૧. ચક્કવત્તિરાજસુત્તવણ્ણના

૯૯૭. સોતાપત્તિસંયુત્તસ્સ પઠમે કિઞ્ચાપીતિ અનુગ્ગહગરહણેસુ નિપાતો. ચતુન્નઞ્હિ મહાદીપાનં ઇસ્સરિયાધિપચ્ચં રજ્જં અનુગ્ગણ્હન્તો ચતુન્નઞ્ચ અપાયાનં અપ્પહીનભાવં ગરહન્તો સત્થા ‘‘કિઞ્ચાપિ, ભિક્ખવે, રાજા ચક્કવત્તી’’તિઆદિમાહ. તત્થ ચતુન્નં દીપાનન્તિ દ્વિસહસ્સદીપપરિવારાનં ચતુન્નં મહાદીપાનં. ઇસ્સરિયાધિપચ્ચન્તિ ઇસ્સરભાવો ઇસ્સરિયં, અધિપતિભાવો આધિપચ્ચં, ઇસ્સરિયં આધિપચ્ચં એતસ્મિં રજ્જે, ન છેદનભેદનન્તિ ઇસ્સરિયાધિપચ્ચં. કારેત્વાતિ એવરૂપં રજ્જં પવત્તાપેત્વા. કિઞ્ચાપિ, ભિક્ખવે, અરિયસાવકોતિ એત્થ અનુગ્ગહપસંસાસુ નિપાતો. પિણ્ડિયાલોપેન હિ યાપનં અનુગ્ગહન્તો ચતુન્નઞ્ચ અપાયાનં પહીનભાવં પસંસન્તો સત્થા ‘‘કિઞ્ચાપિ, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો’’તિઆદિમાહ. તત્થ નન્તકાનીતિ અનન્તકાનિ. તેરસહત્થોપિ હિ વત્થસાટકો દસચ્છેદનતો પટ્ઠાય નન્તકન્તેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ.

અવેચ્ચપ્પસાદેનાતિ અચલપ્પસાદેન. સો પનાયં પસાદો કિં એકો, અનેકોતિ? એકોવ, સો મગ્ગેન આગતપ્પસાદો. યેસુ પન વત્થૂસુ અપુબ્બં અચરિમં રુહતિ, તેસં વસેન ‘‘બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેના’’તિઆદિના નયેન તિધા વુત્તો. યસ્મા ચ એકો, તસ્માવ નિન્નાનાકરણો હોતિ. અરિયસાવકસ્સ હિ બુદ્ધેયેવ પસાદો ચ પેમઞ્ચ ગારવઞ્ચ મહન્તં, ન ધમ્મે વા સઙ્ઘે વા, ધમ્મેયેવ વા મહન્તં, ન બુદ્ધે વા સઙ્ઘે વા, સઙ્ઘેયેવ વા મહન્તં, ન બુદ્ધે વા ધમ્મે વાતિ એતં નત્થિ. ઇતિપિ સો ભગવાતિઆદીનિ વિસુદ્ધિમગ્ગે વિત્થારિતાનેવ.

અરિયકન્તેહીતિ અરિયાનં કન્તેહિ પિયેહિ મનાપેહિ. પઞ્ચ હિ સીલાનિ ભવન્તરગતાપિ અરિયા ન કોપેન્તિ, એવં તેસં પિયાનિ. તાનિ સન્ધાયેતં વુત્તં. અખણ્ડેહીતિઆદિ સદિસવસેન વુત્તં. મુખવટ્ટિયઞ્હિ છિન્નેકદેસા પાતિ ખણ્ડાતિ વુચ્ચતિ, મજ્ઝે ભિન્ના છિદ્દાતિ, એકસ્મિં પદેસે વિસભાગવણ્ણા ગાવી સબલાતિ, નાનાબિન્દુચિત્તા કમ્માસાતિ, એવમેવ પટિપાટિયા આદિમ્હિ વા અન્તે વા ભિન્નં સીલં ખણ્ડં નામ, મજ્ઝે ભિન્નં છિદ્દં, યત્થ કત્થચિ દ્વિન્નં વા તિણ્ણં વા પટિપાટિયા ભિન્નત્તા સબલં, એકન્તરં ભિન્નં કમ્માસં. તેસં દોસાનં અભાવેન અખણ્ડાદિતા વેદિતબ્બા. ભુજિસ્સેહીતિ ભુજિસ્સભાવકરેહિ. વિઞ્ઞુપ્પસત્થેહીતિ બુદ્ધાદીહિ વિઞ્ઞૂહિ પસંસિતેહિ. અપરામટ્ઠેહીતિ ‘‘ઇદં નામ તયા કતં, ઇદં વીતિક્કન્ત’’ન્તિ એવં પરામસિતું અસક્કુણેય્યેહિ. સમાધિસંવત્તનિકેહીતિ અપ્પનાસમાધિં ઉપચારસમાધિં વા સંવત્તેતું સમત્થેહિ.