૧૦. નદીસોતસુત્તં

૧૦૯. વુત્તઞ્હેતં ભગવતા, વુત્તમરહતાતિ મે સુતં –

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, પુરિસો નદિયા સોતેન ઓવુય્હેય્ય પિયરૂપસાતરૂપેન. તમેનં ચક્ખુમા પુરિસો તીરે ઠિતો દિસ્વા એવં વદેય્ય – ‘કિઞ્ચાપિ ખો ત્વં, અમ્ભો પુરિસ, નદિયા સોતેન ઓવુય્હસિ પિયરૂપસાતરૂપેન, અત્થિ ચેત્થ હેટ્ઠા રહદો સઊમિ સાવટ્ટો સગહો સરક્ખસો યં ત્વં, અમ્ભો પુરિસ, રહદં પાપુણિત્વા મરણં વા નિગચ્છસિ મરણમત્તં વા દુક્ખ’ન્તિ. અથ ખો સો, ભિક્ખવે, પુરિસો તસ્સ પુરિસસ્સ સદ્દં સુત્વા હત્થેહિ ચ પાદેહિ ચ પટિસોતં વાયમેય્ય.

‘‘ઉપમા ખો મે અયં, ભિક્ખવે, કતા અત્થસ્સ વિઞ્ઞાપનાય. અયં ચેત્થ [અયં ચેવેત્થ (સ્યા.)] અત્થો – ‘નદિયા સોતો’તિ ખો, ભિક્ખવે, તણ્હાયેતં અધિવચનં.

‘‘‘પિયરૂપં સાતરૂપ’ન્તિ ખો, ભિક્ખવે, છન્નેતં અજ્ઝત્તિકાનં આયતનાનં અધિવચનં.

‘‘‘હેટ્ઠા રહદો’તિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં અધિવચનં;

‘‘‘ઊમિભય’ન્તિ ખો [સઞીમીતિ ખો (બહૂસુ)], ભિક્ખવે, કોધુપાયાસસ્સેતં અધિવચનં;

‘‘‘આવટ્ટ’ન્તિ ખો [સાવટ્ટોતિ ખો (બહૂસુ)], ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નેતં કામગુણાનં અધિવચનં;

‘‘‘ગહરક્ખસો’તિ ખો [સગહો સરક્ખસોતિ ખો (બહૂસુ)], ભિક્ખવે, માતુગામસ્સેતં અધિવચનં;

‘‘‘પટિસોતો’તિ ખો, ભિક્ખવે, નેક્ખમ્મસ્સેતં અધિવચનં;

‘‘‘હત્થેહિ ચ પાદેહિ ચ વાયામો’તિ ખો, ભિક્ખવે, વીરિયારમ્ભસ્સેતં અધિવચનં;

‘‘‘ચક્ખુમા પુરિસો તીરે ઠિતોતિ ખો, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સેતં અધિવચનં અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સા’’તિ. એતમત્થં ભગવા અવોચ. તત્થેતં ઇતિ વુચ્ચતિ –

‘‘સહાપિ દુક્ખેન જહેય્ય કામે, યોગક્ખેમં આયતિં પત્થયાનો;

સમ્મપ્પજાનો સુવિમુત્તચિત્તો, વિમુત્તિયા ફસ્સયે તત્થ તત્થ;

સ વેદગૂ વૂસિતબ્રહ્મચરિયો, લોકન્તગૂ પારગતોતિ વુચ્ચતી’’તિ.

અયમ્પિ અત્થો વુત્તો ભગવતા, ઇતિ મે સુતન્તિ. દસમં.