૪. દુટ્ઠુલ્લસિક્ખાપદવણ્ણના

૩૯૯. ચતુત્થે – દુટ્ઠુલ્લા નામ આપત્તીતિ એત્થ ચત્તારિ પારાજિકાનિ અત્થુદ્ધારવસેન દસ્સિતાનિ, સઙ્ઘાદિસેસાપત્તિ પન અધિપ્પેતા, તં છાદેન્તસ્સ પાચિત્તિયં. ધુરં નિક્ખિત્તમત્તેતિ ધુરે નિક્ખિત્તમત્તે. સચેપિ ધુરં નિક્ખિપિત્વા પચ્છા આરોચેતિ, ન રક્ખતિ; ધુરં નિક્ખિત્તમત્તેયેવ પાચિત્તિયન્તિ વુત્તં હોતિ. સચે પન એવં ધુરં નિક્ખિપિત્વા પટિચ્છાદનત્થમેવ અઞ્ઞસ્સ આરોચેતિ, સોપિ અઞ્ઞસ્સાતિ એતેનુપાયેન સમણસતમ્પિ સમણસહસ્સમ્પિ આપત્તિં આપજ્જતિયેવ તાવ, યાવ કોટિ ન છિજ્જતિ. કદા પન કોટિ છિજ્જતીતિ? મહાસુમત્થેરો તાવ વદતિ – ‘‘આપત્તિં આપન્નો એકસ્સ આરોચેતિ, સો પટિનિવત્તિત્વા તસ્સેવ આરોચેતિ; એવં કોટિ છિજ્જતી’’તિ. મહાપદુમત્થેરો પનાહ – ‘‘અયઞ્હિ વત્થુપુગ્ગલોયેવ. આપત્તિં આપન્નો પન એકસ્સ ભિક્ખુનો આરોચેતિ, અયં અઞ્ઞસ્સ આરોચેતિ, સો પટિનિવત્તિત્વા યેનસ્સ આરોચિતં, તસ્સેવ આરોચેતિ; એવં તતિયેન પુગ્ગલેન દુતિયસ્સ આરોચિતે કોટિ છિન્ના હોતી’’તિ.

૪૦૦. અદુટ્ઠુલ્લં આપત્તિન્તિ અવસેસે પઞ્ચાપત્તિક્ખન્ધે. અનુપસમ્પન્નસ્સ દુટ્ઠુલ્લં વા અદુટ્ઠુલ્લં વા અજ્ઝાચારન્તિ એત્થ અનુપસમ્પન્નસ્સ સુક્કવિસ્સટ્ઠિ ચ કાયસંસગ્ગો ચાતિ અયં દુટ્ઠુલ્લઅજ્ઝાચારો નામ. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવાતિ. ધુરનિક્ખેપસમુટ્ઠાનં – કાયવાચાચિત્તતો સમુટ્ઠાતિ, અકિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં, દુક્ખવેદનન્તિ.

દુટ્ઠુલ્લસિક્ખાપદં ચતુત્થં.