૯. મચ્છરિસુત્તવણ્ણના

૪૯. નવમે મચ્છરિનોતિ મચ્છેરેન સમન્નાગતા. એકચ્ચો હિ અત્તનો વસનટ્ઠાને ભિક્ખું હત્થં પસારેત્વાપિ ન વન્દતિ, અઞ્ઞત્થ ગતો વિહારં પવિસિત્વા સક્કચ્ચં વન્દિત્વા મધુરપટિસન્થારં કરોતિ – ‘‘ભન્તે, અમ્હાકં વસનટ્ઠાનં નાગચ્છથ, સમ્પન્નો પદેસો, પટિબલા મયં અય્યાનં યાગુભત્તાદીહિ ઉપટ્ઠાનં કાતુ’’ન્તિ. ભિક્ખૂ ‘‘સદ્ધો અયં ઉપાસકો’’તિ યાગુભત્તાદીહિ સઙ્ગણ્હન્તિ. અથેકો થેરો તસ્સ ગામં ગન્ત્વા પિણ્ડાય ચરતિ. સો તં દિસ્વા અઞ્ઞેન વા ગચ્છતિ, ઘરં વા પવિસતિ. સચેપિ સમ્મુખીભાવં આગચ્છતિ, હત્થેન વન્દિત્વા – ‘‘અય્યસ્સ ભિક્ખં દેથ, અહં એકેન કમ્મેન ગચ્છામી’’તિ પક્કમતિ. થેરો સકલગામં ચરિત્વા તુચ્છપત્તોવ નિક્ખમતિ. ઇદં તાવ મુદુમચ્છરિયં નામ, યેન સમન્નાગતો અદાયકોપિ દાયકો વિય પઞ્ઞાયતિ. ઇધ પન થદ્ધમચ્છરિયં અધિપ્પેતં, યેન સમન્નાગતો ભિક્ખૂસુ પિણ્ડાય પવિટ્ઠેસુ, ‘‘થેરા ઠિતા’’તિ વુત્તે, ‘‘કિં મય્હં પાદા રુજ્જન્તી’’તિઆદીનિ વત્વા સિલાથમ્ભો વિય ખાણુકો વિય ચ થદ્ધો હુત્વા તિટ્ઠતિ, સામીચિમ્પિ ન કરોતિ. કદરિયાતિ ઇદં મચ્છરિનોતિ પદસ્સેવ વેવચનં. મુદુકમ્પિ હિ મચ્છરિયં ‘‘મચ્છરિય’’ન્તેવ વુચ્ચતિ, થદ્ધં પન કદરિયં નામ. પરિભાસકાતિ ભિક્ખૂ ઘરદ્વારે ઠિતે દિસ્વા, ‘‘કિં તુમ્હે કસિત્વા આગતા, વપિત્વા, લાયિત્વા? મયં અત્તનોપિ ન લભામ, કુતો તુમ્હાકં, સીઘં નિક્ખમથા’’તિઆદીહિ સંતજ્જકા. અન્તરાયકરાતિ દાયકસ્સ સગ્ગન્તરાયો, પટિગ્ગાહકાનં લાભન્તરાયો, અત્તનો ઉપઘાતોતિ ઇમેસં અન્તરાયાનં કારકા.

સમ્પરાયોતિ પરલોકો. રતીતિ પઞ્ચકામગુણરતિ. ખિડ્ડાતિ કાયિકખિડ્ડાદિકા તિવિધા ખિડ્ડા. દિટ્ઠે ધમ્મેસ વિપાકોતિ તસ્મિં નિબ્બત્તભવને દિટ્ઠે ધમ્મે એસ વિપાકો. સમ્પરાયે ચ દુગ્ગતીતિ ‘‘યમલોકં ઉપપજ્જરે’’તિ વુત્તે સમ્પરાયે ચ દુગ્ગતિ.

વદઞ્ઞૂતિ ભિક્ખૂ ઘરદ્વારે ઠિતા કિઞ્ચાપિ તુણ્હીવ હોન્તિ, અત્થતો પન – ‘‘ભિક્ખં દેથા’’તિ વદન્તિ નામ. તત્ર યે ‘‘મયં પચામ, ઇમે પન ન પચન્તિ, પચમાને પત્વા અલભન્તા કુહિં લભિસ્સન્તી’’તિ? દેય્યધમ્મં સંવિભજન્તિ, તે વદઞ્ઞૂ નામ. પકાસન્તીતિ વિમાનપ્પભાય જોતન્તિ. પરસમ્ભતેસૂતિ પરેહિ સમ્પિણ્ડિતેસુ. સમ્પરાયે ચ સુગ્ગતીતિ, ‘‘એતે સગ્ગા’’તિ એવં વુત્તસમ્પરાયે સુગતિ. ઉભિન્નમ્પિ વા એતેસં તતો ચવિત્વા પુન સમ્પરાયેપિ દુગ્ગતિસુગતિયેવ હોતીતિ. નવમં.