૧૦. અરઞ્ઞસુત્તવણ્ણના

૧૦. દસમે સન્તાનન્તિ સન્તકિલેસાનં, પણ્ડિતાનં વા. ‘‘સન્તો હવે સબ્ભિ પવેદયન્તિ (જા. ૨.૨૧.૪૧૩), દૂરે સન્તો પકાસન્તી’’તિઆદીસુ (ધ. પ. ૩૦૪) હિ પણ્ડિતાપિ સન્તોતિ વુત્તા. બ્રહ્મચારિનન્તિ સેટ્ઠચારીનં મગ્ગબ્રહ્મચરિયવાસં વસન્તાનં. કેન વણ્ણો પસીદતીતિ કેન કારણેન છવિવણ્ણો પસીદતીતિ પુચ્છતિ. કસ્મા પનેસા એવં પુચ્છતિ? એસા કિર વનસણ્ડવાસિકા ભુમ્મદેવતા આરઞ્ઞકે ભિક્ખૂ પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તે અરઞ્ઞં પવિસિત્વા રત્તિટ્ઠાનદિવાટ્ઠાનેસુ મૂલકમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા નિસિન્ને પસ્સતિ. તેસઞ્ચ એવં નિસિન્નાનં બલવચિત્તેકગ્ગતા ઉપ્પજ્જતિ. તતો વિસભાગસન્તતિ વૂપસમ્મતિ, સભાગસન્તતિ ઓક્કમતિ, ચિત્તં પસીદતિ. ચિત્તે પસન્ને લોહિતં પસીદતિ, ચિત્તસમુટ્ઠાનાનિ ઉપાદારૂપાનિ પરિસુદ્ધાનિ હોન્તિ, વણ્ટા પમુત્તતાલફલસ્સ વિય મુખસ્સ વણ્ણો હોતિ. તં દિસ્વા દેવતા ચિન્તેસિ – ‘‘સરીરવણ્ણો નામાયં પણીતાનિ રસસમ્પન્નાનિ ભોજનાનિ સુખસમ્ફસ્સાનિ નિવાસનપાપુરણસયનાનિ ઉતુસુખે તેભૂમિકાદિભેદે ચ પાસાદે માલાગન્ધવિલેપનાદીનિ ચ લભન્તાનં પસીદતિ, ઇમે પન ભિક્ખૂ પિણ્ડાય ચરિત્વા મિસ્સકભત્તં ભુઞ્જન્તિ, વિરળમઞ્ચકે વા ફલકે વા સિલાય વા સયનાનિ કપ્પેન્તિ, રુક્ખમૂલાદીસુ વા અબ્ભોકાસે વા વસન્તિ, કેન નુ ખો કારણેન એતેસં વણ્ણો પસીદતી’’તિ. તસ્મા પુચ્છિ.

અથસ્સા ભગવા કારણં કથેન્તો દુતિયં ગાથં આહ. તત્થ અતીતન્તિ અતીતે અસુકો નામ રાજા ધમ્મિકો અહોસિ, સો અમ્હાકં પણીતે પચ્ચયે અદાસિ. આચરિયુપજ્ઝાયા લાભિનો અહેસું. અથ મયં એવરૂપાનિ ભોજનાનિ ભુઞ્જિમ્હા, ચીવરાનિ પારુપિમ્હાતિ એવં એકચ્ચે પચ્ચયબાહુલ્લિકા વિય ઇમે ભિક્ખૂ અતીતં નાનુસોચન્તિ. નપ્પજપ્પન્તિ નાગતન્તિ અનાગતે ધમ્મિકો રાજા ભવિસ્સતિ, ફીતા જનપદા ભવિસ્સન્તિ, બહૂનિ સપ્પિનવનીતાદીનિ ઉપ્પજ્જિસ્સન્તિ, ‘‘ખાદથ ભુઞ્જથા’’તિ તત્થ તત્થ વત્તારો ભવિસ્સન્તિ, તદા મયં એવરૂપાનિ ભોજનાનિ ભુઞ્જિસ્સામ, ચીવરાનિ પારુપિસ્સામાતિ એવં અનાગતં ન પત્થેન્તિ. પચ્ચુપ્પન્નેનાતિ યેન કેનચિ તઙ્ખણે લદ્ધેન યાપેન્તિ. તેનાતિ તેન તિવિધેનાપિ કારણેન.

એવં વણ્ણસમ્પત્તિં દસ્સેત્વા ઇદાનિ તસ્સેવ વણ્ણસ્સ વિનાસં દસ્સેન્તો અનન્તરં ગાથમાહ. તત્થ અનાગતપ્પજપ્પાયાતિ અનાગતસ્સ પત્થનાય. એતેનાતિ એતેન કારણદ્વયેન. નળોવ હરિતો લુતોતિ યથા હરિતો નળો લાયિત્વા ઉણ્હપાસાણે પક્ખિત્તો સુસ્સતિ, એવં સુસ્સન્તીતિ.

અરઞ્ઞસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા. નળવગ્ગો પઠમો.