૭. તતુત્તરિસિક્ખાપદવણ્ણના

૫૨૨-૪. તેન સમયેનાતિ તતુત્તરિસિક્ખાપદં. તત્થ અભિહટ્ઠુન્તિ અભીતિ ઉપસગ્ગો, હરિતુન્તિ અત્થો, ગણ્હિતુન્તિ વુત્તં હોતિ. પવારેય્યાતિ ઇચ્છાપેય્ય, ઇચ્છં રુચિં ઉપ્પાદેય્ય, વદેય્ય નિમન્તેય્યાતિ અત્થો. અભિહટ્ઠું પવારેન્તેન પન યથા વત્તબ્બં, તં આકારં દસ્સેતું ‘‘યાવતકં ઇચ્છસિ તાવતકં ગણ્હાહી’’તિ એવમસ્સ પદભાજનં વુત્તં. અથ વા યથા ‘‘નેક્ખમ્મં દટ્ઠુ ખેમતો’’તિ (સુ. નિ. ૪૨૬, ૧૧૦૪; ચૂળનિ. જતુકણ્ણિમાણવપુચ્છાનિદ્દેસ ૬૭) એત્થ દિસ્વાતિ અત્થો, એવમિધાપિ ‘‘અભિઅટ્ઠું પવારેય્યા’’તિ અભિહરિત્વા પવારેય્યાતિ અત્થો. તત્થ કાયાભિહારો વાચાભિહારોતિ દુવિધો અભિહારો, કાયેન વા હિ વત્થાનિ અભિહરિત્વા પાદમૂલે ઠપેત્વા ‘‘યત્તકં ઇચ્છસિ તત્તકં ગણ્હાહી’’તિ વદન્તો પવારેય્ય, વાચાય વા ‘‘અમ્હાકં દુસ્સકોટ્ઠાગારં પરિપુણ્ણં, યત્તકં ઇચ્છસિ તત્તકં ગણ્હાહી’’તિ વદન્તો પવારેય્ય, તદુભયમ્પિ એકજ્ઝં કત્વા ‘‘અભિહટ્ઠું પવારેય્યા’’તિ વુત્તં.

સન્તરુત્તરપરમન્તિ સઅન્તરં ઉત્તરં પરમં અસ્સ ચીવરસ્સાતિ સન્તરુત્તરપરમં, નિવાસનેન સદ્ધિં પારુપનં ઉક્કટ્ઠપરિચ્છેદો અસ્સાતિ વુત્તં હોતિ. તતો ચીવરં સાદિતબ્બન્તિ તતો અભિહટચીવરતો એત્તકં ચીવરં ગહેતબ્બં, ન ઇતો પરન્તિ અત્થો. યસ્મા પન અચ્છિન્નસબ્બચીવરેન તિચીવરિકેનેવ ભિક્ખુના એવં પટિપજ્જિતબ્બં, અઞ્ઞેન અઞ્ઞથાપિ, તસ્મા તં વિભાગં દસ્સેતું ‘‘સચે તીણિ નટ્ઠાનિ હોન્તી’’તિઆદિના નયેનસ્સ પદભાજનં વુત્તં.

તત્રાયં વિનિચ્છયો – યસ્સ તીણિ નટ્ઠાનિ, તેન દ્વે સાદિતબ્બાનિ, એકં નિવાસેત્વા એકં પારુપિત્વા અઞ્ઞં સભાગટ્ઠાનતો પરિયેસિસ્સતિ. યસ્સ દ્વે નટ્ઠાનિ, તેન એકં સાદિતબ્બં. સચે પકતિયાવ સન્તરુત્તરેન ચરતિ, દ્વે સાદિતબ્બાનિ. એવં એકં સાદિયન્તેનેવ સમો ભવિસ્સતિ. યસ્સ તીસુ એકં નટ્ઠં, ન સાદિતબ્બં. યસ્સ પન દ્વીસુ એકં નટ્ઠં, એકં સાદિતબ્બં. યસ્સ એકંયેવ હોતિ, તઞ્ચ નટ્ઠં, દ્વે સાદિતબ્બાનિ. ભિક્ખુનિયા પન પઞ્ચસુપિ નટ્ઠેસુ દ્વે સાદિતબ્બાનિ. ચતૂસુ નટ્ઠેસુ એકં સાદિતબ્બં, તીસુ નટ્ઠેસુ કિઞ્ચિ ન સાદિતબ્બં, કો પન વાદો દ્વીસુ વા એકસ્મિં વા. યેન કેનચિ હિ સન્તરુત્તરપરમતાય ઠાતબ્બં, તતો ઉત્તરિ ન લબ્ભતીતિ ઇદમેત્થ લક્ખણં.

૫૨૬. સેસકં આહરિસ્સામીતિ દ્વે ચીવરાનિ કત્વા સેસં પુન આહરિસ્સામીતિ અત્થો. ન અચ્છિન્નકારણાતિ બાહુસચ્ચાદિગુણવસેન દેન્તિ. ઞાતકાનન્તિઆદીસુ ઞાતકાનં દેન્તાનં સાદિયન્તસ્સ પવારિતાનં દેન્તાનં સાદિયન્તસ્સ અત્તનો ધનેન સાદિયન્તસ્સ અનાપત્તીતિ અત્થો. અટ્ઠકથાસુ પન ‘‘ઞાતકપવારિતટ્ઠાને પકતિયા બહુમ્પિ વટ્ટતિ, અચ્છિન્નકારણા પમાણમેવ વટ્ટતી’’તિ વુત્તં. તં પાળિયા ન સમેતિ. યસ્મા પનિદં સિક્ખાપદં અઞ્ઞસ્સત્થાય વિઞ્ઞાપનવત્થુસ્મિંયેવ પઞ્ઞત્તં, તસ્મા ઇધ ‘‘અઞ્ઞસ્સત્થાયા’’તિ ન વુત્તં. સેસં ઉત્તાનત્થમેવ.

સમુટ્ઠાનાદીસુ ઇદમ્પિ છસમુટ્ઠાનં, કિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મવચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

તતુત્તરિસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.