૮. સન્નિધિકારકસિક્ખાપદવણ્ણના

૨૫૨. અટ્ઠમસિક્ખાપદે – બેલટ્ઠસીસો નામ જટિલસહસ્સબ્ભન્તરો મહાથેરો. અરઞ્ઞે વિહરતીતિ જેતવનસ્સ અવિદૂરે પધાનઘરે એકસ્મિં આવાસે વસતિ. સુક્ખકુરન્તિ અસૂપબ્યઞ્જનં ઓદનં. સો કિર અન્તોગામે ભુઞ્જિત્વા પચ્છા પિણ્ડાય ચરિત્વા તાદિસં ઓદનં આહરતિ, તઞ્ચ ખો અપ્પિચ્છતાય, ન પચ્ચયગિદ્ધતાય. થેરો કિર સત્તાહં નિરોધસમાપત્તિયા વીતિનામેત્વા સમાપત્તિતો વુટ્ઠાય તં પિણ્ડપાતં ઉદકેન તેમેત્વા ભુઞ્જતિ, તતો પુન સત્તાહં સમાપત્તિયા નિસીદતિ. એવં દ્વેપિ તીણિપિ ચત્તારિપિ સત્તાહાનિ વીતિનામેત્વા ગામં પિણ્ડાય પવિસતિ. તેન વુત્તં – ‘‘ચિરેન ગામં પિણ્ડાય પવિસતી’’તિ.

૨૫૩. કારો કરણં કિરિયાતિ અત્થતો એકં, સન્નિધિકારો અસ્સાતિ સન્નિધિકારં; સન્નિધિકારમેવ સન્નિધિકારકં. પટિગ્ગહેત્વા એકરત્તં વીતિનામિતસ્સેતં અધિવચનં. તેનેવસ્સ પદભાજને વુત્તં – ‘‘સન્નિધિકારકં નામ અજ્જ પટિગ્ગહિતં અપરજ્જૂ’’તિ.

પટિગ્ગણ્હાતિ આપત્તિ દુક્કટસ્સાતિ એવં સન્નિધિકતં યંકિઞ્ચિ યાવકાલિકં વા યામકાલિકં વા અજ્ઝોહરિતુકામતાય ગણ્હન્તસ્સ પટિગ્ગહણે તાવ આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અજ્ઝોહરતો પન એકમેકસ્મિં અજ્ઝોહારે પાચિત્તિયં. સચેપિ પત્તો દુદ્ધોતો હોતિ, યં અઙ્ગુલિયા ઘંસન્તસ્સ લેખા પઞ્ઞાયતિ, ગણ્ઠિકપત્તસ્સ વા ગણ્ઠિકન્તરે સ્નેહો પવિટ્ઠો હોતિ, સો ઉણ્હે ઓતાપેન્તસ્સ પગ્ઘરતિ, ઉણ્હયાગુયા વા ગહિતાય સન્દિસ્સતિ, તાદિસે પત્તેપિ પુનદિવસે ભુઞ્જન્તસ્સ પાચિત્તિયં. તસ્મા પત્તં ધોવિત્વા પુન તત્થ અચ્છોદકં વા આસિઞ્ચિત્વા અઙ્ગુલિયા વા ઘંસિત્વા નિસ્નેહભાવો જાનિતબ્બો. સચે હિ ઉદકે વા સ્નેહભાવો પત્તે વા અઙ્ગુલિલેખા પઞ્ઞાયતિ, દુદ્ધોતો હોતિ. તેલવણ્ણપત્તે પન અઙ્ગુલિલેખા પઞ્ઞાયતિ, સા અબ્બોહારિકા. યં ભિક્ખૂ નિરપેક્ખા સામણેરાનં પરિચ્ચજન્તિ, તઞ્ચે સામણેરા નિદહિત્વા દેન્તિ, સબ્બં વટ્ટતિ. સયં પટિગ્ગહેત્વા અપરિચ્ચત્તમેવ હિ દુતિયદિવસે ન વટ્ટતિ. તતો હિ એકસિત્થમ્પિ અજ્ઝોહરતો પાચિત્તિયમેવ.

અકપ્પિયમંસેસુ મનુસ્સમંસે થુલ્લચ્ચયેન સદ્વિં પાચિત્તિયં, અવસેસેસુ દુક્કટેન સદ્ધિં. યામકાલિકં સતિ પચ્ચયે અજ્ઝોહરતો પાચિત્તિયં. આહારત્થાય અજ્ઝોહરતો દુક્કટેન સદ્ધિં પાચિત્તિયં. સચે પવારિતો હુત્વા અનતિરિત્તકતં અજ્ઝોહરતિ, પકતિઆમિસે દ્વે પાચિત્તિયાનિ, મનુસ્સમંસે થુલ્લચ્ચયેન સદ્ધિં દ્વે, સેસઅકપ્પિયમંસે દુક્કટેન સદ્ધિં, યામકાલિકં સતિ પચ્ચયે સામિસેન મુખેન અજ્ઝોહરતો દ્વે, નિરામિસેન એકમેવ. આહારત્થાય અજ્ઝોહરતો વિકપ્પદ્વયેપિ દુક્કટં વડ્ઢતિ. સચે વિકાલે અજ્ઝોહરતિ, પકતિભોજને સન્નિધિપચ્ચયા ચ વિકાલભોજનપચ્ચયા ચ દ્વે પાચિત્તિયાનિ, અકપ્પિયમંસેસુ થુલ્લચ્ચયઞ્ચ દુક્કટઞ્ચ વડ્ઢતિ. યામકાલિકેસુ વિકાલપચ્ચયા અનાપત્તિ, અનતિરિત્તપચ્ચયા પન વિકાલે સબ્બવિકપ્પેસુ અનાપત્તિ.

૨૫૫. સત્તાહકાલિકં યાવજીવિકં આહારત્થાયાતિ આહારત્થાય પટિગ્ગણ્હતો પટિગ્ગહણપચ્ચયા તાવ દુક્કટં, અજ્ઝોહરતો પન સચે નિરામિસં હોતિ, અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે દુક્કટં. અથ આમિસસંસટ્ઠં પટિગ્ગહેત્વા ઠપિતં હોતિ, યથાવત્થુકં પાચિત્તિયમેવ.

૨૫૬. અનાપત્તિ યાવકાલિકન્તિઆદિમ્હિ વિકાલભોજનસિક્ખાપદે નિદ્દિટ્ઠં ખાદનીયભોજનીયં યાવ મજ્ઝન્તિકસઙ્ખાતો કાલો, તાવ ભુઞ્જિતબ્બતો યાવકાલિકં. સદ્ધિં અનુલોમપાનેહિ અટ્ઠવિધં પાનં યાવ રત્તિયા પચ્છિમયામસઙ્ખાતો યામો, તાવ પરિભુઞ્જિતબ્બતો યામો કાલો અસ્સાતિ યામકાલિકં. સપ્પિઆદિ પઞ્ચવિધં ભેસજ્જં સત્તાહં નિધેતબ્બતો સત્તાહો કાલો અસ્સાતિ સત્તાહકાલિકં. ઠપેત્વા ઉદકં અવસેસં સબ્બમ્પિ યાવજીવં પરિહરિત્વા સતિ પચ્ચયે પરિભુઞ્જિતબ્બતો યાવજીવકન્તિ વુચ્ચતિ.

તત્થ અરુણોદયેવ પટિગ્ગહિતં યાવકાલિકં સતક્ખત્તુમ્પિ નિદહિત્વા યાવકાલો નાતિક્કમતિ તાવ, યામકાલિકં એકં અહોરત્તં, સત્તાહકાલિકં સત્તરત્તં, ઇતરં સતિ પચ્ચયે, યાવજીવમ્પિ પરિભુઞ્જન્તસ્સ અનાપત્તિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ. અટ્ઠકથાસુ પન ઇમસ્મિં ઠાને પાનકથા કપ્પિયાનુલોમકથા ‘‘કપ્પતિ નુ ખો યાવકાલિકેન યામકાલિક’’ન્તિઆદિકથા ચ કપ્પિયભૂમિકથા ચ વિત્થારિતા, તં મયં આગતટ્ઠાનેયેવ કથયિસ્સામ.

એળકલોમસમુટ્ઠાનં – કાયતો ચ કાયચિત્તતો ચ સમુટ્ઠાતિ, કિરિયં, નોસઞ્ઞાવિમોક્ખં, અચિત્તકં, પણ્ણત્તિવજ્જં, કાયકમ્મં, તિચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

સન્નિધિકારકસિક્ખાપદં અટ્ઠમં.