(૧૧) એણિજઙ્ઘલક્ખણં

૨૧૪. ‘‘યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો પુરિમં જાતિં પુરિમં ભવં પુરિમં નિકેતં પુબ્બે મનુસ્સભૂતો સમાનો સક્કચ્ચં વાચેતા અહોસિ સિપ્પં વા વિજ્જં વા ચરણં વા કમ્મં વા – ‘કિં તિમે ખિપ્પં વિજાનેય્યું, ખિપ્પં પટિપજ્જેય્યું, ન ચિરં કિલિસ્સેય્યુ’’ન્તિ. સો તસ્સ કમ્મસ્સ કટત્તા…પે… સો તતો ચુતો ઇત્થત્તં આગતો સમાનો ઇમં મહાપુરિસલક્ખણં પટિલભતિ. એણિજઙ્ઘો હોતિ.

‘‘સો તેન લક્ખણેન સમન્નાગતો સચે અગારં અજ્ઝાવસતિ, રાજા હોતિ ચક્કવત્તી…પે… રાજા સમાનો કિં લભતિ? યાનિ તાનિ રાજારહાનિ રાજઙ્ગાનિ રાજૂપભોગાનિ રાજાનુચ્છવિકાનિ તાનિ ખિપ્પં પટિલભતિ. રાજા સમાનો ઇદં લભતિ… બુદ્ધો સમાનો કિં લભતિ? યાનિ તાનિ સમણારહાનિ સમણઙ્ગાનિ સમણૂપભોગાનિ સમણાનુચ્છવિકાનિ, તાનિ ખિપ્પં પટિલભતિ. બુદ્ધો સમાનો ઇદં લભતિ’’. એતમત્થં ભગવા અવોચ.

૨૧૫. તત્થેતં વુચ્ચતિ –

‘‘સિપ્પેસુ વિજ્જાચરણેસુ કમ્મેસુ [કમ્મસુ (સી. પી.)],

કથં વિજાનેય્યું [વિજાનેય્ય (સી. પી.), વિજાનેય્યુ (સ્યા.)] લહુન્તિ ઇચ્છતિ;

યદૂપઘાતાય ન હોતિ કસ્સચિ,

વાચેતિ ખિપ્પં ન ચિરં કિલિસ્સતિ.

‘‘તં કમ્મં કત્વા કુસલં સુખુદ્રયં [સુખિન્દ્રિયં (ક.)],

જઙ્ઘા મનુઞ્ઞા લભતે સુસણ્ઠિતા;

વટ્ટા સુજાતા અનુપુબ્બમુગ્ગતા,

ઉદ્ધગ્ગલોમા સુખુમત્તચોત્થતા.

‘‘એણેય્યજઙ્ઘોતિ તમાહુ પુગ્ગલં,

સમ્પત્તિયા ખિપ્પમિધાહુ [ખિપ્પમિદાહુ (?)] લક્ખણં;

ગેહાનુલોમાનિ યદાભિકઙ્ખતિ,

અપબ્બજં ખિપ્પમિધાધિગચ્છતિ [ખિપ્પમિદાધિગચ્છતિ (?)].

‘‘સચે ચ પબ્બજ્જમુપેતિ તાદિસો,

નેક્ખમ્મછન્દાભિરતો વિચક્ખણો;

અનુચ્છવિકસ્સ યદાનુલોમિકં,

તં વિન્દતિ ખિપ્પમનોમવિક્કમો [નિક્કમો (સી. સ્યા. પી.)]’’તિ.