૮. રાહુલોવાદસુત્તવણ્ણના

૧૨૧. અટ્ઠમે વિમુત્તિપરિપાચનિયાતિ વિમુત્તિં પરિપાચેન્તીતિ વિમુત્તિપરિપાચનિયા. ધમ્માતિ પન્નરસ ધમ્મા, તે સદ્ધિન્દ્રિયાદીનં વિસુદ્ધિકરણવસેન વેદિતબ્બા. વુત્તઞ્હેતં –

‘‘અસ્સદ્ધે પુગ્ગલે પરિવજ્જયતો, સદ્ધે પુગ્ગલે સેવતો ભજતો પયિરુપાસતો, પસાદનીયે સુત્તન્તે પચ્ચવેક્ખતો, ઇમેહિ તીહાકારેહિ સદ્ધિન્દ્રિયં વિસુજ્ઝતિ. કુસીતે પુગ્ગલે પરિવજ્જયતો, આરદ્ધવીરિયે પુગ્ગલે સેવતો ભજતો પયિરુપાસતો, સમ્મપ્પધાને પચ્ચવેક્ખતો, ઇમેહિ તીહાકારેહિ વીરિયિન્દ્રિયં વિસુજ્ઝતિ. મુટ્ઠસ્સતી પુગ્ગલે પરિવજ્જયતો, ઉપટ્ઠિતસ્સતી પુગ્ગલે સેવતો ભજતો પયિરુપાસતો, સતિપટ્ઠાને પચ્ચવેક્ખતો, ઇમેહિ તીહાકારેહિ સતિન્દ્રિયં વિસુજ્ઝતિ. અસમાહિતે પુગ્ગલે પરિવજ્જયતો, સમાહિતે પુગ્ગલે સેવતો ભજતો પયિરુપાસતો, ઝાનવિમોક્ખે પચ્ચવેક્ખતો, ઇમેહિ તીહાકારેહિ સમાધિન્દ્રિયં વિસુજ્ઝતિ. દુપ્પઞ્ઞે પુગ્ગલે પરિવજ્જયતો, પઞ્ઞવન્તે પુગ્ગલે સેવતો ભજતો પયિરુપાસતો, ગમ્ભીરઞાણચરિયં પચ્ચવેક્ખતો, ઇમેહિ તીહાકારેહિ પઞ્ઞિન્દ્રિયં વિસુજ્ઝતિ. ઇતિ ઇમે પઞ્ચ પુગ્ગલે પરિવજ્જયતો, પઞ્ચ પુગ્ગલે સેવતો ભજતો પયિરુપાસતો, પઞ્ચ સુત્તન્તે પચ્ચવેક્ખતો, ઇમેહિ પન્નરસહિ આકારેહિ ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ વિસુજ્ઝન્તી’’તિ (પટિ. મ. ૧.૧૮૪).

અપરેપિ પન્નરસ ધમ્મા વિમુત્તિપરિપાચનિયા – સદ્ધાપઞ્ચમાનિ ઇન્દ્રિયાનિ, અનિચ્ચસઞ્ઞા, અનિચ્ચે દુક્ખસઞ્ઞા, દુક્ખે અનત્તસઞ્ઞા, પહાનસઞ્ઞા, વિરાગસઞ્ઞાતિ ઇમા પઞ્ચ નિબ્બેધભાગિયા સઞ્ઞા, મેઘિયત્થેરસ્સ કથિતા કલ્યાણમિત્તતાદયો પઞ્ચ ધમ્માતિ (ઉદા. ૩૧). કાય પન વેલાય ભગવતો એતદહોસીતિ? પચ્ચૂસસમયે લોકં વોલોકેન્તસ્સ.

અનેકાનિ દેવતાસહસ્સાનીતિ આયસ્મતા રાહુલેન પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો પાદમૂલે પાલિતનાગરાજકાલે પત્થનં પટ્ઠપેન્તેન સદ્ધિં પત્થનં પટ્ઠપિતદેવતાસુ પન કાચિ ભૂમટ્ઠકા દેવતા, કાચિ અન્તલિક્ખટ્ઠકા, કાચિ ચાતુમહારાજિકા, કાચિ દેવલોકે, કાચિ બ્રહ્મલોકે નિબ્બત્તા. ઇમસ્મિં પન દિવસે સબ્બાપિ તા એકટ્ઠાને અન્ધવનસ્મિંયેવ સન્નિપતિતા, તા સન્ધાયાહ – ‘‘અનેકાનિ દેવતાસહસ્સાની’’તિ. ધમ્મચક્ખુન્તિ ઇમસ્મિં સુત્તે ચત્તારો ચ મગ્ગા ચત્તારિ ચ ફલાનિ ધમ્મચક્ખુન્તિ વેદિતબ્બાનિ. તત્થ હિ કાચિ દેવતા સોતાપન્ના અહેસું, કાચિ સકદાગામી, અનાગામી, ખીણાસવા. તાસઞ્ચ પન દેવતાનં એત્તકાતિ ગણનવસેન પરિચ્છેદો નત્થિ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવ.