૮. સઙ્ખધમસુત્તવણ્ણના

૩૬૦. અટ્ઠમે યંબહુલં યંબહુલન્તિ ઇમિના નિગણ્ઠો અત્તનાવ અત્તનો વાદં ભિન્દતિ. તસ્મા ભગવા એવં સન્તે ન કોચિ આપાયિકોતિઆદિમાહ. પુરિમાનિ પન ચત્તારિ પદાનિ દિટ્ઠિયા પચ્ચયા હોન્તિ. તસ્મા તેસુપિ આદીનવં દસ્સેન્તો ઇધ, ગામણિ, એકચ્ચો સત્થા એવંવાદી હોતીતિઆદિમાહ. તત્થ અહમ્પમ્હીતિ અહમ્પિ અમ્હિ.

મેત્તાસહગતેનાતિઆદીસુ યં વત્તબ્બં, તં સબ્બં સદ્ધિં ભાવનાનયેન વિસુદ્ધિમગ્ગે વુત્તમેવ. સેય્યથાપિ, ગામણિ, બલવા સઙ્ખધમોતિઆદિ પન ઇધ અપુબ્બં. તત્થ બલવાતિ બલસમ્પન્નો. સઙ્ખધમોતિ સઙ્ખધમકો. અપ્પકસિરેનાતિ અકિચ્છેન અદુક્ખેન. દુબ્બલો હિ સઙ્ખધમો સઙ્ખં ધમન્તોપિ ન સક્કોતિ ચતસ્સો દિસા સરેન વિઞ્ઞાપેતું, નાસ્સ સઙ્ખસદ્દો સબ્બતો ફરતિ, બલવતો પન વિપ્ફારિકો હોતિ, તસ્મા ‘‘બલવા’’તિ આહ.

મેત્તાય ચેતોવિમુત્તિયાતિ એત્થ ‘‘મેત્તા’’તિ વુત્તે ઉપચારોપિ અપ્પનાપિ વટ્ટતિ, ‘‘ચેતોવિમુત્તી’’તિ વુત્તે પન અપ્પનાવ વટ્ટતિ. યં પમાણકતં કમ્મન્તિ પમાણકતં કમ્મં નામ કામાવચરં વુચ્ચતિ, અપ્પમાણકતં કમ્મં નામ રૂપાવચરં. તઞ્હિ પમાણં અતિક્કમિત્વા ઓધિસકઅનોધિસકદિસાફરણવસેન વડ્ઢેત્વા કતત્તા અપ્પમાણકતન્તિ વુચ્ચતિ.

ન તં તત્રાવસિસ્સતિ, ન તં તત્રાવતિટ્ઠતીતિ તં કામાવચરકમ્મં તસ્મિં રૂપારૂપાવચરકમ્મે ન ઓહીયતિ ન તિટ્ઠતિ. કિં વુત્તં હોતિ? તં કામાવચરકમ્મં તસ્સ રૂપારૂપાવચરકમ્મસ્સ અન્તરા લગ્ગિતું વા ઠાતું વા રૂપારૂપાવચરકમ્મં ફરિત્વા પરિયાદિયિત્વા અત્તનો ઓકાસં ગહેત્વા પતિટ્ઠાતું વા ન સક્કોતિ. અથ ખો રૂપારૂપાવચરકમ્મમેવ કામાવચરં મહોઘો વિય પરિત્તં ઉદકં ફરિત્વા પરિયાદિયિત્વા અત્તનો ઓકાસં કત્વા તિટ્ઠતિ, તસ્સ વિપાકં પટિબાહિત્વા સયમેવ બ્રહ્મસહબ્યતં ઉપનેતીતિ. ઇતિ ઇદં સુત્તં આદિમ્હિ કિલેસવસેન વુટ્ઠાય અવસાને બ્રહ્મવિહારવસેન ગહિતત્તા યથાનુસન્ધિનાવ ગતં.