૬. થપતિસુત્તવણ્ણના

૧૦૦૨. છટ્ઠે સાધુકે પટિવસન્તીતિ સાધુકનામકે અત્તનો ભોગગામકે વસન્તિ. તેસુ ઇસિદત્તો સકદાગામી, પુરાણો સોતાપન્નો સદારસન્તુટ્ઠો. મગ્ગે પુરિસં ઠપેસુન્તિ તેસં કિર ગામદ્વારેન ભગવતો ગમનમગ્ગો. તસ્મા ‘‘ભગવા કાલે વા અકાલે વા અમ્હાકં સુત્તાનં વા પમત્તાનં વા ગચ્છેય્ય, અથ પસ્સિતું ન લભેય્યામા’’તિ મગ્ગમજ્ઝે પુરિસં ઠપેસું.

અનુબન્ધિંસૂતિ ન દૂરતોવ પિટ્ઠિતો પિટ્ઠિતો અનુબન્ધિંસુ, ભગવા પન સકટમગ્ગસ્સ મજ્ઝે જઙ્ઘમગ્ગેન અગમાસિ, ઇતરે ઉભોસુ પસ્સેસુ અનુગચ્છન્તા અગમંસુ. મગ્ગા ઓક્કમ્માતિ બુદ્ધાનઞ્હિ કેનચિ સદ્ધિં ગચ્છન્તાનંયેવ પટિસન્થારં કાતું વટ્ટતિ કેનચિ સદ્ધિં ઠિતકાનં, કેનચિ સદ્ધિં દિવસભાગં નિસિન્નાનં. તસ્મા ભગવા ચિન્તેસિ – ‘‘ઇમેહિ મે સદ્ધિં ગચ્છન્તસ્સ પટિસન્થારં કાતું અયુત્તં, ઠિતકેનપિ કાતું ન યુત્તં, ઇમે હિ મય્હં સાસને સામિનો આગતફલા. ઇમેહિ સદ્ધિં નિસીદિત્વાવ દિવસભાગં પટિસન્થારં કરિસ્સામી’’તિ મગ્ગા ઓક્કમ્મ યેન અઞ્ઞતરં રુક્ખમૂલં તેનુપસઙ્કમિ.

પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદીતિ તે કિર છત્તુપાહનં કત્તરદણ્ડં પાદબ્ભઞ્જનતેલાદીનિ ચેવ અટ્ઠવિધઞ્ચ પાનકં સરભપાદપલ્લઙ્કઞ્ચ ગાહાપેત્વા અગમંસુ, આભતં પલ્લઙ્કમ્પિ પઞ્ઞાપેત્વા અદંસુ, સત્થા તસ્મિં નિસીદિ. એકમન્તં નિસીદિંસૂતિ સેસાનિ છત્તુપાહનાદીનિ ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ દેથાતિ વત્વા સયમ્પિ ભગવન્તં વન્દિત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ.

સાવત્થિયા કોસલેસુ ચારિકં પક્કમિસ્સતીતિઆદિ સબ્બં મજ્ઝિમપદેસવસેનવ વુત્તં. કસ્મા? નિયતત્તા. ભગવતો હિ ચારિકાચરણમ્પિ અરુણુટ્ઠાપનમ્પિ નિયતં, મજ્ઝિમપદેસેયેવ ચારિકં ચરતિ, મજ્ઝિમદેસે અરુણં ઉટ્ઠપેતીતિ નિયતત્તા મજ્ઝિમદેસવસેન વુત્તં. આસન્ને નો ભગવા ભવિસ્સતીતિ એત્થ ન કેવલં આસન્નત્તાયેવ તેસં સોમનસ્સં હોતિ, અથ ખો ‘‘ઇદાનિ દાનં દાતું ગન્ધમાલાદીહિ પૂજં કાતું ધમ્મં સોતું પઞ્હં પુચ્છિતું લભિસ્સામા’’તિ તેસં સોમનસ્સં હોતિ.

તસ્માતિહ થપતયો સમ્બાધો ઘરાવાસોતિ થપતયો યસ્મા તુમ્હાકં મયિ દૂરીભૂતે અનપ્પકં દોમનસ્સં, આસન્ને અનપ્પકં સોમનસ્સં હોતિ, તસ્માપિ વેદિતબ્બમેતં ‘‘સમ્બાધો ઘરાવાસો’’તિ. ઘરાવાસસ્સ હિ દોસેન તુમ્હાકં એવં હોતિ. સચે પન ઘરાવાસં પહાય પબ્બજિતા, અથ એવં વો મયા સદ્ધિંયેવ ગચ્છન્તાનઞ્ચ આગચ્છન્તાનઞ્ચ તં ન ભવેય્યાતિ ઇમમત્થં દીપેન્તો એવમાહ. તત્થ સકિઞ્ચનસપલિબોધટ્ઠેન સમ્બાધતા વેદિતબ્બા. મહાવાસે વસન્તસ્સપિ હિ સકિઞ્ચનસપલિબોધટ્ઠેન ઘરાવાસો સમ્બાધોવ. રજાપથોતિ રાગદોસમોહરજાનં આપથો, આગમનટ્ઠાનન્તિ અત્થો. અબ્ભોકાસો પબ્બજ્જાતિ પબ્બજ્જા પન અકિઞ્ચનઅપલિબોધટ્ઠેન અબ્ભોકાસો. ચતુરતનિકેપિ હિ ગબ્ભે દ્વિન્નં ભિક્ખૂનં પલ્લઙ્કેન પલ્લઙ્કં ઘટેત્વા નિસિન્નાનમ્પિ અકિઞ્ચનઅપલિબોધટ્ઠેન પબ્બજ્જા અબ્ભોકાસો નામ હોતિ. અલઞ્ચ પન વો થપતયો અપ્પમાદાયાતિ એવં સમ્બાધે ઘરાવાસે વસન્તાનં તુમ્હાકં અપ્પમાદમેવ કાતું યુત્તન્તિ અત્થો.

એકં પુરતો એકં પચ્છતો નિસીદાપેમાતિ તે કિર દ્વેપિ જના સબ્બાલઙ્કારપટિમણ્ડિતેસુ દ્વીસુ નાગેસુ તા ઇત્થિયો એવં નિસીદાપેત્વા રઞ્ઞો નાગં મજ્ઝે કત્વા ઉભોસુ પસ્સેસુ ગચ્છન્તિ, તસ્મા એવમાહંસુ. નાગોપિ રક્ખિતબ્બોતિ યથા કિઞ્ચિ વિસેવિતં ન કરોતિ, એવં રક્ખિતબ્બો હોતિ. તાપિ ભગિનિયોતિ યથા પમાદં નાપજ્જન્તિ, એવં રક્ખિતબ્બા હોન્તિ. અત્તાપીતિ સિતહસિતકથિતવિપેક્ખિતાદીનિ અકરોન્તેહિ અત્તાપિ રક્ખિતબ્બો હોતિ. (તેહિ તથા કરોન્તેહિ ન અત્તાપિ રક્ખિતબ્બો હોતિ). તથા કરોન્તો હિ ‘‘સામિદુબ્ભો એસો’’તિ નિગ્ગહેતબ્બો હોતિ. તસ્માતિહ થપતયોતિ યસ્મા તુમ્હે રાજા નિચ્ચં રાજભણ્ડં પટિચ્છાપેતિ, તસ્માપિ સમ્બાધો ઘરાવાસો રજાપથો. યસ્મા પન પંસુકૂલિકભિક્ખું એવં પટિચ્છાપેન્તો નત્થિ, તસ્મા અબ્ભોકાસો પબ્બજ્જા. એવં સબ્બત્થાપિ અલઞ્ચ પન વો થપતયો અપ્પમાદાય અપ્પમાદમેવ કરોથાતિ દસ્સેતિ.

મુત્તચાગોતિ વિસ્સટ્ઠચાગો. પયતપાણીતિ આગતાગતાનં દાનત્થાય ધોતહત્થો. વોસ્સગ્ગરતોતિ વોસ્સગ્ગસઙ્ખાતે ચાગે રતો. યાચયોગોતિ યાચિતબ્બકયુત્તો. દાનસંવિભાગરતોતિ દાનેન ચેવ અપ્પમત્તકમ્પિ કિઞ્ચિ લદ્ધા તતોપિ સંવિભાગે રતો. અપ્પટિવિભત્તન્તિ ‘‘ઇદં અમ્હાકં ભવિસ્સતિ, ઇદં ભિક્ખૂન’’ન્તિ એવં અકતવિભાગં, સબ્બં દાતબ્બમેવ હુત્વા ઠિતન્તિ અત્થો.