ઉપોસથાદિપુચ્છાવિસ્સજ્જના

૩૩૨. ‘‘ઉપોસથકમ્મસ્સ કો આદી’’તિઆદીનં પુચ્છાનં વિસ્સજ્જને સામગ્ગી આદીતિ ‘‘ઉપોસથં કરિસ્સામા’’તિ સીમં સોધેત્વા છન્દપારિસુદ્ધિં આહરિત્વા સન્નિપતિતાનં કાયસામગ્ગી આદિ. કિરિયા મજ્ઝેતિ પુબ્બકિચ્ચં કત્વા પાતિમોક્ખઓસારણકિરિયા મજ્ઝે. નિટ્ઠાનં પરિયોસાનન્તિ ‘‘તત્થ સબ્બેહેવ સમગ્ગેહિ સમ્મોદમાનેહિ અવિવદમાનેહિ સિક્ખિતબ્બ’’ન્તિ ઇદં પાતિમોક્ખનિટ્ઠાનં પરિયોસાનં. પવારણાકમ્મસ્સ સામગ્ગી આદીતિ ‘‘પવારણં કરિસ્સામા’’તિ સીમં સોધેત્વા છન્દપવારણં આહરિત્વા સન્નિપતિતાનં કાયસામગ્ગી આદિ. કિરિયા મજ્ઝેતિ પવારણાઞત્તિ ચ પવારણાકથા ચ મજ્ઝે, સઙ્ઘનવકસ્સ ‘‘પસ્સન્તો પટિકરિસ્સામી’’તિ વચનં પરિયોસાનં. તજ્જનીયકમ્માદીસુ વત્થુ નામ યેન વત્થુના કમ્મારહો હોતિ, તં વત્થુ. પુગ્ગલોતિ યેન તં વત્થુ કતં, સો પુગ્ગલો. કમ્મવાચા પરિયોસાનન્તિ ‘‘કતં સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામસ્સ ભિક્ખુનો તજ્જનીયકમ્મં, ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ એવં તસ્સા તસ્સા કમ્મવાચાય અવસાનવચનં પરિયોસાનં. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ

ઉપોસથાદિપુચ્છાવિસ્સજ્જનાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

અત્થવસપકરણાવણ્ણના

૩૩૪. અત્થવસપકરણે – દસ અત્થવસેતિઆદીસુ યં વત્તબ્બં તં પઠમપારાજિકવણ્ણનાયમેવ વુત્તં. યં સઙ્ઘસુટ્ઠુ તં સઙ્ઘફાસૂતિઆદીસુ ઉપરિમં ઉપરિમં પદં હેટ્ઠિમસ્સ હેટ્ઠિમસ્સ પદસ્સ અત્થો.

અત્થસતં ધમ્મસતન્તિઆદિમ્હિ પન યદેતં દસસુ પદેસુ એકેકં મૂલં કત્વા દસક્ખત્તું યોજનાય પદસતં વુત્તં. તત્થ પચ્છિમસ્સ પચ્છિમસ્સ પદસ્સ વસેન અત્થસતં પુરિમસ્સ પુરિમસ્સ વસેન ધમ્મસતં વેદિતબ્બં. અથ વા યે દસ અત્થવસે પટિચ્ચ તથાગતેન સાવકાનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં, યે પુબ્બે પઠમપારાજિકવણ્ણનાયં ‘‘તત્થ સઙ્ઘસુટ્ઠુતા નામ સઙ્ઘસ્સ સુટ્ઠુભાવો ‘સુટ્ઠુ દેવા’તિ આગતટ્ઠાને વિય ‘સુટ્ઠુ ભન્તે’તિ વચનસમ્પટિચ્છનભાવો, યો ચ તથાગતસ્સ વચનં સમ્પટિચ્છતિ, તસ્સ તં દીઘરત્તં હિતાય સુખાય હોતિ, તસ્મા સઙ્ઘસ્સ ‘સુટ્ઠુ ભન્તે’તિ મમ વચનસમ્પટિચ્છનત્થં પઞ્ઞપેસ્સામિ અસમ્પટિચ્છને આદીનવં સમ્પટિચ્છને ચ આનિસંસં દસ્સેત્વા ન બલક્કારેન અભિભવિત્વાતિ એતમત્થં આવિકરોન્તો આહ – સઙ્ઘસુટ્ઠુતાયા’’તિ એવમાદિના નયેન વણ્ણિતા, તેસં ઇધ દસક્ખત્તું આગતત્તા અત્થસતં તદત્થજોતકાનઞ્ચ પદાનં વસેન ધમ્મસતં વેદિતબ્બં. ઇદાનિ અત્થજોતકાનં નિરુત્તીનં વસેન નિરુત્તિસતં, ધમ્મભૂતાનં નિરુત્તીનં વસેન નિરુત્તિસતન્તિ દ્વે નિરુત્તિસતાનિ, અત્થસતે ઞાણસતં, ધમ્મસતે ઞાણસતં, દ્વીસુ નિરુત્તિસતેસુ દ્વે ઞાણસતાનીતિ ચત્તારિ ઞાણસતાનિ ચ વેદિતબ્બાનિ.

‘‘અત્થસતં ધમ્મસતં, દ્વે નિરુત્તિસતાનિ;

ચત્તારિ ઞાણસતાનિ, અત્થવસે પકરણે’’તિ.

ઇતિ હિ યં વુત્તં, ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તન્તિ.

ઇતિ સમન્તપાસાદિકાય વિનયસંવણ્ણનાય

મહાવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.