૮. ગામણિસંયુત્તં

૧. ચણ્ડસુત્તવણ્ણના

૩૫૩. ગામણિસંયુત્તસ્સ પઠમે ચણ્ડો ગામણીતિ ધમ્મસઙ્ગાહકત્થેરેહિ ચણ્ડોતિ ગહિતનામો એકો ગામણિ. પાતુકરોતીતિ ભણ્ડન્તં પટિભણ્ડન્તો અક્કોસન્તં પચ્ચક્કોસન્તો પહરન્તં પટિપહરન્તો પાકટં કરોતીતિ દસ્સેતિ. ન પાતુકરોતીતિ અક્કુટ્ઠોપિ પહટોપિ કિઞ્ચિ પચ્ચનીકં અકરોન્તોતિ દસ્સેતિ.

૨. તાલપુટસુત્તવણ્ણના

૩૫૪. દુતિયે તાલપુટોતિ એવંનામકો. તસ્સ કિર બન્ધના પમુત્તતાલપક્કવણ્ણો વિય મુખવણ્ણો વિપ્પસન્નો અહોસિ, તેનસ્સ તાલપુટોતિ નામં અકંસુ. સ્વાયં અભિનીહારસમ્પન્નો પચ્છિમભવિકપુગ્ગલો. યસ્મા પન પટિસન્ધિ નામ અનિયતા આકાસે ખિત્તદણ્ડસદિસા, તસ્મા એસ નટકુલે નિબ્બત્તિ. વુડ્ઢિપ્પત્તો પન નટસિપ્પે અગ્ગો હુત્વા સકલજમ્બુદીપે પાકટો જાતો. તસ્સ પઞ્ચ સકટસતાનિ પઞ્ચ માતુગામસતાનિ પરિવારો, ભરિયાયપિસ્સ તાવતકાવાતિ માતુગામસહસ્સેન ચેવ સકટસહસ્સેન ચ સદ્ધિં યં યં નગરં વા નિગમં વા પવિસતિ, તત્થસ્સ પુરેતરમેવ સતસહસ્સં દેન્તિ. સમજ્જવેસં ગણ્હિત્વા પન માતુગામસહસ્સેન સદ્ધિં કીળં કરોન્તસ્સ યં હત્થૂપગપાદૂપગાદિઆભરણજાતં ખિપન્તિ, તસ્સ પરિયન્તો નત્થિ. સો તંદિવસં માતુગામસહસ્સપરિવારિતો રાજગહે કીળં કત્વા પરિપક્કઞાણત્તા સપરિવારોવ યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ.

સચ્ચાલિકેનાતિ સચ્ચેન ચ અલિકેન ચ. તિટ્ઠતેતન્તિ તિટ્ઠતુ એતં. રજનીયાતિ રાગપ્પચ્ચયા મુખતો પઞ્ચવણ્ણસુત્તનીહરણવાતવુટ્ઠિદસ્સનાદયો અઞ્ઞે ચ કામસ્સાદસંયુત્તાકારદસ્સનકા અભિનયા. ભિય્યોસોમત્તાયાતિ અધિકપ્પમાણત્તાય. દોસનીયાતિ દોસપ્પચ્ચયા હત્થપાદચ્છેદાદિદસ્સનાકારા. મોહનીયાતિ મોહપ્પચ્ચયા ઉદકં ગહેત્વા તેલકરણં, તેલં ગહેત્વા ઉદકકરણન્તિ એવમાદયો માયાપભેદા.

પહાસો નામ નિરયોતિ વિસું પહાસનામકો નિરયો નામ નત્થિ, અવીચિસ્સેવ પન એકસ્મિં કોટ્ઠાસે નચ્ચન્તા વિય ગાયન્તા વિય ચ નટવેસં ગહેત્વાવ પચ્ચન્તિ, તં સન્ધાયેતં વુત્તં. નાહં, ભન્તે, એતં રોદામીતિ અહં, ભન્તે, એતં ભગવતો બ્યાકરણં ન રોદામીતિ એવં સકમ્મકવસેનેત્થ અત્થો વેદિતબ્બો, ન અસ્સુવિમોચનમત્તેન. ‘‘મતં વા અમ્મરોદન્તી’’તિઆદયો ચેત્થ અઞ્ઞેપિ વોહારા વેદિતબ્બા.

૩-૫. યોધાજીવસુત્તાદિવણ્ણના

૩૫૫-૩૫૭. તતિયે યોધાજીવોતિ યુદ્ધેન જીવિકં કપ્પનકો ધમ્મસઙ્ગાહકત્થેરેહિ એવં ગહિતનામો. ઉસ્સહતિ વાયમતીતિ ઉસ્સાહં વાયામં કરોતિ. પરિયાપાદેન્તીતિ મરણં પટિપજ્જાપેન્તિ. દુક્કટન્તિ દુટ્ઠુ કતં. દુપ્પણિહિતન્તિ દુટ્ઠુ ઠપિતં. પરજિતો નામ નિરયોતિ અયમ્પિ ન વિસું એકો નિરયો, અવીચિસ્સેવ પન એકસ્મિં કોટ્ઠાસે પઞ્ચાવુધસન્નદ્ધા ફલકહત્થા હત્થિઅસ્સરથે આરુય્હ સઙ્ગામે યુજ્ઝન્તા વિય પચ્ચન્તિ, તં સન્ધાયેતં વુત્તં. ચતુત્થપઞ્ચમેસુપિ એસેવ નયો.

૬. અસિબન્ધકપુત્તસુત્તવણ્ણના

૩૫૮. છટ્ઠે પચ્છાભૂમકાતિ પચ્છાભૂમિવાસિનો. કામણ્ડલુકાતિ સકમણ્ડલુનો. સેવાલમાલિકાતિ પાતોવ ઉદકતો સેવાલઞ્ચેવ ઉપ્પલાદીનિ ચ ગહેત્વા ઉદકસુદ્ધિકભાવજાનનત્થાય માલં કત્વા પિળન્ધનકા. ઉદકોરોહકાતિ સાયંપાતં ઉદકં ઓરોહનકા. ઉય્યાપેન્તીતિ ઉપરિ યાપેન્તિ. સઞ્ઞાપેન્તીતિ સમ્મા ઞાપેન્તિ. સગ્ગં નામ ઓક્કામેન્તીતિ પરિવારેત્વા ઠિતા ‘‘ગચ્છ, ભો, બ્રહ્મલોકં, ગચ્છ, ભો, બ્રહ્મલોક’’ન્તિ વદન્તા સગ્ગં પવેસેન્તિ. અનુપરિસક્કેય્યાતિ અનુપરિગચ્છેય્ય. ઉમ્મુજ્જાતિ ઉમ્મુજ્જ ઉટ્ઠહ. થલમુપ્લવાતિ થલમભિરુહ. તત્ર યાસ્સાતિ તત્ર યા ભવેય્ય. સક્ખરા વા કઠલા વાતિ સક્ખરા ચ કઠલા ચ. સા અધોગામી અસ્સાતિ સા અધો ગચ્છેય્ય, હેટ્ઠાગામી ભવેય્ય. અધોગચ્છાતિ હેટ્ઠા ગચ્છ.

૭. ખેત્તૂપમસુત્તવણ્ણના

૩૫૯. સત્તમે જઙ્ગલન્તિ થદ્ધં ન મુદુ. ઊસરન્તિ સઞ્જાતલોણં. પાપભૂમીતિ લામકભૂમિભાગં. મંદીપાતિઆદીસુ અહં દીપો પતિટ્ઠા એતેસન્તિ મંદીપા. અહં લેણો અલ્લીયનટ્ઠાનં એતેસન્તિ મંલેણા. અહં તાણં રક્ખા એતેસન્તિ મંતાણા. અહં સરણં ભયનાસનં એતેસન્તિ મંસરણા. વિહરન્તીતિ મં એવં કત્વા વિહરન્તિ.

ગોભત્તમ્પીતિ ધઞ્ઞફલસ્સ અભાવેન લાયિત્વા કલાપકલાપં બન્ધિત્વા ઠપિતં ગિમ્હકાલે ગુન્નમ્પિ ખાદનં ભવિસ્સતીતિ અત્થો. ઉદકમણિકોતિ કુચ્છિયં મણિકમેખલાય એવં લદ્ધનામો ભાજનવિસેસો. અહારી અપરિહારીતિ ઉદકં ન હરતિ ન પરિહરતિ, ન પરિયાદિયતીતિ અત્થો. ઇતિ ઇમસ્મિં સુત્તે સક્કચ્ચધમ્મદેસનાવ કથિતા. બુદ્ધાનઞ્હિ અસક્કચ્ચધમ્મદેસના નામ નત્થિ. સીહસમાનવુત્તિનો હિ બુદ્ધા, યથા સીહો પભિન્નવરવારણસ્સપિ સસબિળારાદીનમ્પિ ગહણત્થાય એકસદિસમેવ વેગં કરોતિ, એવં બુદ્ધાપિ એકસ્સ દેસેન્તાપિ દ્વિન્નં બહૂનં ભિક્ખુપરિસાય ભિક્ખુનિઉપાસકઉપાસિકાપરિસાયપિ તિત્થિયાનમ્પિ દેસેન્તા સક્કચ્ચમેવ દેસેન્તિ. ચતસ્સો પન પરિસા સદ્દહિત્વા ઓકપ્પેત્વા સુણન્તીતિ તાસં દેસના સક્કચ્ચદેસના નામ જાતા.

૮. સઙ્ખધમસુત્તવણ્ણના

૩૬૦. અટ્ઠમે યંબહુલં યંબહુલન્તિ ઇમિના નિગણ્ઠો અત્તનાવ અત્તનો વાદં ભિન્દતિ. તસ્મા ભગવા એવં સન્તે ન કોચિ આપાયિકોતિઆદિમાહ. પુરિમાનિ પન ચત્તારિ પદાનિ દિટ્ઠિયા પચ્ચયા હોન્તિ. તસ્મા તેસુપિ આદીનવં દસ્સેન્તો ઇધ, ગામણિ, એકચ્ચો સત્થા એવંવાદી હોતીતિઆદિમાહ. તત્થ અહમ્પમ્હીતિ અહમ્પિ અમ્હિ.

મેત્તાસહગતેનાતિઆદીસુ યં વત્તબ્બં, તં સબ્બં સદ્ધિં ભાવનાનયેન વિસુદ્ધિમગ્ગે વુત્તમેવ. સેય્યથાપિ, ગામણિ, બલવા સઙ્ખધમોતિઆદિ પન ઇધ અપુબ્બં. તત્થ બલવાતિ બલસમ્પન્નો. સઙ્ખધમોતિ સઙ્ખધમકો. અપ્પકસિરેનાતિ અકિચ્છેન અદુક્ખેન. દુબ્બલો હિ સઙ્ખધમો સઙ્ખં ધમન્તોપિ ન સક્કોતિ ચતસ્સો દિસા સરેન વિઞ્ઞાપેતું, નાસ્સ સઙ્ખસદ્દો સબ્બતો ફરતિ, બલવતો પન વિપ્ફારિકો હોતિ, તસ્મા ‘‘બલવા’’તિ આહ.

મેત્તાય ચેતોવિમુત્તિયાતિ એત્થ ‘‘મેત્તા’’તિ વુત્તે ઉપચારોપિ અપ્પનાપિ વટ્ટતિ, ‘‘ચેતોવિમુત્તી’’તિ વુત્તે પન અપ્પનાવ વટ્ટતિ. યં પમાણકતં કમ્મન્તિ પમાણકતં કમ્મં નામ કામાવચરં વુચ્ચતિ, અપ્પમાણકતં કમ્મં નામ રૂપાવચરં. તઞ્હિ પમાણં અતિક્કમિત્વા ઓધિસકઅનોધિસકદિસાફરણવસેન વડ્ઢેત્વા કતત્તા અપ્પમાણકતન્તિ વુચ્ચતિ.

ન તં તત્રાવસિસ્સતિ, ન તં તત્રાવતિટ્ઠતીતિ તં કામાવચરકમ્મં તસ્મિં રૂપારૂપાવચરકમ્મે ન ઓહીયતિ ન તિટ્ઠતિ. કિં વુત્તં હોતિ? તં કામાવચરકમ્મં તસ્સ રૂપારૂપાવચરકમ્મસ્સ અન્તરા લગ્ગિતું વા ઠાતું વા રૂપારૂપાવચરકમ્મં ફરિત્વા પરિયાદિયિત્વા અત્તનો ઓકાસં ગહેત્વા પતિટ્ઠાતું વા ન સક્કોતિ. અથ ખો રૂપારૂપાવચરકમ્મમેવ કામાવચરં મહોઘો વિય પરિત્તં ઉદકં ફરિત્વા પરિયાદિયિત્વા અત્તનો ઓકાસં કત્વા તિટ્ઠતિ, તસ્સ વિપાકં પટિબાહિત્વા સયમેવ બ્રહ્મસહબ્યતં ઉપનેતીતિ. ઇતિ ઇદં સુત્તં આદિમ્હિ કિલેસવસેન વુટ્ઠાય અવસાને બ્રહ્મવિહારવસેન ગહિતત્તા યથાનુસન્ધિનાવ ગતં.

૯. કુલસુત્તવણ્ણના

૩૬૧. નવમે દુબ્ભિક્ખાતિ દુલ્લભભિક્ખા. દ્વીહિતિકાતિ ‘‘જીવિસ્સામ નુ ખો ન નુ ખો’’તિ એવં પવત્તઈહિતિકા. ‘‘દુહિતિકા’’તિપિ પાઠો. અયમેવ અત્થો. દુક્ખા ઈહિતિ એત્થ ન સક્કા કોચિ પયોગો સુખેન કાતુન્તિ દુહિતિકા. તત્થ તત્થ મતમનુસ્સાનં વિપ્પકિણ્ણાનિ સેતાનિ અટ્ઠિકાનિ એત્થાતિ સેતટ્ઠિકા. સલાકાવુત્તાતિ સલાકમત્તવુત્તા, યં તત્થ વુત્તં વાપિતં, તં સલાકમત્તમેવ અહોસિ, ફલે ન જનયતીતિ અત્થો.

ઉગ્ગિલિતુન્તિ દ્વે અન્તે મોચેત્વા કથેતું અસક્કોન્તો ઉગ્ગિલિતું બહિ નીહરિતું ન સક્ખીતિ. ઓગિલિતુન્તિ પુચ્છાય દોસં દિસ્વા હારેતું અસક્કોન્તો ઓગિલિતું અન્તો પવેસેતું ન સક્ખીતિ.

ઇતો સો ગામણિ એકનવુતિકપ્પેતિ ભગવા કથયમાનોવ યાવ નિક્ખન્તો નાસિકવાતો ન પુન પવિસતિ, તાવતકેન કાલેન એકનવુતિકપ્પે અનુસ્સરિ ‘‘અત્થિ નુ ખો કિઞ્ચિ કુલે પક્કભિક્ખાદાનેન ઉપહતપુબ્બ’’ન્તિ પરિજાનનત્થં. અથેકમ્પિ અપસ્સન્તો ‘‘ઇતો સો, ગામણી’’તિઆદિમાહ. ઇદાનિ દાનાદીનં આનિસંસં કથેન્તો અથ ખો યાનિ તાનિ કુલાનિ અડ્ઢાનીતિ ધમ્મદેસનં આરભિ. તત્થ દાનસમ્ભૂતાનીતિ દાનેન સમ્ભૂતાનિ નિબ્બત્તાનિ. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો. એત્થ પન સચ્ચં નામ સચ્ચવાદિતા. સામઞ્ઞં નામ સેસસીલં. વિકિરતીતિ અયોગેન વળઞ્જેન્તો વિપ્પકિરતિ. વિધમતીતિ ધમેન્તો વિય નાસેતિ. વિદ્ધંસેતીતિ નાસેતિ. અનિચ્ચતાતિ હુત્વા અભાવો બહુનાપિ કાલેન સઙ્ગતાનં ખણેનેવ અન્તરધાનં.

૧૦. મણિચૂળકસુત્તવણ્ણના

૩૬૨. દસમે તં પરિસં એતદવોચાતિ તસ્સ કિર એવં અહોસિ ‘‘કુલપુત્તા પબ્બજન્તા પુત્તદારઞ્ચેવ જાતરૂપરજતઞ્ચ પહાયેવ પબ્બજન્તિ, ન ચ સક્કા યં પહાય પબ્બજિતા, તં તેહિ ગહેતુ’’ન્તિ નયગ્ગાહે ઠત્વા ‘‘મા અય્યો’’તિઆદિવચનં અવોચ. એકંસેનેતન્તિ એતં પઞ્ચકામગુણકપ્પનં અસ્સમણધમ્મો અસક્યપુત્તિયધમ્મોતિ એકંસેન ધારેય્યાસિ.

તિણન્તિ સેનાસનચ્છદનતિણં. પરિયેસિતબ્બન્તિ તિણચ્છદને વા ઇટ્ઠકચ્છદને વા ગેહે પલુજ્જન્તે યેહિ તં કારિતં, તેસં સન્તિકં ગન્ત્વા ‘‘તુમ્હેહિ કારિતસેનાસનં ઓવસ્સતિ, ન સક્કા તત્થ વસિતુ’’ન્તિ આચિક્ખિતબ્બં. મનુસ્સા સક્કોન્તા કરિસ્સન્તિ, અસક્કોન્તા ‘‘તુમ્હે વડ્ઢકિં ગહેત્વા કારાપેથ, મયં તે સઞ્ઞાપેસ્સામા’’તિ વક્ખન્તિ. એવં વુત્તે કારેત્વા તેસં આચિક્ખિતબ્બં. મનુસ્સા વડ્ઢકીનં દાતબ્બં દસ્સન્તિ. સચે આવાસસામિકા નત્થિ, અઞ્ઞેસમ્પિ ભિક્ખાચારવત્તેન આરોચેત્વા કારેતું વટ્ટતિ. ઇદં સન્ધાય ‘‘પરિયેસિતબ્બ’’ન્તિ વુત્તં.

દારુન્તિ સેનાસને ગોપાનસિઆદીસુ પલુજ્જમાનેસુ તદત્થાય દારું. સકટન્તિ ગિહિવિકતં કત્વા તાવકાલિકસકટં. ન કેવલઞ્ચ સકટમેવ, અઞ્ઞમ્પિ વાસિફરસુકુદ્દાલાદિઉપકરણં એવં પરિયેસિતું વટ્ટતિ. પુરિસોતિ હત્થકમ્મવસેન પુરિસો પરિયેસિતબ્બો. યંકિઞ્ચિ હિ પુરિસં ‘‘હત્થકમ્મં, આવુસો, કત્વા દસ્સસી’’તિ વત્વા ‘‘દસ્સામિ, ભન્તે,’’તિ વુત્તે ‘‘ઇદઞ્ચિદઞ્ચ કરોહી’’તિ યં ઇચ્છતિ, તં કારેતું વટ્ટતિ. ન ત્વેવાહં, ગામણિ, કેનચિ પરિયાયેનાતિ જાતરૂપરજતં પનાહં કેનચિપિ કારણેન પરિયેસિતબ્બન્તિ ન વદામિ.

૧૧. ભદ્રકસુત્તવણ્ણના

૩૬૩. એકાદસમે મલ્લેસૂતિ એવંનામકે જનપદે. વધેનાતિ મારણેન. જાનિયાતિ ધનજાનિયા. અકાલિકેન પત્તેનાતિ ન કાલન્તરેન પત્તેન, કાલં અનતિક્કમિત્વાવ પત્તેનાતિ અત્થો. ચિરવાસી નામ કુમારોતિ એવંનામકો તસ્સ પુત્તો. બહિ આવસથે પટિવસતીતિ બહિનગરે કિઞ્ચિદેવ સિપ્પં ઉગ્ગણ્હન્તો વસતિ. ઇમસ્મિં સુત્તે વટ્ટદુક્ખં કથિતં.

૧૨. રાસિયસુત્તવણ્ણના

૩૬૪. દ્વાદસમે રાસિયોતિ રાસિં કત્વા પઞ્હસ્સ પુચ્છિતત્તા રાસિયોતિ એવં ધમ્મસઙ્ગાહકત્થેરેહિ ગહિતનામો. તપસ્સિન્તિ તપનિસ્સિતકં. લૂખજીવિન્તિ લૂખજીવિકં. અન્તાતિ કોટ્ઠાસા. ગામોતિ ગામ્મો. ગમ્મોતિપિ પાઠો, ગામવાસીનં ધમ્મોતિ અત્થો. અત્તકિલમથાનુયોગોતિ અત્તનો કિલમથાનુયોગો, સરીરદુક્ખકરણન્તિ અત્થો.

કસ્મા પનેત્થ કામસુખલ્લિકાનુયોગો ગહિતો, કસ્મા અત્તકિલમથાનુયોગો, કસ્મા મજ્ઝિમા પટિપદાતિ? કામસુખલ્લિકાનુયોગો તાવ કામભોગીનં દસ્સનત્થં ગહિતો, અત્તકિલમથાનુયોગો તપનિસ્સિતકાનં, મજ્ઝિમા પટિપદા તિણ્ણં નિજ્જરવત્થૂનં દસ્સનત્થં ગહિતા. કિં એતેસં દસ્સને પયોજનન્તિ? ઇમે દ્વે અન્તે પહાય તથાગતો મજ્ઝિમાય પટિપદાય સમ્માસમ્બોધિં પત્તો. સો કામભોગિનોપિ ન સબ્બે ગરહતિ ન પસંસતિ, તપનિસ્સિતકેપિ ન સબ્બે ગરહતિ ન પસંસતિ, ગરહિતબ્બયુત્તકેયેવ ગરહતિ, પસંસિતબ્બયુત્તકે પસંસતીતિ ઇમસ્સત્થસ્સ પકાસનં એતેસં દસ્સને પયોજનન્તિ વેદિતબ્બં.

ઇદાનિ તમત્થં પકાસેન્તો તયો ખોમે, ગામણિ, કામભોગિનોતિઆદિમાહ. તત્થ સાહસેનાતિ સાહસિકકમ્મેન. ન સંવિભજતીતિ મિત્તસહાયસન્દિટ્ઠસમ્ભત્તાનં સંવિભાગં ન કરોતિ. ન પુઞ્ઞાનિ કરોતીતિ અનાગતભવસ્સ પચ્ચયભૂતાનિ પુઞ્ઞાનિ ન કરોતિ. ધમ્માધમ્મેનાતિ ધમ્મેન ચ અધમ્મેન ચ. ઠાનેહીતિ કારણેહિ. સચ્છિકરોતીતિ કથં અત્તાનં આતાપેન્તો પરિતાપેન્તો સચ્છિકરોતિ? ચતુરઙ્ગવીરિયવસેન ચ ધુતઙ્ગવસેન ચ. તિસ્સો સન્દિટ્ઠિકા નિજ્જરાતિ એત્થ એકોપિ મગ્ગો તિણ્ણં કિલેસાનં નિજ્જરણતાય તિસ્સો નિજ્જરાતિ વુત્તોતિ.

૧૩. પાટલિયસુત્તવણ્ણના

૩૬૫. તેરસમે દૂતેય્યાનીતિ દૂતકમ્માનિ પણ્ણાનિ ચેવ મુખસાસનાનિ ચ. પાણાતિપાતઞ્ચાહન્તિ ઇદં કસ્મા આરદ્ધં? ન કેવલં અહં માયં જાનામિ, અઞ્ઞમ્પિ ઇદઞ્ચિદઞ્ચ જાનામીતિ સબ્બઞ્ઞુભાવદસ્સનત્થં આરદ્ધં. સન્તિ હિ, ગામણિ, એકે સમણબ્રાહ્મણાતિ ઇદં સેસસમણબ્રાહ્મણાનં લદ્ધિં દસ્સેત્વા તસ્સા પજહાપનત્થં આરદ્ધં.

માલી કુણ્ડલીતિ માલાય માલી, કુણ્ડલેહિ કુણ્ડલી. ઇત્થિકામેહીતિ ઇત્થીહિ સદ્ધિં કામા ઇત્થિકામા, તેહિ ઇત્થિકામેહિ. આવસથાગારન્તિ કુલઘરસ્સ એકસ્મિં ઠાને એકેકસ્સેવ સુખનિવાસત્થાય કતં વાસાગારં. તેનાહં યથાસત્તિ યથાબલં સંવિભજામીતિ તસ્સાહં અત્તનો સત્તિઅનુરૂપેન ચેવ બલાનુરૂપેન ચ સંવિભાગં કરોમિ. અલન્તિ યુત્તં. કઙ્ખનિયે ઠાનેતિ કઙ્ખિતબ્બે કારણે. ચિત્તસમાધિન્તિ તસ્મિં ધમ્મસમાધિસ્મિં ઠિતો ત્વં સહ વિપસ્સનાય ચતુન્નં મગ્ગાનં વસેન ચિત્તસમાધિં સચે પટિલભેય્યાસીતિ દસ્સેતિ. અપણ્ણકતાય મય્હન્તિ અયં પટિપદા મય્હં અપણ્ણકતાય અનપરાધકતાય એવ સંવત્તતીતિ અત્થો. કટગ્ગાહોતિ જયગ્ગાહો.

અયં ખો, ગામણિ, ધમ્મસમાધિ, તત્ર ચે ત્વં ચિત્તસમાધિં પટિલભેય્યાસીતિ એત્થ ધમ્મસમાધીતિ દસકુસલકમ્મપથધમ્મા, ચિત્તસમાધીતિ સહ વિપસ્સનાય ચત્તારો મગ્ગા. અથ વા ‘‘પામોજ્જં જાયતિ, પમુદિતસ્સ પીતિ જાયતી’’તિ (અ. નિ. ૫.૨૬) એવં વુત્તા પામોજ્જપીતિપસ્સદ્ધિસુખસમાધિસઙ્ખાતા પઞ્ચ ધમ્મા ધમ્મસમાધિ નામ, ચિત્તસમાધિ પન સહ વિપસ્સનાય ચત્તારો મગ્ગાવ. અથ વા દસકુસલકમ્મપથા ચત્તારો બ્રહ્મવિહારા ચાતિ અયં ધમ્મસમાધિ નામ, તં ધમ્મસમાધિં પૂરેન્તસ્સ ઉપ્પન્ના ચિત્તેકગ્ગતા ચિત્તસમાધિ નામ. એવં ત્વં ઇમં કઙ્ખાધમ્મં પજહેય્યાસીતિ એવં ત્વં ઇમસ્મિં વુત્તપ્પભેદે ધમ્મસમાધિસ્મિં ઠિતો સચે એવં ચિત્તસમાધિં પટિલભેય્યાસિ, એકંસેનેતં કઙ્ખં પજહેય્યાસીતિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ વુત્તનયમેવાતિ.

ગામણિસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.