧૩. જયદ્દિસજાતકં (૩)

૬૪. ચિરસ્સં વત મે ઉદપાદિ અજ્જ, ભક્ખો મહા સત્તમિભત્તકાલે;

કુતોસિ કો વાસિ તદિઙ્ઘ બ્રૂહિ, આચિક્ખ જાતિં વિદિતો યથાસિ.

૬૫. પઞ્ચાલરાજા મિગવં પવિટ્ઠો, જયદ્દિસો નામ યદિસ્સુતો તે;

ચરામિ કચ્છાનિ વનાનિ ચાહં, પસદં ઇમં ખાદ મમજ્જ મુઞ્ચ.

૬૬. સેનેવ ત્વં પણસિ સસ્સમાનો [સય્હમાનો (સ્યા. ક.)], મમેસ ભક્ખો પસદો યં વદેસિ;

તં ખાદિયાન પસદં જિઘઞ્ઞં [જિઘચ્છં (?)], ખાદિસ્સં પચ્છા ન વિલાપકાલો.

૬૭. ન ચત્થિ મોક્ખો મમ નિક્કયેન [વિક્કયેન (સી.)], ગન્ત્વાન પચ્ચાગમનાય પણ્હે;

તં સઙ્કરં [સઙ્ગરં (સી. સ્યા. પી.)] બ્રાહ્મણસ્સપ્પદાય, સચ્ચાનુરક્ખી પુનરાવજિસ્સં.

૬૮. કિં કમ્મજાતં અનુતપ્પતે ત્વં [અનુતપ્પતી તં (સી. પી.)], પત્તં સમીપં મરણસ્સ રાજ;

આચિક્ખ મે તં અપિ સક્કુણેમુ, અનુજાનિતું આગમનાય પણ્હે.

૬૯. કતા મયા બ્રાહ્મણસ્સ ધનાસા, તં સઙ્કરં પટિમુક્કં ન મુત્તં;

તં સઙ્કરં બ્રાહ્મણસ્સપ્પદાય, સચ્ચાનુરક્ખી પુનરાવજિસ્સં.

૭૦. યા તે કતા બ્રાહ્મણસ્સ ધનાસા, તં સઙ્કરં પટિમુક્કં ન મુત્તં;

તં સઙ્કરં બ્રાહ્મણસ્સપ્પદાય, સચ્ચાનુરક્ખી પુનરાવજસ્સુ.