૪. અઞ્ઞતિત્થિયસુત્તવણ્ણના

૨૪. ચતુત્થે પાવિસીતિ પવિટ્ઠો. સો ચ ન તાવ પવિટ્ઠો, ‘‘પવિસિસ્સામી’’તિ નિક્ખન્તત્તા પન એવં વુત્તો. યથા કિં? યથા ‘‘ગામં ગમિસ્સામી’’તિ નિક્ખન્તપુરિસો તં ગામં અપ્પત્તોપિ ‘‘કહં ઇત્થન્નામો’’તિ વુત્તે ‘‘ગામં ગતો’’તિ વુચ્ચતિ, એવં. અતિપ્પગોતિ તદા કિર થેરસ્સ અતિપ્પગોયેવ નિક્ખન્તદિવસો અહોસિ, અતિપ્પગોયેવ નિક્ખન્તભિક્ખૂ બોધિયઙ્ગણે ચેતિયઙ્ગણે નિવાસનપારુપનટ્ઠાનેતિ ઇમેસુ ઠાનેસુ યાવ ભિક્ખાચારવેલા હોતિ, તાવ પપઞ્ચં કરોન્તિ. થેરસ્સ પન ‘‘યાવ ભિક્ખાચારવેલા હોતિ, તાવ પરિબ્બાજકેહિ સદ્ધિં એકદ્વેકથાવારે કરિસ્સામી’’તિ ચિન્તયતો યંનૂનાહન્તિ એતદહોસિ. પરિબ્બાજકાનં આરામોતિ સો કિર આરામો દક્ખિણદ્વારસ્સ ચ વેળુવનસ્સ ચ અન્તરા અહોસિ. ઇધાતિ ઇમેસુ ચતૂસુ વાદેસુ. કિંવાદી કિમક્ખાયીતિ કિં વદતિ કિં આચિક્ખતિ, કિં એત્થ સમણસ્સ ગોતમસ્સ દસ્સનન્તિ પુચ્છન્તિ. ધમ્મસ્સ ચાનુધમ્મં બ્યાકરેય્યામાતિ, ભોતા ગોતમેન યં વુત્તં કારણં, તસ્સ અનુકારણં કથેય્યામ. સહધમ્મિકો વાદાનુપાતોતિ પરેહિ વુત્તકારણેન સકારણો હુત્વા સમણસ્સ ગોતમસ્સ વાદાનુપાતો વાદપ્પવત્તિ વિઞ્ઞૂહિ ગરહિતબ્બં કારણં કોચિ અપ્પમત્તકોપિ કથં નાગચ્છેય્ય? ઇદં વુત્તં હોતિ – કથં સબ્બાકારેનપિ સમણસ્સ ગોતમસ્સ વાદે ગારય્હં કારણં ન ભવેય્યાતિ?

ઇતિ વદન્તિ ફસ્સપચ્ચયા દુક્ખન્તિ એવં વદન્તોતિ અત્થો. તત્રાતિ તેસુ ચતૂસુ વાદેસુ. તે વત અઞ્ઞત્ર ફસ્સાતિ ઇદં ‘‘તદપિ ફસ્સપચ્ચયા’’તિ પટિઞ્ઞાય સાધકવચનં. યસ્મા હિ ન વિના ફસ્સેન દુક્ખપટિસંવેદના અત્થિ, તસ્મા જાનિતબ્બમેતં યથા ‘‘તદપિ ફસ્સપચ્ચયા’’તિ અયમેત્થ અધિપ્પાયો.

સાધુ, સાધુ, આનન્દાતિ અયં સાધુકારો સારિપુત્તત્થેરસ્સ દિન્નો, આનન્દત્થેરેન પન સદ્ધિં ભગવા આમન્તેસિ. એકમિદાહન્તિ એત્થ ઇધાતિ નિપાતમત્તં, એકં સમયન્તિ અત્થો. ઇદં વચનં ‘‘ન કેવલં સારિપુત્તોવ રાજગહં પવિટ્ઠો, અહમ્પિ પાવિસિં. ન કેવલઞ્ચ તસ્સેવાયં વિતક્કો ઉપ્પન્નો, મય્હમ્પિ ઉપ્પજ્જિ. ન કેવલઞ્ચ તસ્સેવ સા તિત્થિયેહિ સદ્ધિં કથા જાતા, મય્હમ્પિ જાતપુબ્બા’’તિ દસ્સનત્થં વુત્તં.

અચ્છરિયં અબ્ભુતન્તિ ઉભયમ્પેતં વિમ્હયદીપનમેવ. વચનત્થો પનેત્થ અચ્છરં પહરિતું યુત્તન્તિ અચ્છરિયં. અભૂતપુબ્બં ભૂતન્તિ અબ્ભુતં. એકેન પદેનાતિ ‘‘ફસ્સપચ્ચયા દુક્ખ’’ન્તિ ઇમિના એકેન પદેન. એતેન હિ સબ્બવાદાનં પટિક્ખેપત્થો વુત્તો. એસેવત્થોતિ એસોયેવ ફસ્સપચ્ચયા દુક્ખન્તિ પટિચ્ચસમુપ્પાદત્થો. તઞ્ઞેવેત્થ પટિભાતૂતિ તઞ્ઞેવેત્થ ઉપટ્ઠાતુ. ઇદાનિ થેરો જરામરણાદિકાય પટિચ્ચસમુપ્પાદકથાય તં અત્થગમ્ભીરઞ્ચેવ ગમ્ભીરાવભાસઞ્ચ કરોન્તો સચે મં, ભન્તેતિઆદિં વત્વા યંમૂલકા કથા ઉપ્પન્ના, તદેવ પદં ગહેત્વા વિવટ્ટં દસ્સેન્તો છન્નંત્વેવાતિઆદિમાહ. સેસં ઉત્તાનમેવાતિ. ચતુત્થં.