૫. અરહન્તસુત્તવણ્ણના

૨૫. પઞ્ચમે કતાવીતિ ચતૂહિ મગ્ગેહિ કતકિચ્ચો. અહં વદામીતિ અયં દેવતા વનસણ્ડવાસિની, સા આરઞ્ઞકાનં ભિક્ખૂનં ‘‘અહં ભુઞ્જામિ, અહં નિસીદામિ, મમ પત્તો, મમ ચીવર’’ન્તિઆદિકથાવોહારં સુત્વા ચિન્તેસિ – ‘‘અહં ઇમે ભિક્ખૂ ‘ખીણાસવા’તિ મઞ્ઞામિ, ખીણાસવાનઞ્ચ નામ એવરૂપા અત્તુપલદ્ધિનિસ્સિતકથા હોતિ, ન હોતિ નુ ખો’’તિ જાનનત્થં એવં પુચ્છતિ.

સામઞ્ઞન્તિ લોકનિરુત્તિં લોકવોહારં. કુસલોતિ ખન્ધાદીસુ કુસલો. વોહારમત્તેનાતિ ઉપલદ્ધિનિસ્સિતકથં હિત્વા વોહારભેદં અકરોન્તો ‘‘અહં, મમા’’તિ વદેય્ય. ‘‘ખન્ધા ભુઞ્જન્તિ, ખન્ધા નિસીદન્તિ, ખન્ધાનં પત્તો, ખન્ધાનં ચીવર’’ન્તિ હિ વુત્તે વોહારભેદો હોતિ, ન કોચિ જાનાતિ. તસ્મા એવં અવત્વા લોકવોહારેન વોહરતીતિ.

અથ દેવતા – ‘‘યદિ દિટ્ઠિયા વસેન ન વદતિ, માનવસેન નુ ખો વદતી’’તિ ચિન્તેત્વા પુન યો હોતીતિ પુચ્છિ. તત્થ માનં નુ ખોતિ સો ભિક્ખુ માનં ઉપગન્ત્વા માનવસેન વદેય્ય નુ ખોતિ. અથ ભગવા – ‘‘અયં દેવતા ખીણાસવં સમાનં વિય કરોતી’’તિ ચિન્તેત્વા, ‘‘ખીણાસવસ્સ નવવિધોપિ માનો પહીનો’’તિ દસ્સેન્તો પટિગાથં આહ. તત્થ વિધૂપિતાતિ વિધમિતા. માનગન્થસ્સાતિ માના ચ ગન્થા ચ અસ્સ. મઞ્ઞતન્તિ મઞ્ઞનં. તિવિધમ્પિ તણ્હા-દિટ્ઠિ-માન-મઞ્ઞનં સો વીતિવત્તો, અતિક્કન્તોતિ અત્થો. સેસં ઉત્તાનત્થમેવાતિ. પઞ્ચમં.