૮. કુમારિભૂતવગ્ગો

૧-૨-૩. પઠમદુતિયતતિયસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૧૯. કુમારિભૂતવગ્ગસ્સ પઠમદુતિયતતિયસિક્ખાપદાનિ તીણિ તીહિ ગિહિગતસિક્ખાપદેહિ સદિસાનિ. યા પન તા સબ્બપઠમા દ્વે મહાસિક્ખમાના, તા અતિક્કન્તવીસતિવસ્સાતિ વેદિતબ્બા. તા ગિહિગતા વા હોન્તુ અગિહિગતા વા, સિક્ખમાના ઇચ્ચેવ વત્તબ્બા, ગિહિગતાતિ વા કુમારિભૂતાતિ વા ન વત્તબ્બા. ગિહિગતાય દસવસ્સકાલે સિક્ખાસમ્મુતિં દત્વા દ્વાદસવસ્સકાલે ઉપસમ્પદા કાતબ્બા. એકાદસવસ્સકાલે દત્વા તેરસવસ્સકાલે કાતબ્બા, દ્વાદસતેરસચુદ્દસપન્નરસસોળસસત્તરસઅટ્ઠારસવસ્સકાલે સમ્મુતિં દત્વા વીસતિવસ્સકાલે ઉપસમ્પદા કાતબ્બા. અટ્ઠારસવસ્સકાલતો પટ્ઠાય ચ પનાયં ગિહિગતાતિપિ કુમારિભૂતાતિપિ વત્તું વટ્ટતિ, કુમારિભૂતા પન ગિહિગતાતિ ન વત્તબ્બા, કુમારિભૂતા ઇચ્ચેવ વત્તબ્બા. મહાસિક્ખમાના પન ગિહિગતાતિપિ વત્તું ન વટ્ટતિ, કુમારિભૂતાતિપિ વત્તું ન વટ્ટતિ, સિક્ખાસમ્મુતિદાનવસેન પન તિસ્સોપિ સિક્ખમાનાતિ વત્તું વટ્ટતિ.

પઠમદુતિયતતિયાનિ.

૪-૫-૬. ચતુત્થપઞ્ચમછટ્ઠસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૩૬. ચતુત્થપઞ્ચમછટ્ઠેસુ સબ્બં ઉત્તાનમેવ. સબ્બાનિ તિસમુટ્ઠાનાનિ ચતુત્થં કિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ. પઞ્ચમં કિરિયાકિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ. યઞ્ચેત્થ સઙ્ઘેન પરિચ્છિન્દિતબ્બાતિ વુત્તં, તસ્સ ઉપપરિક્ખિતબ્બાતિ અત્થો. છટ્ઠં કિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં દુક્ખવેદનન્તિ. યં પનેત્થ ‘‘પરિચ્છિન્દિત્વા’’તિ વુત્તં, તસ્સ ઉપપરિક્ખિત્વાતિ અત્થો.

ચતુત્થપઞ્ચમછટ્ઠસિક્ખાપદાનિ

૭. સત્તમસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૫૦. સત્તમે – સબ્બં ઉત્તાનમેવ. ધુરનિક્ખેપસમુટ્ઠાનં – કિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં, દુક્ખવેદનન્તિ.

સત્તમસિક્ખાપદં.

૮. અટ્ઠમસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૫૪. અટ્ઠમેપિ – સબ્બં ઉત્તાનમેવ. સમુટ્ઠાનાદીનિપિ અનન્તરસદિસાનેવાતિ.

અટ્ઠમસિક્ખાપદં.

૯. નવમસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૫૮. નવમે – સોકાવાસન્તિ સઙ્કેતં કત્વા અગચ્છમાના પુરિસાનં અન્તો સોકં પવેસેતીતિ સોકાવાસા, તં સોકાવાસં. તેનેવાહ – ‘‘સોકાવાસા નામ પરેસં દુક્ખં ઉપ્પાદેતી’’તિ. અથ વા ઘરં વિય ઘરસામિકા, અયમ્પિ પુરિસસમાગમં અલભમાના સોકં આવિસતિ. ઇતિ યં આવિસતિ, સ્વાસ્સા આવાસો હોતીતિ સોકાવાસા. તેનાહ – ‘‘સોકં આવિસતી’’તિ. અજાનન્તીતિ એદિસા અયન્તિ અજાનમાના. સેસં ઉત્તાનમેવ. તિસમુટ્ઠાનં – કિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

નવમસિક્ખાપદં.

૧૦. દસમસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૬૪. દસમે – અનાપુચ્છાતિ અનાપુચ્છિત્વા. ભિક્ખુનીહિ દ્વિક્ખત્તું આપુચ્છિતબ્બં – પબ્બજ્જાકાલે ચ ઉપસમ્પદાકાલે ચ, ભિક્ખૂનં પન સકિં આપુચ્છિતેપિ વટ્ટતિ.

૧૧૬૫. અજાનન્તીતિ માતાદીનં અત્થિભાવં અજાનન્તી. સેસં ઉત્તાનમેવ. ઇદં અપુબ્બસમુટ્ઠાનસીસં. ચતુસમુટ્ઠાનં – વાચતો કાયવાચતો વાચાચિત્તતો કાયવાચાચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ. કથં? અબ્ભાનકમ્માદીસુ કેનચિદેવ કરણીયેન ખણ્ડસીમાયં નિસિન્ના ‘‘પક્કોસથ સિક્ખમાનં, ઇધેવ નં ઉપસમ્પાદેસ્સામા’’તિ ઉપસમ્પાદેતિ; એવં વાચતો સમુટ્ઠાતિ. ઉપસ્સયતો પટ્ઠાય ઉપસમ્પાદેસ્સામીતિ વત્વા ખણ્ડસીમં ગચ્છન્તિયા કાયવાચતો સમુટ્ઠાતિ. દ્વીસુપિ ઠાનેસુ પણ્ણત્તિભાવં જાનિત્વાવ વીતિક્કમં કરોન્તિયા વાચાચિત્તતો કાયવાચાચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ. અનનુજાનાપેત્વા ઉપસમ્પાદનતો કિરિયાકિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

દસમસિક્ખાપદં.

૧૧. એકાદસમસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૬૭-૮. એકાદસમે – પારિવાસિકછન્દદાનેનાતિ પારિવાસિયેન છન્દદાનેન. તત્થ ચતુબ્બિધં પારિવાસિયં – પરિસપારિવાસિયં, રત્તિપારિવાસિયં, છન્દપારિવાસિયં, અજ્ઝાસયપારિવાસિયન્તિ. તત્થ પરિસપારિવાસિયં નામ ભિક્ખૂ કેનચિદેવ કરણીયેન સન્નિપતિતા હોન્તિ, અથ મેઘો વા ઉટ્ઠાતિ, ઉસ્સારણા વા કરિયતિ, મનુસ્સા વા અજ્ઝોત્થરન્તા આગચ્છન્તિ, ભિક્ખૂ ‘‘અનોકાસા મયં અઞ્ઞત્ર ગચ્છામા’’તિ છન્દં અવિસ્સજ્જેત્વાવ ઉટ્ઠહન્તિ. ઇદં પરિસપારિવાસિયં. કિઞ્ચાપિ પરિસપારિવાસિયં, છન્દસ્સ પન અવિસ્સટ્ઠત્તા કમ્મં કાતું વટ્ટતિ.

પુન ભિક્ખૂ ‘‘ઉપોસથાદીનિ કરિસ્સામા’’તિ રત્તિં સન્નિપતિત્વા ‘‘યાવ સબ્બે સન્નિપતન્તિ, તાવ ધમ્મં સુણિસ્સામા’’તિ એકં અજ્ઝેસન્તિ, તસ્મિં ધમ્મકથં કથેન્તેયેવ અરુણો ઉગ્ગચ્છતિ. સચે ‘‘ચાતુદ્દસિકં ઉપોસથં કરિસ્સામા’’તિ નિસિન્ના ‘‘પન્નરસો’’તિ કાતું વટ્ટતિ. સચે પન્નરસિકં કાતું નિસિન્ના પાટિપદે અનુપોસથે ઉપોસથં કાતું ન વટ્ટતિ, અઞ્ઞં પન સઙ્ઘકિચ્ચં કાતું વટ્ટતિ. ઇદં રત્તિપારિવાસિયં નામ.

પુન ભિક્ખૂ ‘‘કિઞ્ચિદેવ અબ્ભાનાદિસઙ્ઘકમ્મં કરિસ્સામા’’તિ નિસિન્ના હોન્તિ, તત્રેકો નક્ખત્તપાઠકો ભિક્ખુ એવં વદતિ – ‘‘અજ્જ નક્ખત્તં દારુણં, મા ઇમં કમ્મં કરોથા’’તિ. તે તસ્સ વચનેન છન્દં વિસ્સજ્જેત્વા તત્થેવ નિસિન્ના હોન્તિ. અથઞ્ઞો આગન્ત્વા ‘‘નક્ખત્તં પટિમાનેન્તં અત્થો બાલં ઉપચ્ચગા’’તિ (જા. ૧.૧.૪૯) વત્વા ‘‘કિં નક્ખત્તેન કરોથા’’તિ વદતિ. ઇદં છન્દપારિવાસિયઞ્ચેવ અજ્ઝાસયપારિવાસિયઞ્ચ. એતસ્મિં પારિવાસિયે પુન છન્દપારિસુદ્ધિં અનાનેત્વા કમ્મં કાતું ન વટ્ટતિ.

વુટ્ઠિતાય પરિસાયાતિ છન્દં વિસ્સજ્જેત્વા કાયેન વા વાચાય વા છન્દવિસ્સજ્જનમત્તેનેવ વા ઉટ્ઠિતાય પરિસાય.

૧૧૬૯. અનાપત્તિ અવુટ્ઠિતાય પરિસાયાતિ છન્દં અવિસ્સજ્જેત્વા અવુટ્ઠિતાય અનાપત્તિ. સેસં ઉત્તાનમેવ. તિસમુટ્ઠાનં – કિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

એકાદસમસિક્ખાપદં.

૧૨. દ્વાદસમસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૭૦. દ્વાદસમે – ઉપસ્સયો ન સમ્મતીતિ વસનોકાસો નપ્પહોતિ. સેસં ઉત્તાનમેવ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અનન્તરસદિસાનેવાતિ.

દ્વાદસમસિક્ખાપદં.

૧૩. તેરસમસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૧૭૫. તેરસમે – એકં વસ્સં દ્વેતિ એકન્તરિકે એકસ્મિં સંવચ્છરે દ્વે વુટ્ઠાપેતિ. સેસં ઉત્તાનમેવ. સમુટ્ઠાનાદીનિપિ વુત્તસદિસાનેવાતિ.

તેરસમસિક્ખાપદં.

કુમારિભૂતવગ્ગો અટ્ઠમો.