૪. પવારણાક્ખન્ધકં
અફાસુકવિહારકથા
૨૦૯. પવારણાક્ખન્ધકે – નેવ આલપેય્યામ ન સલ્લપેય્યામાતિ એત્થ આલાપો નામ પઠમવચનં; સલ્લાપો પચ્છિમવચનં. હત્થવિલઙ્ઘકેનાતિ હત્થુક્ખેપકેન. પસુસંવાસન્તિ પસૂનં વિય સંવાસં. પસવોપિ હિ અત્તનો ઉપ્પન્નં સુખદુક્ખં અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ન આરોચેન્તિ, પટિસન્થારં ન કરોન્તિ, તથા એતેપિ ન અકંસુ; તસ્મા નેસં સંવાસો ‘‘પસુસંવાસો’’તિ વુચ્ચતિ. એસ નયો સબ્બત્થ. ન ભિક્ખવે મૂગબ્બતં તિત્થિયસમાદાનન્તિ ‘‘ઇમં તેમાસં ન કથેતબ્બ’’ન્તિ એવરૂપં વતસમાદાનં ન કાતબ્બં; અધમ્મકતિકા હેસા. અઞ્ઞમઞ્ઞાનુલોમતાતિ અઞ્ઞમઞ્ઞં વત્તું અનુલોમભાવો. ‘‘વદન્તુ મં આયસ્મન્તો’’તિ હિ વદન્તં સક્કા હોતિ કિઞ્ચિ વત્તું; ન ઇતરં. આપત્તિવુટ્ઠાનતા વિનયપુરેક્ખારતાતિ આપત્તીહિ વુટ્ઠાનભાવો વિનયં પુરતો કત્વા ચરણભાવો. ‘‘વદન્તુ મં આયસ્મન્તો’’તિ હિ એવં વદન્તો આપત્તીહિ વુટ્ઠહિસ્સતિ, વિનયઞ્ચ પુરક્ખત્વા વિહરિસ્સતીતિ વુચ્ચતિ.
૨૧૦. સુણાતુ મે ભન્તે સઙ્ઘો અજ્જ પવારણા, યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો પવારેય્યાતિ અયં સબ્બસઙ્ગાહિકા નામ ઞત્તિ; એવઞ્હિ વુત્તે તેવાચિકં દ્વેવાચિકં એકવાચિકઞ્ચ પવારેતું વટ્ટતિ. સમાનવસ્સિકં ન વટ્ટતિ. ‘‘તેવાચિકં પવારેય્યા’’તિ વુત્તે પન તેવાચિકમેવ વટ્ટતિ, અઞ્ઞં ન વટ્ટતિ. ‘‘દ્વેવાચિકં પવારેય્યા’’તિ વુત્તે દ્વેવાચિકઞ્ચ તેવાચિકઞ્ચ વટ્ટતિ, એકવાચિકઞ્ચ સમાનવસ્સિકઞ્ચ ન વટ્ટતિ. ‘‘એકવાચિકં પવારેય્યા’’તિ વુત્તે પન એકવાચિક-દ્વેવાચિક-તેવાચિકાનિ વટ્ટન્તિ, સમાનવસ્સિકમેવ ન વટ્ટતિ. ‘‘સમાનવસ્સિક’’ન્તિ વુત્તે સબ્બં વટ્ટતિ.
૨૧૧. અચ્છન્તીતિ નિસિન્નાવ હોન્તિ, ન ઉટ્ઠહન્તિ. તદમન્તરાતિ તદન્તરા; તાવતકં કાલન્તિ અત્થો.
પવારણાભેદકથા
૨૧૨. ચાતુદ્દસિકા ચ પન્નરસિકા ચાતિ એત્થ ચાતુદ્દસિકાય ‘‘અજ્જ પવારણા ચાતુદ્દસી’’તિ એવં પુબ્બકિચ્ચં કાતબ્બં, પન્નરસિકાય ‘‘અજ્જ પવારણા પન્નરસી’’તિ.
પવારણકમ્મેસુ સચે એકસ્મિં વિહારે પઞ્ચસુ ભિક્ખૂસુ વસન્તેસુ એકસ્સ પવારણં આહરિત્વા ચત્તારો ગણઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેન્તિ, ચતૂસુ તીસુ વા વસન્તેસુ એકસ્સ પવારણં આહરિત્વા તયો વા દ્વે વા સઙ્ઘઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેન્તિ, સબ્બમેતં અધમ્મેનવગ્ગં પવારણકમ્મં.
સચે પન સબ્બેપિ પઞ્ચ જના એકતો સન્નિપતિત્વા ગણઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેન્તિ, ચત્તારો તયો વા દ્વે વા વસન્તા એકતો સન્નિપતિત્વા સઙ્ઘઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેન્તિ, સબ્બમેતં અધમ્મેનસમગ્ગં પવારણકમ્મં.
સચે પઞ્ચસુ જનેસુ એકસ્સ પવારણં આહરિત્વા ચત્તારો સઙ્ઘઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેન્તિ, ચતૂસુ તીસુ વા એકસ્સ પવારણં આહરિત્વા તયો વા દ્વે વા ગણઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેન્તિ, સબ્બમેતં ધમ્મેનવગ્ગં પવારણકમ્મં.
સચે પન સબ્બેપિ પઞ્ચ જના એકતો સન્નિપતિત્વા સઙ્ઘઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેન્તિ, ચત્તારો વા તયો વા એકતો સન્નિપતિત્વા ગણઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેન્તિ, દ્વે અઞ્ઞમઞ્ઞં પવારેન્તિ, એકકો વસન્તો અધિટ્ઠાનપવારણં કરોતિ, સબ્બમેતં ધમ્મેનસમગ્ગં નામ પવારણકમ્મન્તિ.
પવારણાદાનાનુજાનનકથા
૨૧૩. દિન્ના હોતિ પવારણાતિ એત્થ એવં દિન્નાય પવારણાય પવારણાહારકેન સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એવં પવારેતબ્બં – ‘‘તિસ્સો ભન્તે ભિક્ખુ સઙ્ઘં પવારેતિ દિટ્ઠેન વા સુતેન વા પરિસઙ્કાય વા, વદતુ તં ભન્તે સઙ્ઘો અનુકમ્પં ઉપાદાય, પસ્સન્તો પટિકરિસ્સતિ. દુતિયમ્પિ…પે… તતિયમ્પિ ભન્તે તિસ્સો ભિક્ખુ સઙ્ઘં પવારેતિ…પે… પટિકરિસ્સતી’’તિ. સચે પન વુડ્ઢતરો હોતિ, ‘‘આયસ્મા ભન્તે તિસ્સો’’તિ વત્તબ્બં; એવઞ્હિ તેન તસ્સત્થાય પવારિતં હોતીતિ.
પવારણં દેન્તેન છન્દમ્પિ દાતુન્તિ એત્થ છન્દદાનં ઉપોસથક્ખન્ધકે વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બં. ઇધાપિ ચ છન્દદાનં અવસેસકમ્મત્થાય. તસ્મા સચે પવારણં દેન્તો છન્દં દેતિ, વુત્તનયેન આહટાય પવારણાય તેન ચ ભિક્ખુના સઙ્ઘેન ચ પવારિતમેવ હોતિ. અથ પવારણમેવ દેતિ, ન છન્દં, તસ્સ ચ પવારણાય આરોચિતાય સઙ્ઘેન ચ પવારિતે સબ્બેસં સુપ્પવારિતં હોતિ, અઞ્ઞં પન કમ્મં કુપ્પતિ. સચે છન્દમેવ દેતિ ન પવારણં, સઙ્ઘસ્સ પવારણા ચ સેસકમ્માનિ ચ ન કુપ્પન્તિ, તેન પન ભિક્ખુના અપ્પવારિતં હોતિ. પવારણદિવસે પન બહિસીમાયં પવારણં અધિટ્ઠહિત્વા આગતેનપિ છન્દો દાતબ્બો, તેન સઙ્ઘસ્સ પવારણકમ્મં ન કુપ્પતિ.
૨૧૮. અજ્જ મે પવારણાતિ એત્થ સચે ચાતુદ્દસિકા હોતિ, ‘‘અજ્જ મે પવારણા ચાતુદ્દસી’’તિ સચે પન્નરસિકા ‘‘અજ્જ મે પવારણા પન્નરસી’’તિ એવં અધિટ્ઠાતબ્બં.
૨૧૯. તદહુપવારણાય આપત્તિન્તિઆદિ વુત્તનયમેવ.
અનાપત્તિપન્નરસકાદિકથા
૨૨૨. પુન પવારેતબ્બન્તિ પુન પુબ્બકિચ્ચં કત્વા ઞત્તિં ઠપેત્વા સઙ્ઘત્થેરતો પટ્ઠાય પવારેતબ્બં. સેસં ઉપોસથક્ખન્ધકવણ્ણનાયં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બં.
૨૨૮. આગન્તુકેહિ આવાસિકાનં અનુવત્તિતબ્બન્તિ ‘‘અજ્જ પવારણા ચાતુદ્દસી’’તિ એતદેવ પુબ્બકિચ્ચં કાતબ્બં. પન્નરસિકવારેપિ એસેવ નયો. આવાસિકેહિ નિસ્સીમં ગન્ત્વા પવારેતબ્બન્તિ અસ્સાવસાને અયં પાળિમુત્તકવિનિચ્છયો – સચે પુરિમિકાય પઞ્ચ ભિક્ખૂ વસ્સં ઉપગતા, પચ્છિમિકાયપિ પઞ્ચ, પુરિમેહિ ઞત્તિં ઠપેત્વા પવારિતે પચ્છિમેહિ તેસં સન્તિકે પારિસુદ્ધિઉપોસથો કાતબ્બો, ન એકસ્મિં ઉપોસથગ્ગે દ્વે ઞત્તિયો ઠપેતબ્બા. સચેપિ પચ્છિમિકાય ઉપગતા ચત્તારો તયો દ્વે એકો વા હોતિ, એસેવ નયો. અથ પુરિમિકાય ચત્તારો પચ્છિમિકાયપિ ચત્તારો તયો દ્વે એકો વા એસેવ નયો. અથાપિ પુરિમિકાય તયો, પચ્છિમિકાયપિ તયો દ્વે વા, એસેવ નયો. ઇદઞ્હેત્થ લક્ખણં – સચે પુરિમિકાય ઉપગતેહિ પચ્છિમિકાય ઉપગતા થોકતરા ચેવ હોન્તિ સમસમા ચ, સઙ્ઘપવારણાય ગણં પૂરેન્તિ, સઙ્ઘપવારણાવસેન ઞત્તિ ઠપેતબ્બાતિ.
સચે પન પુરિમિકાય તયો, પચ્છિમિકાય એકો હોતિ, તેન સદ્ધિં તે ચત્તારો હોન્તિ, ચતુન્નં સઙ્ઘઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેતું ન વટ્ટતિ. ગણઞત્તિયા પન સો ગણપૂરકો હોતિ, તસ્મા ગણવસેન ઞત્તિં ઠપેત્વા પુરિમેહિ પવારેતબ્બં. ઇતરેન તેસં સન્તિકે પારિસુદ્ધિઉપોસથો કાતબ્બો. સચે પુરિમિકાય દ્વે પચ્છિમિકાય દ્વે વા એકો વા હોતિ, એસેવ નયો. સચે પુરિમિકાય એકો, પચ્છિમિકાયપિ એકો હોતિ, એકેન એકસ્સ સન્તિકે પવારેતબ્બં, એકેન પારિસુદ્ધિઉપોસથો કાતબ્બો. સચે પન પુરિમવસ્સૂપગતેહિ પચ્છિમવસ્સૂપગતા એકેનપિ અધિકતરા હોન્તિ, પઠમં પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસિત્વા પચ્છા થોકતરેહિ તેસં સન્તિકે પવારેતબ્બં.
કત્તિકચાતુમાસિનિયા પવારણાય પન સચે પઠમં વસ્સૂપગતેહિ મહાપવારણાય પવારિતેહિ પચ્છા ઉપગતા અધિકતરા વા સમસમા વા હોન્તિ, પવારણાઞત્તિં ઠપેત્વા પવારેતબ્બં. તેહિ પવારિતે પચ્છા ઇતરેહિ પારિસુદ્ધિઉપોસથો કાતબ્બો. અથ મહાપવારણાય પવારિતા બહૂ ભિક્ખૂ હોન્તિ, પચ્છિમવસ્સૂપગતા થોકતરા વા એકો વા, પાતિમોક્ખે ઉદ્દિટ્ઠે પચ્છા તેસં સન્તિકે તેન પવારેતબ્બં.
૨૩૩. ન ચ ભિક્ખવે અપ્પવારણાય પવારેતબ્બં, અઞ્ઞત્ર સઙ્ઘસામગ્ગિયાતિ એત્થ કોસમ્બકસામગ્ગીસદિસાવ સામગ્ગી વેદિતબ્બા. ‘‘અજ્જ પવારણા સામગ્ગી’’તિ એવઞ્ચેત્થ પુબ્બકિચ્ચં કાતબ્બં. યે પન કિસ્મિઞ્ચિદેવ અપ્પમત્તકે પવારણં ઠપેત્વા સમગ્ગા હોન્તિ, તેહિ પવારણાયમેવ પવારણા કાતબ્બા. સામગ્ગીપવારણં કરોન્તેહિ ચ પઠમપવારણં ઠપેત્વા પાટિપદતો પટ્ઠાય યાવ કત્તિકચાતુમાસિની પુણ્ણમા, એત્થન્તરે કાતબ્બા, તતો પચ્છા વા પુરે વા ન વટ્ટતિ.
દ્વેવાચિકાદિપવારણાકથા
૨૩૪. દ્વેવાચિકં પવારેતુન્તિ એત્થ ઞત્તિં ઠપેન્તેનાપિ ‘‘યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં સઙ્ઘો દ્વેવાચિકં પવારેય્યા’’તિ વત્તબ્બં, એકવાચિકે ‘‘એકવાચિકં પવારેય્યા’’તિ, સમાનવસ્સિકેપિ ‘‘સમાનવસ્સિકં પવારેય્યા’’તિ વત્તબ્બં, એત્થ ચ બહૂપિ સમાનવસ્સા એકતો પવારેતું લભન્તિ.
પવારણાઠપનકથા
૨૩૬. ભાસિતાય લપિતાય અપરિયોસિતાયાતિ એત્થ સબ્બસઙ્ગાહિકઞ્ચ પુગ્ગલિકઞ્ચાતિ દુવિધં પવારણાઠપનં. તત્થ સબ્બસઙ્ગાહિકે ‘‘સુણાતુ મે ભન્તે સઙ્ઘો…પે… સઙ્ઘો તેવાચિકં પવારે’’ ઇતિ સુકારતો યાવ રેકારો, તાવ ભાસિતા લપિતા અપરિયોસિતાવ હોતિ પવારણા. એત્થન્તરે એકપદેપિ ઠપેન્તેન ઠપિતા હોતિ પવારણા. ‘ય્ય’કારે પન પત્તે પરિયોસિતા હોતિ, તસ્મા તતો પટ્ઠાય ઠપેન્તેન ઠપિતાપિ અટ્ઠપિતા હોતિ. પુગ્ગલિકઠપને પન – ‘‘સઙ્ઘં ભન્તે પવારેમિ…પે… તતિયમ્પિ ભન્તે સઙ્ઘં પવારેમિ દિટ્ઠેન વા…પે… પસ્સન્તો પટી’’તિ સઙ્કારતો યાવ અયં સબ્બપચ્છિમો ‘ટિ’કારો તાવ ભાસિતા લપિતા અપરિયોસિતાવ હોતિ પવારણા, એત્થન્તરે એકપદેપિ ઠપેન્તેન ઠપિતા હોતિ પવારણા, ‘‘કરિસ્સામી’’તિ વુત્તે પન પરિયોસિતા હોતિ, તસ્મા ‘‘કરિસ્સામી’’તિ એતસ્મિં પદે પત્તે ઠપિતાપિ અટ્ઠપિતા હોતિ. એસ નયો દ્વેવાચિકએકવાચિકસમાનવસ્સિકાસુપિ. એતાસુપિ હિ ટિકારાવસાનંયેવ ઠપનખેત્તન્તિ.
૨૩૭. અનુયુઞ્જિયમાનોતિ ‘‘કિમ્હિ નં ઠપેસી’’તિ પરતો વુત્તનયેન પુચ્છિયમાનો. ઓમદ્દિત્વાતિ એતાનિ ‘‘અલં ભિક્ખુ મા ભણ્ડન’’ન્તિઆદીનિ વચનાનિ વત્વા, વચનોમદ્દના હિ ઇધ ઓમદ્દનાતિ અધિપ્પેતા. અનુદ્ધંસિતં પટિજાનાતીતિ ‘‘અમૂલકેન પારાજિકેન અનુદ્ધંસિતો અયં મયા’’તિ એવં પટિજાનાતિ. યથાધમ્મન્તિ સઙ્ઘાદિસેસેન અનુદ્ધંસને પાચિત્તિયં; ઇતરેહિ દુક્કટં. નાસેત્વાતિ લિઙ્ગનાસનાય નાસેત્વા.
૨૩૮. સાસ્સ યથાધમ્મં પટિકતાતિ એત્તકમેવ વત્વા પવારેથાતિ વત્તબ્બા, અસુકા નામ આપત્તીતિ ઇદં પન ન વત્તબ્બં, એતઞ્હિ કલહસ્સ મુખં હોતિ.
વત્થુઠપનાદિકથા
૨૩૯. ઇદં વત્થુ પઞ્ઞાયતિ ન પુગ્ગલોતિ એત્થ ચોરા કિર અરઞ્ઞવિહારે પોક્ખરણિતો મચ્છે ગહેત્વા પચિત્વા ખાદિત્વા અગમંસુ. સો તં વિપ્પકારં દિસ્વા આરામે વા કિઞ્ચિ ધુત્તેન કતં વિપ્પકારં દિસ્વા ‘‘ભિક્ખુસ્સ ઇમિના કમ્મેન ભવિતબ્બ’’ન્તિ સલ્લક્ખેત્વા એવમાહ. વત્થું ઠપેત્વા સઙ્ઘો પવારેય્યાતિ ‘‘યદા તં પુગ્ગલં જાનિસ્સામ, તદા નં ચોદેસ્સામ. ઇદાનિ પન સઙ્ઘો પવારેતૂ’’તિ અયમેત્થ અત્થો. ઇદાનેવ નં વદેહીતિ સચે ઇમિના વત્થુના કઞ્ચિ પુગ્ગલં પરિસઙ્કસિ, ઇદાનેવ નં અપદિસાહીતિ અત્થો. સચે અપદિસતિ, તં પુગ્ગલં અનુવિજ્જિત્વા પવારેતબ્બં; નો ચે અપદિસતિ, ઉપપરિક્ખિત્વા જાનિસ્સામાતિ પવારેતબ્બં.
અયં પુગ્ગલો પઞ્ઞાયતિ ન વત્થૂતિ એત્થ એકો ભિક્ખુ માલાગન્ધવિલેપનેહિ ચેતિયં વા પૂજેસિ, અરિટ્ઠં વા પિવિ, તસ્સ તદનુરૂપો સરીરગન્ધો અહોસિ; સો તં ગન્ધં સન્ધાય ‘‘ઇમસ્સ ભિક્ખુનો એવરૂપો સરીરગન્ધો’’તિ વત્થું પકાસેન્તો એવમાહ. પુગ્ગલં ઠપેત્વા સઙ્ઘો પવારેય્યાતિ એતં પુગ્ગલં ઠપેત્વા સઙ્ઘો પવારેતુ. ઇદાનેવ નં વદેહીતિ યં ત્વં પુગ્ગલં ઠપેસિ, તસ્સ પુગ્ગલસ્સ ઇદાનેવ દોસં વદ. સચે અયમસ્સ દોસોતિ વદતિ, તં પુગ્ગલં સોધેત્વા પવારેતબ્બં. અથ નાહં જાનામીતિ વદતિ, ઉપપરિક્ખિત્વા જાનિસ્સામાતિ પવારેતબ્બં.
ઇદં વત્થુ ચ પુગ્ગલો ચ પઞ્ઞાયતીતિ પુરિમનયેનેવ ચોરેહિ મચ્છે ગહેત્વા પચિત્વા પરિભુત્તટ્ઠાનઞ્ચ ગન્ધાદીહિ નહાનટ્ઠાનઞ્ચ દિસ્વા ‘‘પબ્બજિતસ્સ કમ્મ’’ન્તિ મઞ્ઞમાનો સો એવમાહ. ઇદાનેવ નં વદેહીતિ ઇદાનેવ તેન વત્થુના પરિસઙ્કિતં પુગ્ગલં વદેહિ; ઇદં પન ઉભયમ્પિ દિસ્વા દિટ્ઠકાલતો પટ્ઠાય વિનિચ્છિનિત્વાવ પવારેતબ્બં. કલ્લં વચનાયાતિ કલ્લં ચોદનાય; ચોદેતું વટ્ટતીતિ અત્થો. કસ્મા? પવારણતો પુબ્બે અવિનિચ્છિતત્તા પચ્છા ચ દિસ્વા ચોદિતત્તાતિ. ઉક્કોટનકં પાચિત્તિયન્તિ ઇદઞ્હિ ઉભયં પુબ્બે પવારણાય દિસ્વા વિનિચ્છિનિત્વાવ ભિક્ખૂ પવારેન્તિ, તસ્મા પુન તં ઉક્કોટેન્તસ્સ આપત્તિ.
ભણ્ડનકારકવત્થુકથા
૨૪૦. દ્વે તયો ઉપોસથે ચાતુદ્દસિકે કાતુન્તિ એત્થ ચતુત્થપઞ્ચમા દ્વે, તતિયો પન પકતિયાપિ ચતુદ્દસિકોયેવાતિ. તસ્મા તતિયચતુત્થા વા તતિયચતુત્થપઞ્ચમા વા દ્વે તયો ચાતુદ્દસિકા કાતબ્બા. અથ ચતુત્થે કતે સુણન્તિ, પઞ્ચમો ચાતુદ્દસિકો કાતબ્બો. એવમ્પિ દ્વે ચાતુદ્દસિકા હોન્તિ. એવં કરોન્તા ભણ્ડનકારકાનં તેરસે વા ચાતુદ્દસે વા ઇમે પન્નરસીપવારણં પવારેસ્સન્તિ. એવં પવારેન્તેહિ ચ બહિસીમાય સામણેરે ઠપેત્વા ‘‘તે આગચ્છન્તી’’તિ સુત્વા લહું લહું સન્નિપતિત્વા પવારેતબ્બં. એતમત્થં દસ્સેતું ‘‘તે ચે ભિક્ખવે…પે… તથા કરોન્તૂ’’તિ વુત્તં.
અસંવિહિતાતિ સંવિદહનરહિતા આગમનજાનનત્થાય અકતસંવિદહિતા; અવિઞ્ઞાતાવ હુત્વાતિ અત્થો. તેસં વિક્ખિત્વાતિ ‘‘કિલન્તત્થ મુહુત્તં વિસ્સમથા’’તિઆદિના નયેન સમ્મોહં કત્વાતિ અત્થો. નો ચે લભેથાતિ નો ચે બહિસીમં ગન્તું લભેય્યું; ભણ્ડનકારકાનં સામણેરેહિ ચ દહરભિક્ખૂહિ ચ નિરન્તરં અનુબદ્ધાવ હોન્તિ. આગમે જુણ્હેતિ યં સન્ધાય આગમે જુણ્હે પવારેય્યામાતિ ઞત્તિં ઠપેસું, તસ્મિં આગમે જુણ્હે કોમુદિયા ચાતુમાસિનિયા અકામા પવારેતબ્બં, અવસ્સં પવારેતબ્બં, ન હિ તં અતિક્કમિત્વા પવારેતું લબ્ભતિ. તેહિ ચે ભિક્ખવે ભિક્ખૂહિ પવારિયમાનેતિ એવં ચાતુમાસિનિયા પવારિયમાને.
પવારણાસઙ્ગહકથા
૨૪૧. અઞ્ઞતરો ફાસુવિહારોતિ તરુણસમથો વા તરુણવિપસ્સના વા. પરિબાહિરા ભવિસ્સામાતિ અનિબદ્ધરત્તિટ્ઠાનદિવાટ્ઠાનાદિભાવેન ભાવનાનુયોગં સમ્પાદેતું અસક્કોન્તા બાહિરા ભવિસ્સામ. સબ્બેહેવ એકજ્ઝં સન્નિપતિતબ્બન્તિ ઇમિના છન્દદાનં પટિક્ખિપતિ. ભિન્નસ્સ હિ સઙ્ઘસ્સ સમગ્ગકરણકાલે તિણવત્થારકસમથે ઇમસ્મિઞ્ચ પવારણાસઙ્ગહેતિ ઇમેસુ તીસુ ઠાનેસુ છન્દં દાતું ન વટ્ટતિ. પવારણાસઙ્ગહો નામાયં વિસ્સટ્ઠકમ્મટ્ઠાનાનં થામગતસમથવિપસ્સનાનં સોતાપન્નાદીનઞ્ચ ન દાતબ્બો. તરુણસમથવિપસ્સનાલાભિનો પન સબ્બે વા હોન્તુ, ઉપડ્ઢા વા, એકપુગ્ગલો વા એકસ્સપિ વસેન દાતબ્બોયેવ. દિન્ને પવારણાસઙ્ગહે અન્તોવસ્સે પરિહારોવ હોતિ, આગન્તુકા તેસં સેનાસનં ગહેતું ન લભન્તિ. તેહિપિ છિન્નવસ્સેહિ ન ભવિતબ્બં, પવારેત્વા પન અન્તરાપિ ચારિકં પક્કમિતું લભન્તીતિ દસ્સનત્થં ‘‘તેહિ ચે ભિક્ખવે’’તિઆદિમાહ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.
પવારણાક્ખન્ધકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.