૫૧૫. સમ્ભવજાતકં (૫)

૧૩૮. રજ્જઞ્ચ પટિપન્નાસ્મ, આધિપચ્ચં સુચીરત;

મહત્તં પત્તુમિચ્છામિ, વિજેતું પથવિં ઇમં.

૧૩૯. ધમ્મેન નો અધમ્મેન, અધમ્મો મે ન રુચ્ચતિ;

કિચ્ચોવ ધમ્મો ચરિતો, રઞ્ઞો હોતિ સુચીરત.

૧૪૦. ઇધ ચેવાનિન્દિતા યેન, પેચ્ચ યેન અનિન્દિતા;

યસં દેવમનુસ્સેસુ, યેન પપ્પોમુ [પપ્પેમુ (સી. અટ્ઠ.)] બ્રાહ્મણ.

૧૪૧. યોહં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, કત્તુમિચ્છામિ બ્રાહ્મણ;

તં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, બ્રાહ્મણક્ખાહિ પુચ્છિતો.

૧૪૨. નાઞ્ઞત્ર વિધુરા રાજ, એતદક્ખાતુમરહતિ;

યં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, કત્તુમિચ્છસિ ખત્તિય.

૧૪૩. એહિ ખો પહિતો ગચ્છ, વિધુરસ્સ ઉપન્તિકં;

નિક્ખઞ્ચિમં [નિક્ખં રત્ત (સી.), નિક્ખમિમં (પી.)] સુવણ્ણસ્સ, હરં ગચ્છ સુચીરત;

અભિહારં ઇમં દજ્જા, અત્થધમ્માનુસિટ્ઠિયા.

૧૪૪. સ્વાધિપ્પાગા ભારદ્વાજો, વિધુરસ્સ ઉપન્તિકં;

તમદ્દસ મહાબ્રહ્મા, અસમાનં સકે ઘરે.

૧૪૫. રઞ્ઞોહં પહિતો દૂતો, કોરબ્યસ્સ યસસ્સિનો;

‘‘અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છેસિ’’, ઇચ્ચબ્રવિ યુધિટ્ઠિલો;

તં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, વિધુરક્ખાહિ પુચ્છિતો.

૧૪૬. ગઙ્ગં મે પિદહિસ્સન્તિ, ન તં સક્કોમિ બ્રાહ્મણ;

અપિધેતું મહાસિન્ધું, તં કથં સો ભવિસ્સતિ.

૧૪૭. ન તે સક્કોમિ અક્ખાતું, અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છિતો;

ભદ્રકારો ચ મે પુત્તો, ઓરસો મમ અત્રજો;

તં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, ગન્ત્વા પુચ્છસ્સુ બ્રાહ્મણ.

૧૪૮. સ્વાધિપ્પાગા ભારદ્વાજો, ભદ્રકારસ્સુપન્તિકં [ભદ્રકારસ્સ સન્તિકં (સી. સ્યા.)];

તમદ્દસ મહાબ્રહ્મા, નિસિન્નં સમ્હિ વેસ્મનિ.

૧૪૯. રઞ્ઞોહં પહિતો દૂતો, કોરબ્યસ્સ યસસ્સિનો;

‘‘અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છેસિ’’, ઇચ્ચબ્રવિ યુધિટ્ઠિલો;

તં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, ભદ્રકાર પબ્રૂહિ [બ્રવીહિ (સી. પી.)] મે.

૧૫૦. મંસકાજં [મંસકાચં (પી.)] અવહાય, ગોધં અનુપતામહં;

ન તે સક્કોમિ અક્ખાતું, અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છિતો.

૧૫૧. સઞ્ચયો [સઞ્જયો (સી. સ્યા. પી.)] નામ મે ભાતા, કનિટ્ઠો મે સુચીરત;

તં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, ગન્ત્વા પુચ્છસ્સુ બ્રાહ્મણ.

૧૫૨. સ્વાધિપ્પાગા ભારદ્વાજો, સઞ્ચયસ્સ ઉપન્તિકં;

તમદ્દસ મહાબ્રહ્મા, નિસિન્નં સમ્હિ વેસ્મનિ [પરિસતિ (સ્યા.), પરીસતિ (પી.)].

૧૫૩. રઞ્ઞોહં પહિતો દૂતો, કોરબ્યસ્સ યસસ્સિનો;

‘‘અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છેસિ’’, ઇચ્ચબ્રવિ યુધિટ્ઠિલો;

તં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, સઞ્ચયક્ખાહિ પુચ્છિતો.

૧૫૪. સદા મં ગિલતે [ગિલતી (સી.), ગિલતિ (પી.)] મચ્ચુ, સાયં પાતો સુચીરત;

ન તે સક્કોમિ અક્ખાતું, અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છિતો.

૧૫૫. સમ્ભવો નામ મે ભાતા, કનિટ્ઠો મે સુચીરત;

તં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, ગન્ત્વા પુચ્છસ્સુ બ્રાહ્મણ.

૧૫૬. અબ્ભુતો વત ભો ધમ્મો, નાયં અસ્માક રુચ્ચતિ;

તયો જના પિતાપુત્તા, તેસુ પઞ્ઞાય નો વિદૂ.

૧૫૭. ન તં સક્કોથ અક્ખાતું, અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છિતા;

કથં નુ દહરો જઞ્ઞા, અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છિતો.

૧૫૮. મા નં દહરોતિ ઉઞ્ઞાસિ [મઞ્ઞાસિ (સ્યા. ક.)], અપુચ્છિત્વાન સમ્ભવં;

પુચ્છિત્વા સમ્ભવં જઞ્ઞા, અત્થં ધમ્મઞ્ચ બ્રાહ્મણ.

૧૫૯. યથાપિ ચન્દો વિમલો, ગચ્છં આકાસધાતુયા;

સબ્બે તારાગણે લોકે, આભાય અતિરોચતિ.

૧૬૦. એવમ્પિ દહરૂપેતો, પઞ્ઞાયોગેન સમ્ભવો;

મા નં દહરોતિ ઉઞ્ઞાસિ, અપુચ્છિત્વાન સમ્ભવં;

પુચ્છિત્વા સમ્ભવં જઞ્ઞા, અત્થં ધમ્મઞ્ચ બ્રાહ્મણ.

૧૬૧. યથાપિ રમ્મકો માસો, ગિમ્હાનં હોતિ બ્રાહ્મણ;

અતેવઞ્ઞેહિ માસેહિ, દુમપુપ્ફેહિ સોભતિ.

૧૬૨. એવમ્પિ દહરૂપેતો, પઞ્ઞાયોગેન સમ્ભવો;

મા નં દહરોતિ ઉઞ્ઞાસિ, અપુચ્છિત્વાન સમ્ભવં;

પુચ્છિત્વા સમ્ભવં જઞ્ઞા, અત્થં ધમ્મઞ્ચ બ્રાહ્મણ.

૧૬૩. યથાપિ હિમવા બ્રહ્મે, પબ્બતો ગન્ધમાદનો;

નાનારુક્ખેહિ સઞ્છન્નો, મહાભૂતગણાલયો;

ઓસધેહિ ચ દિબ્બેહિ, દિસા ભાતિ પવાતિ ચ.

૧૬૪. એવમ્પિ દહરૂપેતો, પઞ્ઞાયોગેન સમ્ભવો;

મા નં દહરોતિ ઉઞ્ઞાસિ, અપુચ્છિત્વાન સમ્ભવં;

પુચ્છિત્વા સમ્ભવં જઞ્ઞા, અત્થં ધમ્મઞ્ચ બ્રાહ્મણ.

૧૬૫. યથાપિ પાવકો બ્રહ્મે, અચ્ચિમાલી યસસ્સિમા;

જલમાનો વને ગચ્છે [ચરં કચ્છે (પી.)], અનલો કણ્હવત્તની.

૧૬૬. ઘતાસનો ધૂમકેતુ, ઉત્તમાહેવનન્દહો;

નિસીથે [નિસ્સીવે (સ્યા.), નિસિવે (ક.)] પબ્બતગ્ગસ્મિં, પહૂતેધો [બહુતેજો (સ્યા. ક.)] વિરોચતિ.

૧૬૭. એવમ્પિ દહરૂપેતો, પઞ્ઞાયોગેન સમ્ભવો;

મા નં દહરોતિ ઉઞ્ઞાસિ, અપુચ્છિત્વાન સમ્ભવં;

પુચ્છિત્વા સમ્ભવં જઞ્ઞા, અત્થં ધમ્મઞ્ચ બ્રાહ્મણ.

૧૬૮. જવેન ભદ્રં જાનન્તિ, બલિબદ્દઞ્ચ [બલિવદ્દઞ્ચ (સી. પી.)] વાહિયે;

દોહેન ધેનું જાનન્તિ, ભાસમાનઞ્ચ પણ્ડિતં.

૧૬૯. એવમ્પિ દહરૂપેતો, પઞ્ઞાયોગેન સમ્ભવો;

મા નં દહરોતિ ઉઞ્ઞાસિ, અપુચ્છિત્વાન સમ્ભવં;

પુચ્છિત્વા સમ્ભવં જઞ્ઞા, અત્થં ધમ્મઞ્ચ બ્રાહ્મણ.

૧૭૦. સ્વાધિપ્પાગા ભારદ્વાજો, સમ્ભવસ્સ ઉપન્તિકં;

તમદ્દસ મહાબ્રહ્મા, કીળમાનં બહીપુરે.

૧૭૧. રઞ્ઞોહં પહિતો દૂતો, કોરબ્યસ્સ યસસ્સિનો;

‘‘અત્થં ધમ્મઞ્ચ પુચ્છેસિ’’, ઇચ્ચબ્રવિ યુધિટ્ઠિલો;

તં ત્વં અત્થઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, સમ્ભવક્ખાહિ પુચ્છિતો.

૧૭૨. તગ્ઘ તે અહમક્ખિસ્સં, યથાપિ કુસલો તથા;

રાજા ચ ખો તં જાનાતિ, યદિ કાહતિ વા ન વા.

૧૭૩. ‘‘અજ્જ સુવે’’તિ સંસેય્ય, રઞ્ઞા પુટ્ઠો સુચીરત;

મા કત્વા અવસી રાજા, અત્થે જાતે યુધિટ્ઠિલો.

૧૭૪. અજ્ઝત્તઞ્ઞેવ સંસેય્ય, રઞ્ઞા પુટ્ઠો સુચીરત;

કુમ્મગ્ગં ન નિવેસેય્ય, યથા મૂળ્હો અચેતસો [અચેતનો (ક.)].

૧૭૫. અત્તાનં નાતિવત્તેય્ય, અધમ્મં ન સમાચરે;

અતિત્થે નપ્પતારેય્ય, અનત્થે ન યુતો સિયા.

૧૭૬. યો ચ એતાનિ ઠાનાનિ, કત્તું જાનાતિ ખત્તિયો;

સદા સો વડ્ઢતે રાજા, સુક્કપક્ખેવ ચન્દિમા.

૧૭૭. ઞાતીનઞ્ચ પિયો હોતિ, મિત્તેસુ ચ વિરોચતિ;

કાયસ્સ ભેદા સપ્પઞ્ઞો, સગ્ગં સો ઉપપજ્જતીતિ.

સમ્ભવજાતકં પઞ્ચમં.