૬. ધનુગ્ગહસુત્તવણ્ણના

૨૨૮. છટ્ઠે દળ્હધમ્મા ધનુગ્ગહાતિ દળ્હધનુનો ઇસ્સાસા. દળ્હધનુ નામ દ્વિસહસ્સથામં વુચ્ચતિ, દ્વિસહસ્સથામં નામ યસ્સ આરોપિતસ્સ જિયાબદ્ધો લોહસીસાદીનં ભારો દણ્ડે ગહેત્વા યાવ કણ્ડપ્પમાણા ઉક્ખિત્તસ્સ પથવિતો મુચ્ચતિ. સુસિક્ખિતાતિ દસદ્વાદસવસ્સાનિ આચરિયકુલે ઉગ્ગહિતસિપ્પા. કતહત્થાતિ યો સિપ્પમેવ ઉગ્ગણ્હાતિ, સો કતહત્થો ન હોતિ, ઇમે પન કતહત્થા ચિણ્ણવસીભાવા. કતૂપાસનાતિ રાજકુલાદીસુ દસ્સિતસિપ્પા.

તસ્સ પુરિસસ્સ જવોતિ એવરૂપો અઞ્ઞો પુરિસો નામ ન ભૂતપુબ્બો, બોધિસત્તસ્સેવ પન જવનહંસકાલો નામ આસિ. તદા બોધિસત્તો ચત્તારિ કણ્ડાનિ આહરિ. તદા કિરસ્સ કનિટ્ઠભાતરો ‘‘મયં, ભાતિક, સૂરિયેન સદ્ધિં જવિસ્સામા’’તિ આરોચેસું. બોધિસત્તો આહ – ‘‘સૂરિયો સીઘજવો, ન સક્ખિસ્સથ તુમ્હે તેન સદ્ધિં જવિતુ’’ન્તિ. તે દુતિયં તતિયમ્પિ તથેવ વત્વા એકદિવસં ‘‘ગચ્છામા’’તિ યુગન્ધરપબ્બતં આરુહિત્વા નિસીદિંસુ. બોધિસત્તો ‘‘કહં મે ભાતરો’’તિ? પુચ્છિત્વા, ‘‘સૂરિયેન સદ્ધિં જવિતું ગતા’’તિ વુત્તે, ‘‘વિનસ્સિસ્સન્તિ તપસ્સિનો’’તિ તે અનુકમ્પમાનો સયમ્પિ ગન્ત્વા તેસં સન્તિકે નિસીદિ. અથ સૂરિયે ઉગ્ગચ્છન્તે દ્વેપિ ભાતરો સૂરિયેન સદ્ધિંયેવ આકાસં પક્ખન્તા, બોધિસત્તોપિ તેહિ સદ્ધિંયેવ પક્ખન્તો. તેસુ એકસ્સ અપત્તેયેવ અન્તરભત્તસમયે પક્ખન્તરેસુ અગ્ગિ ઉટ્ઠહિ, સો ભાતરં પક્કોસિત્વા ‘‘ન સક્કોમી’’તિ આહ. તમેનં બોધિસત્તો ‘‘મા ભાયી’’તિ સમસ્સાસેત્વા પક્ખપઞ્જરેન પલિવેઠેત્વા દરથં વિનોદેત્વા ‘‘ગચ્છા’’તિ પેસેસિ.

દુતિયો યાવ અન્તરભત્તા જવિત્વા પક્ખન્તરેસુ અગ્ગિમ્હિ ઉટ્ઠહિતે તથેવાહ. તમ્પિ સો તથેવ કત્વા ‘‘ગચ્છા’’તિ પેસેસિ. સયં પન યાવ મજ્ઝન્હિકા જવિત્વા, ‘‘એતે બાલાતિ મયાપિ બાલેન ન ભવિતબ્બ’’ન્તિ નિવત્તિત્વા – ‘‘અદિટ્ઠસહાયકં બારાણસિરાજં પસ્સિસ્સામી’’તિ બારાણસિં અગમાસિ. તસ્મિં નગરમત્થકે પરિબ્ભમન્તે દ્વાદસયોજનં નગરં પત્તકટાહેન ઓત્થટપત્તો વિય અહોસિ. અથ પરિબ્ભમન્તસ્સ પરિબ્ભમન્તસ્સ તત્થ તત્થ છિદ્દાનિ પઞ્ઞાયિંસુ. સયમ્પિ અનેકહંસસહસ્સસદિસો પઞ્ઞાયિ. સો વેગં પટિસંહરિત્વા રાજગેહાભિમુખો અહોસિ. રાજા ઓલોકેત્વા – ‘‘આગતો કિર મે પિયસહાયો જવનહંસો’’તિ વાતપાનં વિવરિત્વા રતનપીઠં પઞ્ઞાપેત્વા ઓલોકેન્તો અટ્ઠાસિ. બોધિસત્તો રતનપીઠે નિસીદિ.

અથસ્સ રાજા સહસ્સપાકેન તેલેન પક્ખન્તરાનિ મક્ખેત્વા, મધુલાજે ચેવ મધુરપાનકઞ્ચ અદાસિ. તતો નં કતપરિભોગં ‘‘સમ્મ, કહં અગમાસી’’તિ? પુચ્છિ. સો તં પવત્તિં આરોચેત્વા ‘‘અથાહં, મહારાજ, યાવ મજ્ઝન્હિકા જવિત્વા – ‘નત્થિ જવિતેન અત્થો’તિ નિવત્તો’’તિ આચિક્ખિ. અથ રાજા આહ – ‘‘અહં, સામિ, તુમ્હાકં સૂરિયેન સદ્ધિં જવનવેગં પસ્સિતુકામો’’તિ. દુક્કરં, મહારાજ, ન સક્કા તયા પસ્સિતુન્તિ. તેન હિ, સામિ, સરિક્ખકમત્તમ્પિ દસ્સેહીતિ. આમ, મહારાજ, ધનુગ્ગહે સન્નિપાતેહીતિ. રાજા સન્નિપાતેસિ. હંસો તતો ચત્તારો ગહેત્વા નગરમજ્ઝે તોરણં કારેત્વા અત્તનો ગીવાય ઘણ્ડં પિળન્ધાપેત્વા તોરણસ્સ ઉપરિ નિસીદિત્વા – ‘‘ચત્તારો જના તોરણં નિસ્સાય ચતુદિસાભિમુખા એકેકં કણ્ડં ખિપન્તૂ’’તિ વત્વા, સયં પઠમકણ્ડેનેવ સદ્ધિં ઉપ્પતિત્વા, તં કણ્ડં અગ્ગહેત્વાવ, દક્ખિણાભિમુખં ગતકણ્ડં ધનુતો રતનમત્તાપગતં ગણ્હિ. દુતિયં દ્વિરતનમત્તાપગતં, તતિયં તિરતનમત્તાપગતં, ચતુત્થં ભૂમિં અપ્પત્તમેવ ગણ્હિ. અથ નં ચત્તારિ કણ્ડાનિ ગહેત્વા તોરણે નિસિન્નકાલેયેવ અદ્દસંસુ. સો રાજાનં આહ – ‘‘પસ્સ, મહારાજ, એવંસીઘો અમ્હાકં જવો’’તિ. એવં બોધિસત્તેનેવ જવનહંસકાલે તાનિ કણ્ડાનિ આહરિતાનીતિ વેદિતબ્બાનિ.

પુરતો ધાવન્તીતિ અગ્ગતો જવન્તિ. ન પનેતા સબ્બકાલં પુરતોવ હોન્તિ, કદાચિ પુરતો, કદાચિ પચ્છતો હોન્તિ. આકાસટ્ઠકવિમાનેસુ હિ ઉય્યાનાનિપિ હોન્તિ પોક્ખરણિયોપિ, તા તત્થ નહાયન્તિ, ઉદકકીળં કીળમાના પચ્છતોપિ હોન્તિ, વેગેન પન ગન્ત્વા પુન પુરતોવ ધાવન્તિ. આયુસઙ્ખારાતિ રૂપજીવિતિન્દ્રિયં સન્ધાય વુત્તં. તઞ્હિ તતો સીઘતરં ખીયતિ. અરૂપધમ્માનં પન ભેદો ન સક્કા પઞ્ઞાપેતું. છટ્ઠં.