૪. સેવિતબ્બાસેવિતબ્બસુત્તવણ્ણના

૧૦૯. એવં મે સુતન્તિ સેવિતબ્બાસેવિતબ્બસુત્તં. તત્થ તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં કાયસમાચારન્તિ અઞ્ઞં સેવિતબ્બં કાયસમાચારં, અઞ્ઞં અસેવિતબ્બં વદામિ, સેવિતબ્બમેવ કેનચિ પરિયાયેન અસેવિતબ્બન્તિ, અસેવિતબ્બં વા સેવિતબ્બન્તિ ચ ન વદામીતિ અત્થો. વચીસમાચારાદીસુ એસેવ નયો. ઇતિ ભગવા સત્તહિ પદેહિ માતિકં ઠપેત્વા વિત્થારતો અવિભજિત્વાવ દેસનં નિટ્ઠાપેસિ. કસ્મા? સારિપુત્તત્થેરસ્સ ઓકાસકરણત્થં.

૧૧૩. મનોસમાચારે મિચ્છાદિટ્ઠિસમ્માદિટ્ઠિયો દિટ્ઠિપટિલાભવસેન વિસું અઙ્ગં હુત્વા ઠિતાતિ ન ગહિતા.

૧૧૪. ચિત્તુપ્પાદે અકમ્મપથપ્પત્તા અભિજ્ઝાદયો વેદિતબ્બા.

૧૧૫. સઞ્ઞાપટિલાભવારે અભિજ્ઝાસહગતાય સઞ્ઞાયાતિઆદીનિ કામસઞ્ઞાદીનં દસ્સનત્થં વુત્તાનિ.

૧૧૭. સબ્યાબજ્ઝન્તિ સદુક્ખં. અપરિનિટ્ઠિતભાવાયાતિ ભવાનં અપરિનિટ્ઠિતભાવાય. એત્થ ચ સબ્યાબજ્ઝત્તભાવા નામ ચત્તારો હોન્તિ. પુથુજ્જનોપિ હિ યો તેનત્તભાવેન ભવં પરિનિટ્ઠાપેતું ન સક્કોતિ, તસ્સ પટિસન્ધિતો પટ્ઠાય અકુસલા ધમ્મા વડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા ચ પરિહાયન્તિ, સદુક્ખમેવ અત્તભાવં અભિનિબ્બત્તેતિ નામ. તથા સોતાપન્નસકદાગામિઅનાગામિનો. પુથુજ્જનાદયો તાવ હોન્તુ, અનાગામી કથં સબ્યાબજ્ઝં અત્તભાવં અભિનિબ્બત્તેતિ, કથઞ્ચસ્સ અકુસલા ધમ્મા અભિવડ્ઢન્તિ, કુસલા ધમ્મા પરિહાયન્તીતિ. અનાગામીપિ હિ સુદ્ધાવાસે નિબ્બત્તો ઉય્યાનવિમાનકપ્પરુક્ખે ઓલોકેત્વા ‘‘અહો સુખં અહો સુખ’’ન્તિ ઉદાનં ઉદાનેતિ, અનાગામિનો ભવલોભો ભવતણ્હા અપ્પહીનાવ હોન્તિ, તસ્સ અપ્પહીનતણ્હતાય અકુસલા વડ્ઢન્તિ નામ, કુસલા પરિહાયન્તિ નામ, સદુક્ખમેવ અત્તભાવં અભિનિબ્બત્તેતિ, અપરિનિટ્ઠિતભવોયેવ હોતીતિ વેદિતબ્બો.

અબ્યાબજ્ઝન્તિ અદુક્ખં. અયમ્પિ ચતુન્નં જનાનં વસેન વેદિતબ્બો. યો હિ પુથુજ્જનોપિ તેનત્તભાવેન ભવં પરિનિટ્ઠાપેતું સક્કોતિ, પુન પટિસન્ધિં ન ગણ્હાતિ, તસ્સ પટિસન્ધિગ્ગહણતો પટ્ઠાય અકુસલા પરિહાયન્તિ, કુસલાયેવ વડ્ઢન્તિ, અદુક્ખમેવ અત્તભાવં નિબ્બત્તેતિ, પરિનિટ્ઠિતભવોયેવ નામ હોતિ. તથા સોતાપન્નસકદાગામિઅનાગામિનો. સોતાપન્નાદયો તાવ હોન્તુ, પુથુજ્જનો કથં અબ્યાબજ્ઝઅત્તભાવં નિબ્બત્તેતિ, કથઞ્ચસ્સ અકુસલપરિહાનિઆદીનિ હોન્તીતિ. પુથુજ્જનોપિ પચ્છિમભવિકો તેનત્તભાવેન ભવં પરિનિટ્ઠાપેતું સમત્થો હોતિ. તસ્સ અઙ્ગુલિમાલસ્સ વિય એકેનૂનપાણસહસ્સં ઘાતેન્તસ્સાપિ અત્તભાવો અબ્યાબજ્ઝોયેવ નામ, ભવં પરિનિટ્ઠાપેતિયેવ નામ. અકુસલમેવ હાયતિ, વિપસ્સનમેવ ગબ્ભં ગણ્હાપેતિ નામ.

૧૧૯. ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યન્તિઆદીસુ યસ્મા એકચ્ચસ્સ તસ્મિંયેવ રૂપે રાગાદયો ઉપ્પજ્જન્તિ, અભિનન્દતિ અસ્સાદેતિ, અભિનન્દન્તો અસ્સાદેન્તો અનયબ્યસનં પાપુણાતિ, એકચ્ચસ્સ નુપ્પજ્જન્તિ, નિબ્બિન્દતિ વિરજ્જતિ, નિબ્બિન્દન્તો વિરજ્જન્તો નિબ્બુતિં પાપુણાતિ, તસ્મા ‘‘તઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞ’’ન્તિ ન વુત્તં. એસ નયો સબ્બત્થ.

એવં વિત્થારેન અત્થં આજાનેય્યુન્તિ એત્થ કે ભગવતો ઇમસ્સ ભાસિતસ્સ અત્થં આજાનન્તિ, કે ન આજાનન્તીતિ? યે તાવ ઇમસ્સ સુત્તસ્સ પાળિઞ્ચ અટ્ઠકથઞ્ચ ઉગ્ગણ્હિત્વા તક્કરા ન હોન્તિ, યથાવુત્તં અનુલોમપટિપદં ન પટિપજ્જન્તિ, તે ન આજાનન્તિ નામ. યે પન તક્કરા હોન્તિ, યથાવુત્તં અનુલોમપટિપદં પટિપજ્જન્તિ, તે આજાનન્તિ નામ. એવં સન્તેપિ સપટિસન્ધિકાનં તાવ દીઘરત્તં હિતાય સુખાય હોતુ, અપ્પટિસન્ધિકાનં કથં હોતીતિ. અપ્પટિસન્ધિકા અનુપાદાના વિય જાતવેદા પરિનિબ્બાયન્તિ, કપ્પસતસહસ્સાનમ્પિ અચ્ચયેન તેસં પુન દુક્ખં નામ નત્થિ. ઇતિ એકંસેન તેસંયેવ દીઘરત્તં હિતાય સુખાય હોતિ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

પપઞ્ચસૂદનિયા મજ્ઝિમનિકાયટ્ઠકથાય

સેવિતબ્બાસેવિતબ્બસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.