૧. અત્તદીપસુત્તવણ્ણના

૪૩. અત્તદીપવગ્ગસ્સ પઠમે અત્તદીપાતિ અત્તાનં દીપં તાણં લેણં ગતિં પરાયણં પતિટ્ઠં કત્વા વિહરથાતિ અત્થો. અત્તસરણાતિ ઇદં તસ્સેવ વેવચનં. અનઞ્ઞસરણાતિ ઇદં અઞ્ઞસ્સ સરણપટિક્ખેપવચનં. ન હિ અઞ્ઞો અઞ્ઞસ્સ સરણં હોતિ અઞ્ઞસ્સ વાયામેન અઞ્ઞસ્સ અસિજ્ઝનતો, વુત્તમ્પિ ચેતં –

‘‘અત્તા હિ અત્તનો નાથો,

કો હિ નાથો પરો સિયા’’તિ. (ધ. પ. ૧૬૦);

તેનાહ ‘‘અનઞ્ઞસરણા’’તિ. કો પનેત્થ અત્તા નામ? લોકિયલોકુત્તરો ધમ્મો. તેનેવાહ – ‘‘ધમ્મદીપા ધમ્મસરણા અનઞ્ઞસરણા’’તિ. યોનીતિ કારણં – ‘‘યોનિ હેસા, ભૂમિજ, ફલસ્સ અધિગમાયા’’તિઆદીસુ (મ. નિ. ૩.૨૨૭) વિય. કિંપહોતિકાતિ કિંપભુતિકા, કુતો પભવન્તીતિ અત્થો? રૂપસ્સ ત્વેવાતિ ઇદં તેસંયેવ સોકાદીનં પહાનદસ્સનત્થં આરદ્ધં. ન પરિતસ્સતીતિ ન ગણ્હાતિ ન ગહતિ. તદઙ્ગનિબ્બુતોતિ તેન વિપસ્સનઙ્ગેન કિલેસાનં નિબ્બુતત્તા તદઙ્ગનિબ્બુતો. ઇમસ્મિં સુત્તે વિપસ્સનાવ કથિતા. પઠમં.