૧૨. દિટ્ઠિગતસુત્તં

૪૯. વુત્તઞ્હેતં ભગવતા, વુત્તમરહતાતિ મે સુતં –

‘‘દ્વીહિ, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિગતેહિ પરિયુટ્ઠિતા દેવમનુસ્સા ઓલીયન્તિ એકે, અતિધાવન્તિ એકે; ચક્ખુમન્તો ચ પસ્સન્તિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ઓલીયન્તિ એકે? ભવારામા, ભિક્ખવે, દેવમનુસ્સા ભવરતા ભવસમ્મુદિતા તેસં ભવનિરોધાય ધમ્મે દેસિયમાને ચિત્તં ન પક્ખન્દતિ ન પસીદતિ ન સન્તિટ્ઠતિ નાધિમુચ્ચતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ઓલીયન્તિ એકે.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, અતિધાવન્તિ એકે? ભવેનેવ ખો પનેકે અટ્ટીયમાના હરાયમાના જિગુચ્છમાના વિભવં અભિનન્દન્તિ – યતો કિર, ભો, અયં અત્તા [સત્તો (સી. ક.)] કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા ઉચ્છિજ્જતિ વિનસ્સતિ ન હોતિ પરં મરણા; એતં સન્તં એતં પણીતં એતં યાથાવન્તિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, અતિધાવન્તિ એકે.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ચક્ખુમન્તો પસ્સન્તિ? ઇધ ભિક્ખુ ભૂતં ભૂતતો પસ્સતિ; ભૂતં ભૂતતો દિસ્વા ભૂતસ્સ નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય પટિપન્નો હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ચક્ખુમન્તો પસ્સન્તી’’તિ. એતમત્થં ભગવા અવોચ. તત્થેતં ઇતિ વુચ્ચતિ –

‘‘યે [યો (સ્યા. ક.)] ભૂતં ભૂતતો દિસ્વા, ભૂતસ્સ ચ અતિક્કમં;

યથાભૂતે વિમુચ્ચન્તિ, ભવતણ્હા પરિક્ખયા.

‘‘સ વે [સચે (ક. સી. સ્યા. પી.)] ભૂતપરિઞ્ઞો, સો વીતતણ્હો ભવાભવે;

ભૂતસ્સ વિભવા ભિક્ખુ, નાગચ્છતિ પુનબ્ભવ’’ન્તિ.

અયમ્પિ અત્થો વુત્તો ભગવતા, ઇતિ મે સુતન્તિ. દ્વાદસમં.

દુતિયો વગ્ગો નિટ્ઠિતો.

તસ્સુદ્દાનં –

દ્વે ઇન્દ્રિયા દ્વે તપનીયા, સીલેન અપરે દુવે;

અનોત્તાપી કુહના દ્વે ચ, સંવેજનીયેન તે દસ.

વિતક્કા દેસના વિજ્જા, પઞ્ઞા ધમ્મેન પઞ્ચમં;

અજાતં ધાતુસલ્લાનં, સિક્ખા જાગરિયેન ચ;

અપાયદિટ્ઠિયા ચેવ [યેવ (સી. સ્યા.)], બાવીસતિ પકાસિતાતિ.

દુકનિપાતો નિટ્ઠિતો.