૧. દુક્ખવિહારસુત્તં

૨૮. (દ્વે ધમ્મે અનુક્કટિ) [( ) સ્યામપોત્થકે નત્થિ] વુત્તઞ્હેતં ભગવતા, વુત્તમરહતાતિ મે સુતં –

‘‘દ્વીહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખં વિહરતિ સવિઘાતં સઉપાયાસં સપરિળાહં; કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા દુગ્ગતિ પાટિકઙ્ખા. કતમેહિ દ્વીહિ? ઇન્દ્રિયેસુ અગુત્તદ્વારતાય [અગુત્તદ્વારો (અટ્ઠ.)] ચ, ભોજને અમત્તઞ્ઞુતાય [અમત્તઞ્ઞૂ (અટ્ઠ.)] ચ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, દ્વીહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખં વિહરતિ સવિધાતં સઉપાયાસં સપરિળાહં; કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા દુગ્ગતિ પાટિકઙ્ખા’’તિ. એતમત્થં ભગવા અવોચ. તત્થેતં ઇતિ વુચ્ચતિ –

‘‘ચક્ખુ સોતઞ્ચ ઘાનઞ્ચ, જિવ્હા કાયો તથા મનો;

એતાનિ યસ્સ દ્વારાનિ, અગુત્તાનિધ [અગુત્તાનિ ચ (સ્યા.)] ભિક્ખુનો.

‘‘ભોજનમ્હિ અમત્તઞ્ઞૂ, ઇન્દ્રિયેસુ અસંવુતો;

કાયદુક્ખં ચેતોદુક્ખં, દુક્ખં સો અધિગચ્છતિ.

‘‘ડય્હમાનેન કાયેન, ડય્હમાનેન ચેતસા;

દિવા વા યદિ વા રત્તિં, દુક્ખં વિહરતિ તાદિસો’’તિ.

અયમ્પિ અત્થો વુત્તો ભગવતા, ઇતિ મે સુતન્તિ. પઠમં.