મહાસઙ્ગામો
વોહરન્તેન જાનિતબ્બાદિવણ્ણના
૩૬૮-૩૭૪. મહાસઙ્ગામે – વત્થુતો વા વત્થું સઙ્કમતીતિ ‘‘પઠમપારાજિકવત્થુ મયા દિટ્ઠં વા સુતં વા’’તિ વત્વા પુન પુચ્છિયમાનો નિઘંસિયમાનો ‘‘ન મયા પઠમપારાજિકસ્સ વત્થુ દિટ્ઠં, ન સુતં; દુતિયપારાજિકસ્સ વત્થુ દિટ્ઠં વા સુતં વા’’તિ વદતિ. એતેનેવ નયેન સેસવત્થુસઙ્કમનં, વિપત્તિતો વિપત્તિસઙ્કમનં આપત્તિતો આપત્તિસઙ્કમનઞ્ચ વેદિતબ્બં. યો પન ‘‘નેવ મયા દિટ્ઠં, ન સુત’’ન્તિ વત્વા પચ્છા ‘‘મયાપેતં દિટ્ઠં વા સુતં વા’’તિ વદતિ, ‘‘દિટ્ઠં વા સુતં વા’’તિ વત્વા પચ્છા ‘‘ન દિટ્ઠં વા ન સુતં વા’’તિ વદતિ, અયં અવજાનિત્વા પટિજાનાતિ, પટિજાનિત્વા અવજાનાતીતિ વેદિતબ્બો. એસેવ અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ નામ.
૩૭૫. વણ્ણાવણ્ણોતિ નીલાદિવણ્ણાવણ્ણવસેન સુક્કવિસ્સટ્ઠિસિક્ખાપદં વુત્તં. વચનમનુપ્પદાનન્તિ સઞ્ચરિત્તં વુત્તં. કાયસંસગ્ગાદિત્તયં સરૂપેનેવ વુત્તં. ઇતિ ઇમાનિ પઞ્ચ મેથુનધમ્મસ્સ પુબ્બભાગો પુબ્બપયોગોતિ વેદિતબ્બાનિ.
૩૭૬. ચત્તારિ અપલોકનકમ્માનીતિ અધમ્મેનવગ્ગાદીનિ. સેસેસુપિ એસેવ નયો. ઇતિ ચત્તારિ ચતુક્કાનિ સોળસ હોન્તિ.
અગતિઅગન્તબ્બવણ્ણના
૩૭૯. બહુજનઅહિતાય પટિપન્નો હોતીતિ વિનયધરેન હિ એવં છન્દાદિગતિયા અધિકરણે વિનિચ્છિતે તસ્મિં વિહારે સઙ્ઘો દ્વિધા ભિજ્જતિ. ઓવાદૂપજીવિનિયો ભિક્ખુનિયોપિ દ્વે ભાગા હોન્તિ. ઉપાસકાપિ ઉપાસિકાયોપિ દારકાપિ દારિકાયોપિ તેસં આરક્ખદેવતાપિ તથેવ દ્વિધા ભિજ્જન્તિ. તતો ભુમ્મદેવતા આદિં કત્વા યાવ અકનિટ્ઠબ્રહ્માનો દ્વિધાવ હોન્તિ. તેન વુત્તં – ‘‘બહુજનઅહિતાય પટિપન્નો હોતિ…પે… દુક્ખાય દેવમનુસ્સાન’’ન્તિ.
૩૮૨. વિસમનિસ્સિતોતિ વિસમાનિ કાયકમ્માદીનિ નિસ્સિતો. ગહનનિસ્સિતોતિ મિચ્છાદિટ્ઠિઅન્તગ્ગાહિકદિટ્ઠિસઙ્ખાતં ગહનં નિસ્સિતો. બલવનિસ્સિતોતિ બલવન્તે અભિઞ્ઞાતે ભિક્ખૂ નિસ્સિતો.
૩૯૩. તસ્સ અવજાનન્તોતિ તસ્સ વચનં અવજાનન્તો. ઉપયોગત્થે વા સામિવચનં, તં અવજાનન્તોતિ અત્થો.
૩૯૪. યં અત્થાયાતિ યદત્થાય. તં અત્થન્તિ સો અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.
મહાસઙ્ગામવણ્ણના નિટ્ઠિતા.